वैशंपायन उवाच
याते त्रिगर्तं मत्स्ये तु पशूंस् तान् स्वान् परीप्सति ॥
दुर्योधनः सहामात्यो विराटम् उपयाद् अथ ॥
भीष्मो द्रोणश् च कर्णश् च कृपश् च परमास्त्रवित् ॥
द्रौणिश् च सौबलश् चैव तथा दुःशासनः प्रभुः ॥
विविंशतिर् विकर्णश् च चित्रसेनश् च वीर्यवान् ॥
दुर्मुखो दुःसहश् चैव ये चैवान्ये महारथाः ॥
एते मत्स्यान् उपागम्य विराटस्य महीपतेः ॥
घोषान् विद्राव्य तरसा गोधनं जह्रुर् ओजसा ॥
षष्टिं गवां सहस्राणि कुरवः कालयन्ति ते ॥
महता रथवंशेन परिवार्य समन्ततः ॥
गोपालानां तु घोषेषु हन्यतां तैर् महारथैः ॥
आरावः सुमहान् आसीत् संप्रहारे भयंकरे ॥
गवाध्यक्षस् तु संत्रस्तो रथम् आस्थाय सत्वरः ॥
जगाम नगरायैव परिक्रोशंस् तदार्तवत् ॥
स प्रविश्य पुरं राज्ञो नृपवेश्माभ्ययात् ततः ॥
अवतीर्य रथात् तूर्णम् आख्यातुं प्रविवेश ह ॥
vaiśaṃpāyana uvāca
yāte trigartaṃ matsye tu paśūṃs tān svān parīpsati ||
duryodhanaḥ sahāmātyo virāṭam upayād atha ||
bhīṣmo droṇaś ca karṇaś ca kṛpaś ca paramāstravit ||
drauṇiś ca saubalaś caiva tathā duḥśāsanaḥ prabhuḥ ||
viviṃśatir vikarṇaś ca citrasenaś ca vīryavān ||
durmukho duḥsahaś caiva ye caivānye mahārathāḥ ||
ete matsyān upāgamya virāṭasya mahīpateḥ ||
ghoṣān vidrāvya tarasā godhanaṃ jahrur ojasā ||
ṣaṣṭiṃ gavāṃ sahasrāṇi kuravaḥ kālayanti te ||
mahatā rathavaṃśena parivārya samantataḥ ||
gopālānāṃ tu ghoṣeṣu hanyatāṃ tair mahārathaiḥ ||
ārāvaḥ sumahān āsīt saṃprahāre bhayaṃkare ||
gavādhyakṣas tu saṃtrasto ratham āsthāya satvaraḥ ||
jagāma nagarāyaiva parikrośaṃs tadārtavat ||
sa praviśya puraṃ rājño nṛpaveśmābhyayāt tataḥ ||
avatīrya rathāt tūrṇam ākhyātuṃ praviveśa ha ||
Вайшампаяна сказал: «Когда Матсья ушёл против тригартов, желая защитить своих животных, Дурьодхана вместе с советниками подошёл к Вирате. Бхишма, Дрона, Карна, Крипа, знаток высшего оружия, Драуни, Саубала, владыка Духшасана, Вивимшати, Викарна, могучий Читрасена, Дурмукха, Духсаха и другие великие колесничие — все они, придя к Матсьям, к земле царя Вираты, быстро разогнали пастушьи станы и силой увели коровье богатство. Кауравы гнали шестьдесят тысяч коров, окружив их со всех сторон большим строем колесниц. Среди пастушьих станов, когда их поражали эти великие колесничие, поднялся огромный крик в страшной схватке. Испуганный начальник пастухов быстро сел на колесницу и помчался прямо к городу, крича, как страдающий. Войдя в город, он пошёл к царскому дворцу, быстро спустился с колесницы и вошёл, чтобы рассказать».
ae5d64464306 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:23:49 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
План Кауравов рассчитан на пустой город. Они бьют не по сильной армии, а по беззащитному хозяйству, и потому набег сразу раскрывает нравственную сторону конфликта.