भ्रातरं च विगर्हस्व ज्येष्ठं दुर्द्यूतदेविनम् ॥
यस्यास्मि कर्मणा प्राप्ता दुःखम् एतद् अनन्तकम् ॥
को हि राज्यं परित्यज्य सर्वस्वं चात्मना सह ॥
प्रव्रज्यायैव दीव्येत विना दुर्द्यूतदेविनम् ॥
यदि निष्कसहस्रेण यच् चान्यत् सारवद् धनम् ॥
सायंप्रातर् अदेविष्यद् अपि संवत्सरान् बहून् ॥
रुक्मं हिरण्यं वासांसि यानं युग्यम् अजाविकम् ॥
अश्वाश्वतरसंघांश् च न जातु क्षयम् आवहेत् ॥
सो ऽयं द्यूतप्रवादेन श्रिया प्रत्यवरोपितः ॥
तूष्णीम् आस्ते यथा मूढः स्वानि कर्माणि चिन्तयन् ॥
दश नागसहस्राणि पद्मिनां हेममालिनाम् ॥
यं यान्तम् अनुयान्तीह सो ऽयं द्यूतेन जीवति ॥
तथा शतसहस्राणि नृणाम् अमिततेजसाम् ॥
उपासते महाराजम् इन्द्रप्रस्थे युधिष्ठिरम् ॥
शतं दासीसहस्राणि यस्य नित्यं महानसे ॥
पात्रीहस्तं दिवारात्रम् अतिथीन् भोजयन्त्य् उत ॥
एष निष्कसहस्राणि प्रदाय ददतां वरः ॥
द्यूतजेन ह्य् अनर्थेन महता समुपावृतः ॥
bhrātaraṃ ca vigarhasva jyeṣṭhaṃ durdyūtadevinam ||
yasyāsmi karmaṇā prāptā duḥkham etad anantakam ||
ko hi rājyaṃ parityajya sarvasvaṃ cātmanā saha ||
pravrajyāyaiva dīvyeta vinā durdyūtadevinam ||
yadi niṣkasahasreṇa yac cānyat sāravad dhanam ||
sāyaṃprātar adeviṣyad api saṃvatsarān bahūn ||
rukmaṃ hiraṇyaṃ vāsāṃsi yānaṃ yugyam ajāvikam ||
aśvāśvatarasaṃghāṃś ca na jātu kṣayam āvahet ||
so 'yaṃ dyūtapravādena śriyā pratyavaropitaḥ ||
tūṣṇīm āste yathā mūḍhaḥ svāni karmāṇi cintayan ||
daśa nāgasahasrāṇi padmināṃ hemamālinām ||
yaṃ yāntam anuyāntīha so 'yaṃ dyūtena jīvati ||
tathā śatasahasrāṇi nṛṇām amitatejasām ||
upāsate mahārājam indraprasthe yudhiṣṭhiram ||
śataṃ dāsīsahasrāṇi yasya nityaṃ mahānase ||
pātrīhastaṃ divārātram atithīn bhojayanty uta ||
eṣa niṣkasahasrāṇi pradāya dadatāṃ varaḥ ||
dyūtajena hy anarthena mahatā samupāvṛtaḥ ||
«Укори своего старшего брата, дурного игрока в кости, по чьему поступку я пришла к этому бесконечному горю. Кто, кроме дурного игрока, бросил бы в кости царство и всё имущество вместе с самим собой ради изгнания? Если бы он играл утром и вечером на тысячи нишек и на другое ценное богатство, даже много лет, то золото, серебро, одежды, повозки, упряжной скот, козы, овцы, стада коней и мулов никогда бы не пришли к истощению. Но этот, низвергнутый из славы по слову об игре, сидит молча, словно глупец, думая о своих делах. Тот, за кем здесь следовали десять тысяч слонов-падминов в золотых гирляндах, теперь живёт игрой. Тому великому царю Юдхиштхире в Индрапрастхе служили сотни тысяч людей неизмеримой силы. Сто тысяч рабынь у него на кухне, с сосудами в руках, днём и ночью кормили гостей. Этот лучший из дарителей, раздававший тысячи нишек, теперь охвачен великим несчастьем, рождённым игрой».
7a300186de76 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:11:28 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Драупади говорит слова, которые другие боятся произнести. Её скорбь не отменяет почтения к Юдхиштхире, но показывает разрушительную цену его ошибки.