वैशंपायन उवाच
ततः शारद्वतो वाक्यम् इत्य् उवाच कृपस् तदा ॥
युक्तं प्राप्तं च वृद्धेन पाण्डवान् प्रति भाषितम् ॥
धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं तत्त्वतश् च सहेतुमत् ॥
तत्रानुरूपं भीष्मेण ममाप्य् अत्र गिरं शृणु ॥
तेषां चैव गतिस् तीर्थैर् वासश् चैषां प्रचिन्त्यताम् ॥
नीतिर् विधीयतां चापि सांप्रतं या हिता भवेत् ॥
नावज्ञेयो रिपुस् तात प्राकृतो ऽपि बुभूषता ॥
किं पुनः पाण्डवास् तात सर्वास्त्रकुशला रणे ॥
तस्मात् सत्रं प्रविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ॥
गूढभावेषु छन्नेषु काले चोदयम् आगते ॥
स्वराष्ट्रपरराष्ट्रेषु ज्ञातव्यं बलम् आत्मनः ॥
उदये पाण्डवानां च प्राप्ते काले न संशयः ॥
निवृत्तसमयाः पार्था महात्मानो महाबलाः ॥
महोत्साहा भविष्यन्ति पाण्डवा ह्य् अतितेजसः ॥
तस्माद् बलं च कोशं च नीतिश् चापि विधीयताम् ॥
यथा कालोदये प्राप्ते सम्यक् तैः संदधामहे ॥
vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ śāradvato vākyam ity uvāca kṛpas tadā ||
yuktaṃ prāptaṃ ca vṛddhena pāṇḍavān prati bhāṣitam ||
dharmārthasahitaṃ ślakṣṇaṃ tattvataś ca sahetumat ||
tatrānurūpaṃ bhīṣmeṇa mamāpy atra giraṃ śṛṇu ||
teṣāṃ caiva gatis tīrthair vāsaś caiṣāṃ pracintyatām ||
nītir vidhīyatāṃ cāpi sāṃprataṃ yā hitā bhavet ||
nāvajñeyo ripus tāta prākṛto 'pi bubhūṣatā ||
kiṃ punaḥ pāṇḍavās tāta sarvāstrakuśalā raṇe ||
tasmāt satraṃ praviṣṭeṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu ||
gūḍhabhāveṣu channeṣu kāle codayam āgate ||
svarāṣṭrapararāṣṭreṣu jñātavyaṃ balam ātmanaḥ ||
udaye pāṇḍavānāṃ ca prāpte kāle na saṃśayaḥ ||
nivṛttasamayāḥ pārthā mahātmāno mahābalāḥ ||
mahotsāhā bhaviṣyanti pāṇḍavā hy atitejasaḥ ||
tasmād balaṃ ca kośaṃ ca nītiś cāpi vidhīyatām ||
yathā kālodaye prāpte samyak taiḥ saṃdadhāmahe ||
Вайшампаяна сказал: «Тогда Крипа, сын Шарадвана, сказал такие слова: “Старший правильно и уместно сказал о Пандавах; речь Бхишмы была мягкой, соединённой с дхармой и пользой, истинной и обоснованной. Выслушай и моё слово, соответствующее этому. Надо подумать и об их пути через святые места, и об их жилище; надо установить и ту политику, которая сейчас будет полезна. Врага, дорогой, не следует презирать, даже обычного, если желаешь процветания; тем более Пандавов, искусных в бою во всех оружиях. Поэтому, когда великодушные Пандавы вошли в тайное пребывание, скрыты и утаены, и время их подъёма подходит, без сомнения, надо знать собственную силу в своём и чужом царстве. Когда придёт время подъёма Пандавов, эти великодушные, великосильные Партхи, сияющие огромным пылом, станут полны великого усердия. Поэтому надо устроить силу, казну и политику так, чтобы, когда придёт время, мы правильно соединились с ними”».
bacd3950cd7e · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:17:35 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Крипа не романтизирует дхарму: он переводит понимание опасности в политическую подготовку. Мудрость здесь — не презирать даже скрытого врага.