Махабхарата
Драупади-Юдхиштхира-духкха-катхана-парва: скорбь о падении Юдхиштхиры4.17.1-9
3830 / 15823
Махабхарата · 4.17.1-9
Деванагари

द्रौपद्य् उवाच
अशोच्यं नु कुतस् तस्या यस्या भर्ता युधिष्ठिरः ॥
जानन् सर्वाणि दुःखानि किं मां त्वं परिपृच्छसि ॥
यन् मां दासीप्रवादेन प्रातिकामी तदानयत् ॥
सभायां पार्षदो मध्ये तन् मां दहति भारत ॥
पार्थिवस्य सुता नाम का नु जीवेत मादृशी ॥
अनुभूय भृशं दुःखम् अन्यत्र द्रौपदीं प्रभो ॥
वनवासगतायाश् च सैन्धवेन दुरात्मना ॥
परामर्शं द्वितीयं च सोढुम् उत्सहते नु का ॥
मत्स्यराज्ञः समक्षं च तस्य धूर्तस्य पश्यतः ॥
कीचकेन पदा स्पृष्टा का नु जीवेत मादृशी ॥
एवं बहुविधैः क्लेशैः क्लिश्यमानां च भारत ॥
न मां जानासि कौन्तेय किं फलं जीवितेन मे ॥
यो ऽयं राज्ञो विराटस्य कीचको नाम भारत ॥
सेनानीः पुरुषव्याघ्र स्यालः परमदुर्मतिः ॥
स मां सैरन्ध्रिवेषेण वसन्तीं राजवेश्मनि ॥
नित्यम् एवाह दुष्टात्मा भार्या मम भवेति वै ॥
तेनोपमन्त्र्यमाणाया वधार्हेण सपत्नहन् ॥
कालेनेव फलं पक्वं हृदयं मे विदीर्यते ॥

Транслитерация (IAST)

draupady uvāca
aśocyaṃ nu kutas tasyā yasyā bhartā yudhiṣṭhiraḥ ||
jānan sarvāṇi duḥkhāni kiṃ māṃ tvaṃ paripṛcchasi ||
yan māṃ dāsīpravādena prātikāmī tadānayat ||
sabhāyāṃ pārṣado madhye tan māṃ dahati bhārata ||
pārthivasya sutā nāma kā nu jīveta mādṛśī ||
anubhūya bhṛśaṃ duḥkham anyatra draupadīṃ prabho ||
vanavāsagatāyāś ca saindhavena durātmanā ||
parāmarśaṃ dvitīyaṃ ca soḍhum utsahate nu kā ||
matsyarājñaḥ samakṣaṃ ca tasya dhūrtasya paśyataḥ ||
kīcakena padā spṛṣṭā kā nu jīveta mādṛśī ||
evaṃ bahuvidhaiḥ kleśaiḥ kliśyamānāṃ ca bhārata ||
na māṃ jānāsi kaunteya kiṃ phalaṃ jīvitena me ||
yo 'yaṃ rājño virāṭasya kīcako nāma bhārata ||
senānīḥ puruṣavyāghra syālaḥ paramadurmatiḥ ||
sa māṃ sairandhriveṣeṇa vasantīṃ rājaveśmani ||
nityam evāha duṣṭātmā bhāryā mama bhaveti vai ||
tenopamantryamāṇāyā vadhārheṇa sapatnahan ||
kāleneva phalaṃ pakvaṃ hṛdayaṃ me vidīryate ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
द्रौपद्य्draupadyДраупади
उवाचuvācaсказал
अशोच्यंaśocyaṃформа aśocyaṃ
नुnuже, ли
कुतस्kutasформа kutas
तस्याtasyāеё, той
यस्याyasyāчьей, которой
भर्ताbhartāмуж
युधिष्ठिरःyudhiṣṭhiraḥЮдхиштхира
जानन्jānanформа jānan
सर्वाणिsarvāṇiвсе
दुःखानिduḥkhāniстрадания
किंkiṃчто?
मांmāṃменя
त्वंtvaṃты
परिपृच्छसिparipṛcchasiформа paripṛcchasi
यन्yanкоторое
मांmāṃменя
दासीप्रवादेनdāsīpravādenaформа dāsīpravādena
प्रातिकामीprātikāmīформа prātikāmī
तदानयत्tadānayatформа tadānayat
सभायांsabhāyāṃв собрании
पार्षदोpārṣadoформа pārṣado
मध्येmadhyeпосреди
तन्tanэто
मांmāṃменя
दहतिdahatiформа dahati
भारतbhārataо Бхарата
पार्थिवस्यpārthivasyaПартха
सुताsutāформа sutā
नामnāmaпо имени
काкто? какая?
नुnuже, ли
जीवेतjīvetaформа jīveta
मादृशीmādṛśīформа mādṛśī
अनुभूयanubhūyaформа anubhūya
भृशंbhṛśaṃсильно
दुःखम्duḥkhamстрадание
अन्यत्रanyatraв другом месте
द्रौपदींdraupadīṃДраупади
प्रभोprabhoформа prabho
वनवासगतायाश्vanavāsagatāyāśформа vanavāsagatāyāś
caи
सैन्धवेनsaindhavenaформа saindhavena
दुरात्मनाdurātmanāформа durātmanā
परामर्शंparāmarśaṃформа parāmarśaṃ
द्वितीयंdvitīyaṃформа dvitīyaṃ
caи
सोढुम्soḍhumформа soḍhum
उत्सहतेutsahateформа utsahate
नुnuже, ли
काкто? какая?
मत्स्यराज्ञःmatsyarājñaḥМатсья, царь
समक्षंsamakṣaṃформа samakṣaṃ
caи
तस्यtasyaего, того
धूर्तस्यdhūrtasyaформа dhūrtasya
पश्यतःpaśyataḥвидеть
कीचकेनkīcakenaКичака
पदाpadāформа padā
स्पृष्टाspṛṣṭāформа spṛṣṭā
काкто? какая?
नुnuже, ли
जीवेतjīvetaформа jīveta
मादृशीmādṛśīформа mādṛśī
एवंevaṃтак
बहुविधैःbahuvidhaiḥформа bahuvidhaiḥ
क्लेशैःkleśaiḥформа kleśaiḥ
क्लिश्यमानांkliśyamānāṃформа kliśyamānāṃ
caи
भारतbhārataо Бхарата
naне
मांmāṃменя
जानासिjānāsiформа jānāsi
कौन्तेयkaunteyaКаунтея
किंkiṃчто?
फलंphalaṃформа phalaṃ
जीवितेनjīvitenaформа jīvitena
मेmeмне, мой
योyoкоторый
ऽयं'yaṃэтот
राज्ञोrājñoцарь
विराटस्यvirāṭasyaВирата
कीचकोkīcakoКичака
नामnāmaпо имени
भारतbhārataо Бхарата
सेनानीःsenānīḥвойско
पुरुषव्याघ्रpuruṣavyāghraформа puruṣavyāghra
स्यालःsyālaḥформа syālaḥ
परमदुर्मतिःparamadurmatiḥформа paramadurmatiḥ
saон, этот
मांmāṃменя
सैरन्ध्रिवेषेणsairandhriveṣeṇaСайрандхри
वसन्तींvasantīṃформа vasantīṃ
राजवेश्मनिrājaveśmaniцарь
नित्यम्nityamпостоянно
एवाहevāhaформа evāha
दुष्टात्माduṣṭātmāзлонравный
भार्याbhāryāжена
ममmamaмой, у меня
भवेतिbhavetiформа bhaveti
वैvaiвоистину
तेनोपमन्त्र्यमाणायाtenopamantryamāṇāyāформа tenopamantryamāṇāyā
वधार्हेणvadhārheṇaсказать
सपत्नहन्sapatnahanупал, ударить, убить
कालेनेवkālenevaформа kāleneva
फलंphalaṃформа phalaṃ
पक्वंpakvaṃформа pakvaṃ
हृदयंhṛdayaṃсердце
मेmeмне, мой
विदीर्यतेvidīryateформа vidīryate
Литературный перевод

Драупади сказала: «Откуда может быть не достойна скорби та, чей муж — Юдхиштхира? Ты знаешь все мои беды; зачем же спрашиваешь меня? То, как Пратикāмин тогда привёл меня под именем рабыни в собрание, среди придворных, жжёт меня, о Бхарата. Какая царская дочь, подобная мне, стала бы жить, испытав столь тяжкое горе, кроме Драупади, владыка? Какая женщина вытерпела бы второе прикосновение злого Сайндхавы, будучи в лесном изгнании? Какая, подобная мне, стала бы жить после того, как Кичака ударил её ногой перед царём Матсьев и на глазах того обманщика? Страдающую от таких многообразных мучений, о Бхарата, ты будто не знаешь меня, Каунтея. Что мне за плод от жизни? Этот Кичака, военачальник царя Вираты, о Бхарата, шурин, человек крайне дурного ума, тигр среди людей, видя, что я живу в царском доме в облике Саира́ндхри, каждый день, дурная душа, говорит мне: “Стань моей женой”. Когда он, достойный смерти, зовёт меня так, истребитель врагов, моё сердце разрывается, как зрелый плод от времени».

Версия

ef4c54116a86 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:11:28 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами