Махабхарата
Бхишма-парва: подвиги Абхиманью и общая битва6.74.18-28
5727 / 15823
Махабхарата · 6.74.18-28
Деванагари

अथाभिमन्युं समरे भीमसेनेन संगतम् ॥
पार्षतेन च संप्रेक्ष्य तव सैन्ये महारथाः ॥
दुर्योधनप्रभृतयः प्रगृहीतशरासनाः ॥
भृशम् अश्वैः प्रजवितैः प्रययुर् यत्र ते रथाः ॥
अपराह्णे ततो राजन् प्रावर्तत महान् रणः ॥
तावकानां च बलिनां परेषां चैव भारत ॥
अभिमन्युर् विकर्णस्य हयान् हत्वा महाजवान् ॥
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समाचिनोत् ॥
हताश्वं रथम् उत्सृज्य विकर्णस् तु महारथः ॥
आरुरोह रथं राजंश् चित्रसेनस्य भास्वरम् ॥
स्थिताव् एकरथे तौ तु भ्रातरौ कुरुवर्धनौ ॥
आर्जुनिः शरजालेन छादयाम् आस भारत ॥
दुर्जयो ऽथ विकर्णश् च कार्ष्णिं पञ्चभिर् आयसैः ॥
विव्यधाते न चाकम्पत् कार्ष्णिर् मेरुर् इवाचलः ॥
दुःशासनस् तु समरे केकयान् पञ्च मारिष ॥
योधयाम् आस राजेन्द्र तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥
द्रौपदेया रणे क्रुद्धा दुर्योधनम् अवारयन् ॥
एकैकस् त्रिभिर् आनर्छत् पुत्रं तव विशां पते ॥
पुत्रो ऽपि तव दुर्धर्षो द्रौपद्यास् तनयान् रणे ॥
सायकैर् निशितै राजन्न् आजघान पृथक् पृथक् ॥
तैश् चापि विद्धः शुशुभे रुधिरेण समुक्षितः ॥
गिरिप्रस्रवणैर् यद्वद् गिरिर् धातुविमिश्रितैः ॥

Транслитерация (IAST)

athābhimanyuṃ samare bhīmasenena saṃgatam ||
pārṣatena ca saṃprekṣya tava sainye mahārathāḥ ||
duryodhanaprabhṛtayaḥ pragṛhītaśarāsanāḥ ||
bhṛśam aśvaiḥ prajavitaiḥ prayayur yatra te rathāḥ ||
aparāhṇe tato rājan prāvartata mahān raṇaḥ ||
tāvakānāṃ ca balināṃ pareṣāṃ caiva bhārata ||
abhimanyur vikarṇasya hayān hatvā mahājavān ||
athainaṃ pañcaviṃśatyā kṣudrakāṇāṃ samācinot ||
hatāśvaṃ ratham utsṛjya vikarṇas tu mahārathaḥ ||
āruroha rathaṃ rājaṃś citrasenasya bhāsvaram ||
sthitāv ekarathe tau tu bhrātarau kuruvardhanau ||
ārjuniḥ śarajālena chādayām āsa bhārata ||
durjayo 'tha vikarṇaś ca kārṣṇiṃ pañcabhir āyasaiḥ ||
vivyadhāte na cākampat kārṣṇir merur ivācalaḥ ||
duḥśāsanas tu samare kekayān pañca māriṣa ||
yodhayām āsa rājendra tad adbhutam ivābhavat ||
draupadeyā raṇe kruddhā duryodhanam avārayan ||
ekaikas tribhir ānarchat putraṃ tava viśāṃ pate ||
putro 'pi tava durdharṣo draupadyās tanayān raṇe ||
sāyakair niśitai rājann ājaghāna pṛthak pṛthak ||
taiś cāpi viddhaḥ śuśubhe rudhireṇa samukṣitaḥ ||
giriprasravaṇair yadvad girir dhātuvimiśritaiḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अथ अभिमन्युम् समरेatha abhimanyum samareзатем Абхиманью в битве; после этого Абхиманью в бою
भीमसेनेन संगतम्bhīmasenena saṃgatamсоединившегося с Бхимасеной; сошедшегося с Бхимой
पार्षतेन च संप्रेक्ष्यpārṣatena ca saṃprekṣyaи с Паршатой увидев; заметив вместе с Дхриштадьюмной
तव सैन्ये महारथाःtava sainye mahārathāḥмахаратхи в твоём войске; великие колесничие твоей армии
दुर्योधनप्रभृतयःduryodhanaprabhṛtayaḥначиная с Дурьодханы; Дурьодхана и прочие
प्रगृहीतशरासनाःpragṛhītaśarāsanāḥс поднятыми луками; взявшие в руки луки
भृशम् अश्वैः प्रजवितैःbhṛśam aśvaiḥ prajavitaiḥсильно быстрыми конями; на очень стремительных лошадях
प्रययुः यत्र ते रथाःprayayuḥ yatra te rathāḥпошли туда, где те колесницы; двинулись к тем ратхам
अपराह्णे ततः राजन्aparāhṇe tataḥ rājanво второй половине дня затем, царь; после полудня, государь
प्रावर्तत महान् रणःprāvartata mahān raṇaḥначалась великая битва; развернулось большое сражение
तावकानाम् च बलिनाम्tāvakānām ca balināmи твоих сильных людей; между твоими могучими
परेषाम् च एव भारतpareṣām ca eva bhārataи противников именно, Бхарата; и силами врагов, о Бхарата
अभिमन्युः विकर्णस्यabhimanyuḥ vikarṇasyaАбхиманью у Викарны; Абхиманью Викарновых
हयान् हत्वा महाजवान्hayān hatvā mahājavānубив очень быстрых коней; сразив стремительных лошадей
अथ एनम् पञ्चविंशत्याatha enam pañcaviṃśatyāзатем его двадцатью пятью; потом его двадцатью пятью
क्षुद्रकाणाम् समाचिनोत्kṣudrakāṇām samācinotкшудраками осыпал; малыми стрелами покрыл
हताश्वम् रथम् उत्सृज्यhatāśvam ratham utsṛjyaоставив безлошадную колесницу; покинув ратху без коней
विकर्णः तु महारथःvikarṇaḥ tu mahārathaḥВикарна же махаратха; великий колесничий Викарна
आरुरोह रथम् राजन्āruroha ratham rājanвзошёл на колесницу, царь; поднялся на ратху
चित्रसेनस्य भास्वरम्citrasenasya bhāsvaramсияющую Читрасены; блестящую Читрасенову
स्थितौ एकरथे तौ तुsthitau ekarathe tau tuстоявшие на одной колеснице они двое; оба стоя в одной ратхе
भ्रातरौ कुरुवर्धनौbhrātarau kuruvardhanauдва брата, возраставшие Куру; братья, укрепляющие Куру
आर्जुनिः शरजालेनārjuniḥ śarajālenaсын Арджуны сетью стрел; Арджуни стрелочной сетью
छादयाम् आस भारतchādayām āsa bhārataпокрыл, о Бхарата; стал укрывать, потомок Бхараты
दुर्जयः अथ विकर्णः चdurjayaḥ atha vikarṇaḥ caзатем Дурджая и Викарна; Дурджая же с Викарной
कार्ष्णिम् पञ्चभिः आयसैःkārṣṇim pañcabhiḥ āyasaiḥКаршни пятью железными; сына Кришны пятью стрелами
विव्यधातेvivyadhāteоба пронзили; дважды ранили
न च अकम्पत् कार्ष्णिःna ca akampat kārṣṇiḥи не дрогнул Каршни; сын Кришны не поколебался
मेरुः इव अचलःmeruḥ iva acalaḥкак Меру неподвижный; словно несдвижимая Меру
दुःशासनः तु समरेduḥśāsanaḥ tu samareДухшасана же в битве; Духшасана в бою
केकयान् पञ्च मारिषkekayān pañca māriṣaпятерых Кекаев, почтенный; пять Кекаев, господин
योधयाम् आस राजेन्द्रyodhayām āsa rājendraзаставлял сражаться, царь царей; сражался с ними, владыка
तत् अद्भुतम् इव अभवत्tat adbhutam iva abhavatэто было как чудо; это стало удивительным
द्रौपदेयाः रणे क्रुद्धाःdraupadeyāḥ raṇe kruddhāḥДраупадеи в битве разгневанные; сыновья Драупади в бою
दुर्योधनम् अवारयन्duryodhanam avārayanсдержали Дурьодхану; остановили Дурьодхану
एकैकः त्रिभिः आनर्छत्ekaikaḥ tribhiḥ ānarchatкаждый тремя поразил; каждый тремя стрелами достиг
पुत्रम् तव विशां पतेputram tava viśāṃ pateсына твоего, владыка людей; твоего сына, государь
पुत्रः अपि तव दुर्धर्षःputraḥ api tava durdharṣaḥи твой неодолимый сын; твой труднопобедимый сын
द्रौपद्याः तनयान् रणेdraupadyāḥ tanayān raṇeсыновей Драупади в битве; Драупадиных сыновей в бою
सायकैः निशितैः राजन्sāyakaiḥ niśitaiḥ rājanострыми стрелами, царь; заострёнными стрелами, государь
आजघान पृथक् पृथक्ājaghāna pṛthak pṛthakпоразил каждого отдельно; ударил одного за другим
तैः च अपि विद्धःtaiḥ ca api viddhaḥи ими также пронзённый; ими тоже раненный
शुशुभे रुधिरेण समुक्षितःśuśubhe rudhireṇa samukṣitaḥсиял, кровью обрызганный; красовался, покрытый кровью
गिरिप्रस्रवणैः यद्वत्giriprasravaṇaiḥ yadvatкак горными потоками; словно горными ручьями
गिरिः धातुविमिश्रितैःgiriḥ dhātuvimiśritaiḥгора с примесью минералов; гора с красными рудами
Литературный перевод

Затем великие колесничие в твоём войске увидели, что Абхиманью в битве соединился с Бхимасеной и Паршатой. Дурьодхана и прочие, подняв луки, на очень быстрых конях двинулись туда, где были эти колесницы. После полудня, царь, развернулось великое сражение между твоими могучими людьми и противниками, о Бхарата. Абхиманью убил у Викарны очень быстрых коней, а затем осыпал его двадцатью пятью малыми стрелами. Викарна, великий колесничий, оставил колесницу без коней и взошёл, царь, на сияющую колесницу Читрасены. Эти два брата, укрепляющие Куру, стояли на одной колеснице, и сын Арджуны покрыл их сетью стрел, о Бхарата. Затем Дурджая и Викарна пронзили Каршни пятью железными стрелами, но Каршни не дрогнул, словно неподвижная Меру. Духшасана в битве, почтенный, сражался с пятью Кекаями, о царь царей, и это было похоже на чудо. Разгневанные сыновья Драупади в бою сдержали Дурьодхану: каждый поразил твоего сына тремя стрелами, владыка людей. Но и твой неодолимый сын, царь, острыми стрелами поразил сыновей Драупади одного за другим. Пронзённый ими и обрызганный кровью, он сиял, как гора, омытая потоками, смешанными с красными минералами».

Версия

95376a96feb3 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:38:21 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами