Махабхарата
Крипа-нити-парва: совет Крипы о политике4.28.1-8
3867 / 15823
Махабхарата · 4.28.1-8
Деванагари

वैशंपायन उवाच
ततः शारद्वतो वाक्यम् इत्य् उवाच कृपस् तदा ॥
युक्तं प्राप्तं च वृद्धेन पाण्डवान् प्रति भाषितम् ॥
धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं तत्त्वतश् च सहेतुमत् ॥
तत्रानुरूपं भीष्मेण ममाप्य् अत्र गिरं शृणु ॥
तेषां चैव गतिस् तीर्थैर् वासश् चैषां प्रचिन्त्यताम् ॥
नीतिर् विधीयतां चापि सांप्रतं या हिता भवेत् ॥
नावज्ञेयो रिपुस् तात प्राकृतो ऽपि बुभूषता ॥
किं पुनः पाण्डवास् तात सर्वास्त्रकुशला रणे ॥
तस्मात् सत्रं प्रविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ॥
गूढभावेषु छन्नेषु काले चोदयम् आगते ॥
स्वराष्ट्रपरराष्ट्रेषु ज्ञातव्यं बलम् आत्मनः ॥
उदये पाण्डवानां च प्राप्ते काले न संशयः ॥
निवृत्तसमयाः पार्था महात्मानो महाबलाः ॥
महोत्साहा भविष्यन्ति पाण्डवा ह्य् अतितेजसः ॥
तस्माद् बलं च कोशं च नीतिश् चापि विधीयताम् ॥
यथा कालोदये प्राप्ते सम्यक् तैः संदधामहे ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ śāradvato vākyam ity uvāca kṛpas tadā ||
yuktaṃ prāptaṃ ca vṛddhena pāṇḍavān prati bhāṣitam ||
dharmārthasahitaṃ ślakṣṇaṃ tattvataś ca sahetumat ||
tatrānurūpaṃ bhīṣmeṇa mamāpy atra giraṃ śṛṇu ||
teṣāṃ caiva gatis tīrthair vāsaś caiṣāṃ pracintyatām ||
nītir vidhīyatāṃ cāpi sāṃprataṃ yā hitā bhavet ||
nāvajñeyo ripus tāta prākṛto 'pi bubhūṣatā ||
kiṃ punaḥ pāṇḍavās tāta sarvāstrakuśalā raṇe ||
tasmāt satraṃ praviṣṭeṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu ||
gūḍhabhāveṣu channeṣu kāle codayam āgate ||
svarāṣṭrapararāṣṭreṣu jñātavyaṃ balam ātmanaḥ ||
udaye pāṇḍavānāṃ ca prāpte kāle na saṃśayaḥ ||
nivṛttasamayāḥ pārthā mahātmāno mahābalāḥ ||
mahotsāhā bhaviṣyanti pāṇḍavā hy atitejasaḥ ||
tasmād balaṃ ca kośaṃ ca nītiś cāpi vidhīyatām ||
yathā kālodaye prāpte samyak taiḥ saṃdadhāmahe ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaВайшампаяна
उवाचuvācaсказал
ततःtataḥзатем, оттуда
शारद्वतोśāradvatoформа śāradvato
वाक्यम्vākyamслово, речь
इत्य्ityтак, мол
उवाचuvācaсказал
कृपस्kṛpasКрипа
तदाtadāтогда
युक्तंyuktaṃподходящее
प्राप्तंprāptaṃдостигнутое
caи
वृद्धेनvṛddhenaстаршим
पाण्डवान्pāṇḍavānПандавов
प्रतिpratiк, против
भाषितम्bhāṣitamсказанное
धर्मार्थसहितंdharmārthasahitaṃс дхармой и пользой
श्लक्ष्णंślakṣṇaṃмягко, гладко
तत्त्वतश्tattvataśпо истине
caи
सहेतुमत्sahetumatс доводом
तत्रानुरूपंtatrānurūpaṃтам подходящее
भीष्मेणbhīṣmeṇaБхишмой
ममाप्य्mamāpyи мой
अत्रatraздесь
गिरंgiraṃречь
शृणुśṛṇuслушай
तेषांteṣāṃих, тех
चैवcaivaи именно
गतिस्gatisпуть, участь
तीर्थैर्tīrthairпутями, местами
वासश्vāsaśодежда, жилище
चैषांcaiṣāṃи их
प्रचिन्त्यताम्pracintyatāmпусть будет обдумано
नीतिर्nītirполитика, правило
विधीयतांvidhīyatāṃпусть будет устроено
चापिcāpiи также
सांप्रतंsāṃprataṃныне, теперь
याкоторая
हिताhitāформа hitā
भवेत्bhavetпусть будет
नावज्ञेयोnāvajñeyoформа nāvajñeyo
रिपुस्ripusформа ripus
तातtātaо дорогой
प्राकृतोprākṛtoформа prākṛto
ऽपि'piтакже, даже
बुभूषताbubhūṣatāформа bubhūṣatā
किंkiṃчто?
पुनःpunaḥснова
पाण्डवास्pāṇḍavāsПандава
तातtātaо дорогой
सर्वास्त्रकुशलाsarvāstrakuśalāформа sarvāstrakuśalā
रणेraṇeв битве
तस्मात्tasmātпоэтому
सत्रंsatraṃформа satraṃ
प्रविष्टेषुpraviṣṭeṣuформа praviṣṭeṣu
पाण्डवेषुpāṇḍaveṣuПандава
महात्मसुmahātmasuвеликий
गूढभावेषुgūḍhabhāveṣuформа gūḍhabhāveṣu
छन्नेषुchanneṣuударить, убить
कालेkāleв срок, во время
चोदयम्codayamформа codayam
आगतेāgateформа āgate
स्वराष्ट्रपरराष्ट्रेषुsvarāṣṭrapararāṣṭreṣuв своей и чужих странах
ज्ञातव्यंjñātavyaṃзнать
बलम्balamсила, войско
आत्मनःātmanaḥсебя, своего
उदयेudayeформа udaye
पाण्डवानांpāṇḍavānāṃПандава
caи
प्राप्तेprāpteкогда наступило
कालेkāleв срок, во время
naне
संशयःsaṃśayaḥсомнение
निवृत्तसमयाःnivṛttasamayāḥформа nivṛttasamayāḥ
पार्थाpārthāПартха
महात्मानोmahātmānoвеликий
महाबलाःmahābalāḥвеликий
महोत्साहाmahotsāhāформа mahotsāhā
भविष्यन्तिbhaviṣyantiбудут
पाण्डवाpāṇḍavāПандава
ह्य्hyведь
अतितेजसःatitejasaḥформа atitejasaḥ
तस्माद्tasmādпоэтому
बलंbalaṃсилу, войско
caи
कोशंkośaṃказна
caи
नीतिश्nītiśформа nītiś
चापिcāpiи также
विधीयताम्vidhīyatāmпусть будет устроено
यथाyathāкак
कालोदयेkālodayeформа kālodaye
प्राप्तेprāpteкогда наступило
सम्यक्samyakформа samyak
तैःtaiḥими
संदधामहेsaṃdadhāmaheформа saṃdadhāmahe
Литературный перевод

Вайшампаяна сказал: «Тогда Крипа, сын Шарадвана, сказал такие слова: “Старший правильно и уместно сказал о Пандавах; речь Бхишмы была мягкой, соединённой с дхармой и пользой, истинной и обоснованной. Выслушай и моё слово, соответствующее этому. Надо подумать и об их пути через святые места, и об их жилище; надо установить и ту политику, которая сейчас будет полезна. Врага, дорогой, не следует презирать, даже обычного, если желаешь процветания; тем более Пандавов, искусных в бою во всех оружиях. Поэтому, когда великодушные Пандавы вошли в тайное пребывание, скрыты и утаены, и время их подъёма подходит, без сомнения, надо знать собственную силу в своём и чужом царстве. Когда придёт время подъёма Пандавов, эти великодушные, великосильные Партхи, сияющие огромным пылом, станут полны великого усердия. Поэтому надо устроить силу, казну и политику так, чтобы, когда придёт время, мы правильно соединились с ними”».

Версия

bacd3950cd7e · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:17:35 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами