ब्राह्मं पाञ्चालाः कौरवेयाः स्वधर्मः; सत्यं मत्स्याः शूरसेनाश् च यज्ञः ॥
प्राच्या दासा वृषला दाक्षिणात्याः; स्तेना बाह्लीकाः संकरा वै सुराष्ट्राः ॥
कृतघ्नता परवित्तापहारः; सुरापानं गुरुदारावमर्शः ॥
येषां धर्मस् तान् प्रति नास्त्य् अधर्म; आरट्टकान् पाञ्चनदान् धिग् अस्तु ॥
आ पाञ्चालेभ्यः कुरवो नैमिषाश् च; मत्स्याश् चैवाप्य् अथ जानन्ति धर्मम् ॥
कलिङ्गकाश् चाङ्गका मागधाश् च; शिष्टान् धर्मान् उपजीवन्ति वृद्धाः ॥
प्राचीं दिशं श्रिता देवा जातवेदःपुरोगमाः ॥
दक्षिणां पितरो गुप्तां यमेन शुभकर्मणा ॥
प्रतीचीं वरुणः पाति पालयन्न् असुरान् बली ॥
उदीचीं भगवान् सोमो ब्रह्मण्यो ब्राह्मणैः सह ॥
रक्षःपिशाचान् हिमवान् गुह्यकान् गन्धमादनः ॥
ध्रुवः सर्वाणि भूतानि विष्णुर् लोकाञ् जनार्दनः ॥
इङ्गितज्ञाश् च मगधाः प्रेक्षितज्ञाश् च कोसलाः ॥
अर्धोक्ताः कुरुपाञ्चालाः शाल्वाः कृत्स्नानुशासनाः ॥
पार्वतीयाश् च विषमा यथैव गिरयस् तथा ॥
सर्वज्ञा यवना राजञ् शूराश् चैव विशेषतः ॥
म्लेच्छाः स्वसंज्ञानियता नानुक्त इतरो जनः ॥
प्रतिरब्धास् तु बाह्लीका न च के चन मद्रकाः ॥
स त्वम् एतादृशः शल्य नोत्तरं वक्तुम् अर्हसि ॥
एतज् ज्ञात्वा जोषम् आस्स्व प्रतीपं मा स्म वै कृथाः ॥
स त्वां पूर्वम् अहं हत्वा हनिष्ये केशवार्जुनौ ॥
brāhmaṃ pāñcālāḥ kauraveyāḥ svadharmaḥ; satyaṃ matsyāḥ śūrasenāś ca yajñaḥ ||
prācyā dāsā vṛṣalā dākṣiṇātyāḥ; stenā bāhlīkāḥ saṃkarā vai surāṣṭrāḥ ||
kṛtaghnatā paravittāpahāraḥ; surāpānaṃ gurudārāvamarśaḥ ||
yeṣāṃ dharmas tān prati nāsty adharma; āraṭṭakān pāñcanadān dhig astu ||
ā pāñcālebhyaḥ kuravo naimiṣāś ca; matsyāś caivāpy atha jānanti dharmam ||
kaliṅgakāś cāṅgakā māgadhāś ca; śiṣṭān dharmān upajīvanti vṛddhāḥ ||
prācīṃ diśaṃ śritā devā jātavedaḥpurogamāḥ ||
dakṣiṇāṃ pitaro guptāṃ yamena śubhakarmaṇā ||
pratīcīṃ varuṇaḥ pāti pālayann asurān balī ||
udīcīṃ bhagavān somo brahmaṇyo brāhmaṇaiḥ saha ||
rakṣaḥpiśācān himavān guhyakān gandhamādanaḥ ||
dhruvaḥ sarvāṇi bhūtāni viṣṇur lokāñ janārdanaḥ ||
iṅgitajñāś ca magadhāḥ prekṣitajñāś ca kosalāḥ ||
ardhoktāḥ kurupāñcālāḥ śālvāḥ kṛtsnānuśāsanāḥ ||
pārvatīyāś ca viṣamā yathaiva girayas tathā ||
sarvajñā yavanā rājañ śūrāś caiva viśeṣataḥ ||
mlecchāḥ svasaṃjñāniyatā nānukta itaro janaḥ ||
pratirabdhās tu bāhlīkā na ca ke cana madrakāḥ ||
sa tvam etādṛśaḥ śalya nottaraṃ vaktum arhasi ||
etaj jñātvā joṣam āssva pratīpaṃ mā sma vai kṛthāḥ ||
sa tvāṃ pūrvam ahaṃ hatvā haniṣye keśavārjunau ||
Карна заключает: «Панчалы — брахманство, Кауравы — своя дхарма, матсьи — истина, шурасены — жертва; восточные — рабы, южане — шудры, бахлики — воры, сураштры — смешанные. Неблагодарность, похищение чужого имущества, питьё сура и прикосновение к жене учителя — если у кого это дхарма, для тех нет адхармы; да будет позор Араттам и людям Пяти Рек. Куру, наймиши, матсьи, калинги, анги и магадхи знают дхарму и живут достойными обычаями старших. Боги во главе с Агни пребывают на востоке; предки, охраняемые Ямой, — на юге; могучий Варуна хранит запад и асуров; благой Сома с брахманами — север. Химаван хранит ракшасов и пишачей, Гандхамадана — гухьяков, Дхрува — всех существ, а Вишну-Джанардана — миры. Магадхи понимают жесты, косалы — взгляды, Куру-Панчалы — полуслово, шальвам нужно полное наставление; горцы неровны, как горы. Яваны, о царь, всезнающи и особенно храбры, млеччхи установлены в своём знании, а прочий народ не назван. Но бахлики отвергнуты, и мадраки тоже. Поэтому ты, Шалья, такой человек, не достоин отвечать. Зная это, сиди молча и не перечь. Сначала я убью тебя, а потом Кешаву и Арджуну».
d9b40eecff92 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 05:32:40 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Упоминание Вишну как хранителя миров резко контрастирует с речью Карны: космический порядок не подтверждает его злость. Там, где Господь хранит миры, воин разрушает собственный разум гордой бранью.