Махабхарата
Бхишма-самадхана-парва: примирение в стане Куру4.46.12-18
3930 / 15823
Махабхарата · 4.46.12-18
Деванагари

अश्वत्थामोवाच
आचार्य एव क्षमतां शान्तिर् अत्र विधीयताम् ॥
अभिषज्यमाने हि गुरौ तद्वृत्तं रोषकारितम् ॥
वैशंपायन उवाच
ततो दुर्योधनो द्रोणं क्षमयाम् आस भारत ॥
सह कर्णेन भीष्मेण कृपेण च महात्मना ॥
द्रोण उवाच
यद् एव प्रथमं वाक्यं भीष्मः शांतनवो ऽब्रवीत् ॥
तेनैवाहं प्रसन्नो वै परम् अत्र विधीयताम् ॥
यथा दुर्योधने ऽयत्ते नागः स्पृशति सैनिकान् ॥
साहसाद् यदि वा मोहात् तथा नीतिर् विधीयताम् ॥
वनवासे ह्य् अनिर्वृत्ते दर्शयेन् न धनंजयः ॥
धनं वालभमानो ऽत्र नाद्य नः क्षन्तुम् अर्हति ॥
यथा नायं समायुज्याद् धार्तराष्ट्रान् कथं चन ॥
यथा च न पराजय्यात् तथा नीतिर् विधीयताम् ॥
उक्तं दुर्योधनेनापि पुरस्ताद् वाक्यम् ईदृशम् ॥
तद् अनुस्मृत्य गाङ्गेय यथावद् वक्तुम् अर्हसि ॥

Транслитерация (IAST)

aśvatthāmovāca
ācārya eva kṣamatāṃ śāntir atra vidhīyatām ||
abhiṣajyamāne hi gurau tadvṛttaṃ roṣakāritam ||
vaiśaṃpāyana uvāca
tato duryodhano droṇaṃ kṣamayām āsa bhārata ||
saha karṇena bhīṣmeṇa kṛpeṇa ca mahātmanā ||
droṇa uvāca
yad eva prathamaṃ vākyaṃ bhīṣmaḥ śāṃtanavo 'bravīt ||
tenaivāhaṃ prasanno vai param atra vidhīyatām ||
yathā duryodhane 'yatte nāgaḥ spṛśati sainikān ||
sāhasād yadi vā mohāt tathā nītir vidhīyatām ||
vanavāse hy anirvṛtte darśayen na dhanaṃjayaḥ ||
dhanaṃ vālabhamāno 'tra nādya naḥ kṣantum arhati ||
yathā nāyaṃ samāyujyād dhārtarāṣṭrān kathaṃ cana ||
yathā ca na parājayyāt tathā nītir vidhīyatām ||
uktaṃ duryodhanenāpi purastād vākyam īdṛśam ||
tad anusmṛtya gāṅgeya yathāvad vaktum arhasi ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अश्वत्थामोवाचaśvatthāmovācaконь, речь
आचार्यācāryaучитель
एवevaименно, же
क्षमतांkṣamatāṃпростить
शान्तिर्śāntirформа śāntir
अत्रatraздесь
विधीयताम्vidhīyatāmпусть будет устроено
अभिषज्यमानेabhiṣajyamāneформа abhiṣajyamāne
हिhiведь
गुरौgurauформа gurau
तद्वृत्तंtadvṛttaṃформа tadvṛttaṃ
रोषकारितम्roṣakāritamформа roṣakāritam
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaВайшампаяна
उवाचuvācaсказал
ततोtatoзатем, оттуда
दुर्योधनोduryodhanoДурьодхана, воин
द्रोणंdroṇaṃДрону
क्षमयाम्kṣamayāmпростить
आसāsaбыл
भारतbhārataо Бхарата
सहsahaс, вместе
कर्णेनkarṇenaКарна
भीष्मेणbhīṣmeṇaБхишмой
कृपेणkṛpeṇaКрипа
caи
महात्मनाmahātmanāвеликий
द्रोणdroṇaДрона
उवाचuvācaсказал
यद्yadкоторое, когда
एवevaименно, же
प्रथमंprathamaṃколесница
वाक्यंvākyaṃслово, речь
भीष्मःbhīṣmaḥБхишма
शांतनवोśāṃtanavoсын Шантану
ऽब्रवीत्'bravītсказал
तेनैवाहंtenaivāhaṃформа tenaivāhaṃ
प्रसन्नोprasannoформа prasanno
वैvaiвоистину
परम्paramвысшее
अत्रatraздесь
विधीयताम्vidhīyatāmпусть будет устроено
यथाyathāкак
दुर्योधनेduryodhaneДурьодхана, воин
ऽयत्ते'yatteформа 'yatte
नागःnāgaḥслон; наг
स्पृशतिspṛśatiформа spṛśati
सैनिकान्sainikānформа sainikān
साहसाद्sāhasādформа sāhasād
यदिyadiесли
वाили
मोहात्mohātформа mohāt
तथाtathāтак, также
नीतिर्nītirполитика, правило
विधीयताम्vidhīyatāmпусть будет устроено
वनवासेvanavāseформа vanavāse
ह्य्hyведь
अनिर्वृत्तेanirvṛtteформа anirvṛtte
दर्शयेन्darśayenвидеть
naне
धनंजयःdhanaṃjayaḥДхананджая
धनंdhanaṃбогатство, ударить, убить
वालभमानोvālabhamānoполучить
ऽत्र'traформа 'tra
नाद्यnādyaформа nādya
नःnaḥне
क्षन्तुम्kṣantumформа kṣantum
अर्हतिarhatiзаслуживает
यथाyathāкак
नायंnāyaṃформа nāyaṃ
समायुज्याद्samāyujyādформа samāyujyād
धार्तराष्ट्रान्dhārtarāṣṭrānформа dhārtarāṣṭrān
कथंkathaṃкак?
चनcanaже, либо
यथाyathāкак
caи
naне
पराजय्यात्parājayyātцарь
तथाtathāтак, также
नीतिर्nītirполитика, правило
विधीयताम्vidhīyatāmпусть будет устроено
उक्तंuktaṃформа uktaṃ
दुर्योधनेनापिduryodhanenāpiДурьодхана, воин
पुरस्ताद्purastādвпереди
वाक्यम्vākyamслово, речь
ईदृशम्īdṛśamформа īdṛśam
तद्tadто
अनुस्मृत्यanusmṛtyaформа anusmṛtya
गाङ्गेयgāṅgeyaформа gāṅgeya
यथावद्yathāvadсказать
वक्तुम्vaktumсказать
अर्हसिarhasiты должен
Литературный перевод

Ашваттхаман сказал: «Пусть сам учитель простит; пусть здесь будет установлено умиротворение. Ведь когда упрекали учителя, это было сделано гневом». Вайшампаяна сказал: «Затем Дурьодхана попросил прощения у Дроны, Бхарата, вместе с Карной, Бхишмой и великодушным Крипой. Дрона сказал: “Именно тем первым словом, которое сказал Бхишма Шантанава, я доволен. Пусть теперь будет устроено высшее. Как бы в зависимости от Дурьодханы слон не коснулся воинов — от дерзости или от заблуждения, — так пусть будет устроена политика. Если лесное пребывание не завершилось, Дхананджая не стал бы показываться. Но если он не получил здесь богатства, сегодня он не обязан терпеть нас. Пусть будет устроена такая политика, чтобы он никак не соединился с сыновьями Дхритараштры и чтобы не был побеждён. Дурьодхана уже раньше сказал такое слово; помня о нём, Гангейя, ты должен сказать как следует”».

Версия

4df766a5cbc7 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:27:29 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами