संजय उवाच
पुण्यं श्रुत्वैतद् आख्यानं महाराज सुतस् तव ॥
केशवं बहु मेने स पाण्डवांश् च महारथान् ॥
तम् अब्रवीन् महाराज भीष्मः शांतनवः पुनः ॥
माहात्म्यं ते श्रुतं राजन् केशवस्य महात्मनः ॥
नरस्य च यथातत्त्वं यन् मां त्वं परिपृच्छसि ॥
यदर्थं नृषु संभूतौ नरनारायणाव् उभौ ॥
अवध्यौ च यथा वीरौ संयुगेष्व् अपराजितौ ॥
यथा च पाण्डवा राजन्न् अगम्या युधि कस्य चित् ॥
प्रीतिमान् हि दृढं कृष्णः पाण्डवेषु यशस्विषु ॥
तस्माद् ब्रवीमि राजेन्द्र शमो भवतु पाण्डवैः ॥
पृथिवीं भुङ्क्ष्व सहितो भ्रातृभिर् बलिभिर् वशी ॥
नरनारायणौ देवाव् अवज्ञाय नशिष्यसि ॥
एवम् उक्त्वा तव पिता तूष्णीम् आसीद् विशां पते ॥
व्यसर्जयच् च राजानं शयनं च विवेश ह ॥
राजापि शिबिरं प्रायात् प्रणिपत्य महात्मने ॥
शिश्ये च शयने शुभ्रे तां रात्रिं भरतर्षभ ॥
saṃjaya uvāca
puṇyaṃ śrutvaitad ākhyānaṃ mahārāja sutas tava ||
keśavaṃ bahu mene sa pāṇḍavāṃś ca mahārathān ||
tam abravīn mahārāja bhīṣmaḥ śāṃtanavaḥ punaḥ ||
māhātmyaṃ te śrutaṃ rājan keśavasya mahātmanaḥ ||
narasya ca yathātattvaṃ yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi ||
yadarthaṃ nṛṣu saṃbhūtau naranārāyaṇāv ubhau ||
avadhyau ca yathā vīrau saṃyugeṣv aparājitau ||
yathā ca pāṇḍavā rājann agamyā yudhi kasya cit ||
prītimān hi dṛḍhaṃ kṛṣṇaḥ pāṇḍaveṣu yaśasviṣu ||
tasmād bravīmi rājendra śamo bhavatu pāṇḍavaiḥ ||
pṛthivīṃ bhuṅkṣva sahito bhrātṛbhir balibhir vaśī ||
naranārāyaṇau devāv avajñāya naśiṣyasi ||
evam uktvā tava pitā tūṣṇīm āsīd viśāṃ pate ||
vyasarjayac ca rājānaṃ śayanaṃ ca viveśa ha ||
rājāpi śibiraṃ prāyāt praṇipatya mahātmane ||
śiśye ca śayane śubhre tāṃ rātriṃ bharatarṣabha ||
Санджая сказал: «Услышав это святое повествование, о великий царь, твой сын стал высоко чтить Кешаву и Пандавов-махаратхов. Тогда Бхишма, сын Шантану, снова сказал ему, о великий царь: “Ты услышал величие великодушного Кешавы и истину о Наре, о которой спрашивал меня, — ради чего Нара и Нараяна оба родились среди людей, почему эти герои неуязвимы и непобедимы в битвах, и почему Пандавы, царь, недостижимы для кого-либо в бою. Кришна прочно расположен к славным Пандавам. Поэтому я говорю тебе, царь царей: пусть будет мир с Пандавами. Владей землёй вместе со своими сильными братьями, властный; презрев двух богов, Нару и Нараяну, ты погибнешь”. Сказав так, твой отец умолк, о владыка людей, отпустил царя и лёг на ложе. А царь, поклонившись великодушному, также пошёл в свой лагерь и в ту ночь, о бык Бхаратов, лёг на прекрасное ложе».
ed5a749057f9 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:35:52 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Даже после богословского раскрытия Бхишма возвращается к практическому выводу: мир с Пандавами ещё возможен. Но предупреждение сформулировано предельно ясно — презрение к Наре и Нараяне ведёт к гибели.