Махабхарата
Ашваттхаман сдерживает Юдхиштхиру8.39.1-9
8853 / 15823
Махабхарата · 8.39.1-9
Деванагари

संजय उवाच
द्रौणिर् युधिष्ठिरं दृष्ट्वा शैनेयेनाभिरक्षितम् ॥
द्रौपदेयैस् तथा शूरैर् अभ्यवर्तत हृष्टवत् ॥
किरन्न् इषुगणान् घोरान् स्वर्णपुङ्खाञ् शिलाशितान् ॥
दर्शयन् विविधान् मार्गाञ् शिक्षार्थं लघुहस्तवत् ॥
ततः खं पूरयाम् आस शरैर् दिव्यास्त्रमन्त्रितैः ॥
युधिष्ठिरं च समरे पर्यवारयद् अस्त्रवित् ॥
द्रौणायनिशरच्छन्नं न प्राज्ञायत किं चन ॥
बाणभूतम् अभूत् सर्वम् आयोधनशिरो हि तत् ॥
बाणजालं दिविष्ठं तत् स्वर्णजालविभूषितम् ॥
शुशुभे भरतश्रेष्ठ वितानम् इव विष्ठितम् ॥
तेन छन्ने रणे राजन् बाणजालेन भास्वता ॥
अभ्रच्छायेव संजज्ञे बाणरुद्धे नभस्तले ॥
तत्राश्चर्यम् अपश्याम बाणभूते तथाविधे ॥
न स्म संपतते भूमौ दृष्ट्वा द्रौणेः पराक्रमम् ॥
लाघवं द्रोणपुत्रस्य दृष्ट्वा तत्र महारथाः ॥
व्यस्मयन्त महाराज न चैनं प्रतिवीक्षितुम् ॥
शेकुस् ते सर्वराजानस् तपन्तम् इव भास्करम् ॥
सात्यकिर् यतमानस् तु धर्मराजश् च पाण्डवः ॥
तथेतराणि सैन्यानि न स्म चक्रुः पराक्रमम् ॥

Транслитерация (IAST)

saṃjaya uvāca
drauṇir yudhiṣṭhiraṃ dṛṣṭvā śaineyenābhirakṣitam ||
draupadeyais tathā śūrair abhyavartata hṛṣṭavat ||
kirann iṣugaṇān ghorān svarṇapuṅkhāñ śilāśitān ||
darśayan vividhān mārgāñ śikṣārthaṃ laghuhastavat ||
tataḥ khaṃ pūrayām āsa śarair divyāstramantritaiḥ ||
yudhiṣṭhiraṃ ca samare paryavārayad astravit ||
drauṇāyaniśaracchannaṃ na prājñāyata kiṃ cana ||
bāṇabhūtam abhūt sarvam āyodhanaśiro hi tat ||
bāṇajālaṃ diviṣṭhaṃ tat svarṇajālavibhūṣitam ||
śuśubhe bharataśreṣṭha vitānam iva viṣṭhitam ||
tena channe raṇe rājan bāṇajālena bhāsvatā ||
abhracchāyeva saṃjajñe bāṇaruddhe nabhastale ||
tatrāścaryam apaśyāma bāṇabhūte tathāvidhe ||
na sma saṃpatate bhūmau dṛṣṭvā drauṇeḥ parākramam ||
lāghavaṃ droṇaputrasya dṛṣṭvā tatra mahārathāḥ ||
vyasmayanta mahārāja na cainaṃ prativīkṣitum ||
śekus te sarvarājānas tapantam iva bhāskaram ||
sātyakir yatamānas tu dharmarājaś ca pāṇḍavaḥ ||
tathetarāṇi sainyāni na sma cakruḥ parākramam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
द्रौणिः युधिष्ठिरं दृष्ट्वाdrauṇiḥ yudhiṣṭhiraṃ dṛṣṭvāДрауни Юдхиштхиру увидев; Ашваттхаман увидел
शैनेयेन अभिरक्षितम्śaineyena abhirakṣitamШайнеей защищённого; под защитой Сатьяки
द्रौपदेयैः तथा शूरैःdraupadeyaiḥ tathā śūraiḥсыновьями Драупади также героями; и сыновьями Драупади
अभ्यवर्तत हृष्टवत्abhyavartata hṛṣṭavatпошёл навстречу радостно; радостно атаковал
किरन् इषुगणान् घोरान्kiran iṣugaṇān ghorānрассыпая сонмы стрел грозные; сыпля стрелы
स्वर्णपुङ्खान् शिलाशितान्svarṇapuṅkhān śilāśitānзолотопёрые, на камне отточенные; золотые острые
दर्शयन् विविधान् मार्गान्darśayan vividhān mārgānпоказывая разные пути; показывая приёмы
शिक्षार्थम् लघुहस्तवत्śikṣārtham laghuhastavatради обучения, как легкорукий; мастерски
ततः खं पूरयाम् आसtataḥ khaṃ pūrayām āsaзатем небо наполнил; заполнил небо
शरैः दिव्यास्त्रमन्त्रितैःśaraiḥ divyāstramantritaiḥстрелами, мантрованными божественными астрами; астральными стрелами
युधिष्ठिरं च समरेyudhiṣṭhiraṃ ca samareи Юдхиштхиру в бою; Юдхиштхиру
पर्यवारयत् अस्त्रवित्paryavārayat astravitокружил знаток астр; окружил
द्रौणायनिशरच्छन्नम्drauṇāyaniśaracchannamстрелами Драуни покрытое; закрытое стрелами
न प्राज्ञायत किं चनna prājñāyata kiṃ canaне различалось ничего; ничего не было видно
बाणभूतम् अभूत् सर्वम्bāṇabhūtam abhūt sarvamстрелами ставшим стало всё; всё стало стрелами
आयोधनशिरः हि तत्āyodhanaśiraḥ hi tatвершина поля боя та; перед битвы
बाणजालं दिविष्ठं तत्bāṇajālaṃ diviṣṭhaṃ tatсеть стрел в небе та; небесная сеть
स्वर्णजालविभूषितम्svarṇajālavibhūṣitamзолотой сетью украшенная; золотистая
शुशुभे भरतश्रेष्ठśuśubhe bharataśreṣṭhaсияла, лучший Бхаратов; сияла
वितानम् इव विष्ठितम्vitānam iva viṣṭhitamкак навес растянутый; словно шатёр
तेन छन्ने रणे राजन्tena channe raṇe rājanим покрытом бою, царь; когда бой был закрыт
बाणजालेन भास्वताbāṇajālena bhāsvatāсияющей сетью стрел; стрельной сетью
अभ्रच्छाया इव संजज्ञेabhracchāyā iva saṃjajñeкак тень облака возникла; стала тень
बाणरुद्धे नभस्तलेbāṇaruddhe nabhastaleв стрелами закрытом небе; в закрытом небе
तत्र आश्चर्यम् अपश्यामtatra āścaryam apaśyāmaтам чудо мы увидели; мы видели чудо
बाणभूते तथाविधेbāṇabhūte tathāvidheв таком ставшем стрелами; среди стрел
न स्म संपतते भूमौna sma saṃpatate bhūmauне ведь падало на землю; не падало
दृष्ट्वा द्रौणेः पराक्रमम्dṛṣṭvā drauṇeḥ parākramamвидя подвиг Драуни; силу Ашваттхамана
लाघवं द्रोणपुत्रस्यlāghavaṃ droṇaputrasyaлёгкость сына Дроны; быстроту Ашваттхамана
दृष्ट्वा तत्र महारथाःdṛṣṭvā tatra mahārathāḥувидев там махаратхи; увидев
व्यस्मयन्त महाराजvyasmayanta mahārājaудивлялись, великий царь; изумлялись
न च एनम् प्रतिवीक्षितुम्na ca enam prativīkṣitumи не его смотреть на; не могли взглянуть
शेकुः ते सर्वराजानःśekuḥ te sarvarājānaḥмогли те все цари; все цари
तपन्तम् इव भास्करम्tapantam iva bhāskaramкак палящее солнце; как на солнце
सात्यकिः यतमानः तुsātyakiḥ yatamānaḥ tuСатьяки старающийся же; Сатьяки
धर्मराजः च पाण्डवःdharmarājaḥ ca pāṇḍavaḥи Дхармараджа Пандава; Юдхиштхира
तथा इतराणि सैन्यानिtathā itarāṇi sainyāniтакже остальные войска; прочие войска
न स्म चक्रुः पराक्रमम्na sma cakruḥ parākramamне совершали подвига; не могли действовать
Литературный перевод

Санджая сказал: «Увидев Юдхиштхиру, защищённого Шайнеей и героями сыновьями Драупади, Драуни радостно пошёл на него. Рассыпая грозные сонмы золотопёрых стрел, отточенных на камне, он показывал разные приёмы, словно легкорукий мастер ради обучения. Затем знаток астр наполнил небо стрелами, освящёнными мантрами божественных астр, и окружил Юдхиштхиру в бою. Когда перед битвы был покрыт стрелами Драуни, ничего невозможно было различить: всё стало стрелами. Эта сеть стрел в небе, украшенная золотым блеском, сияла, о лучший Бхаратов, как растянутый навес. Когда бой был покрыт этой сияющей сетью стрел, в закрытом стрелами небе возникла тень, словно от облака. Там мы видели чудо: среди такого стрелами ставшего пространства, видя подвиг Драуни, стрелы словно не падали на землю. Увидев лёгкость сына Дроны, махаратхи удивились, великий царь, и все цари не могли смотреть на него, как на палящее солнце. Сатьяки, Дхармараджа Пандава и остальные войска, хотя и старались, не могли проявить доблесть».

Версия

57ed09e9706d · опубликовано 20 июн. 2026 г., 06:12:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами