ततः कर्णो महाराज ददाह रिपुवाहिनीम् ॥
कक्षम् इद्धो यथा वह्निर् निदाघे ज्वलितो महान् ॥
ते वध्यमानाः कर्णेन पाण्डवेयास् ततस् ततः ॥
प्राद्रवन्त रणे भीताः कर्णं दृष्ट्वा महाबलम् ॥
तत्राक्रन्दो महान् आसीत् पाञ्चालानां महारणे ॥
वध्यतां सायकैस् तीक्ष्णैः कर्णचापवरच्युतैः ॥
तेन शब्देन वित्रस्ता पाण्डवानां महाचमूः ॥
कर्णम् एकं रणे योधं मेनिरे तत्र शात्रवाः ॥
तत्राद्भुतं परं चक्रे राधेयः शत्रुकर्शनः ॥
यद् एकं पाण्डवाः सर्वे न शेकुर् अभिवीक्षितुम् ॥
यथौघः पर्वतश्रेष्ठम् आसाद्याभिप्रदीर्यते ॥
तथा तत् पाण्डवं सैन्यं कर्णम् आसाद्य दीर्यते ॥
कर्णो ऽपि समरे राजन् विधूमो ऽग्निर् इव ज्वलन् ॥
दहंस् तस्थौ महाबाहुः पाण्डवानां महाचमूम् ॥
शिरांसि च महाराज कर्णांश् चञ्चलकुण्डलान् ॥
बाहूंश् च वीरो वीराणां चिच्छेद लघु चेषुभिः ॥
हस्तिदन्तान् त्सरून् खड्गान् ध्वजाञ् शक्तीर् हयान् गजान् ॥
रथांश् च विविधान् राजन् पताका व्यजनानि च ॥
अक्षेषायुगयोक्त्राणि चक्राणि विविधानि च ॥
चिच्छेद शतधा कर्णो योधव्रतम् अनुष्ठितः ॥
तत्र भारत कर्णेन निहतैर् गजवाजिभिः ॥
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥
विषमं च समं चैव हतैर् अश्वपदातिभिः ॥
रथैश् च कुञ्जरैश् चैव न प्राज्ञायत किं चन ॥
नापि स्वे न परे योधाः प्राज्ञायन्त परस्परम् ॥
घोरे शरान्धकारे तु कर्णास्त्रे च विजृम्भिते ॥
राधेयचापनिर्मुक्तैः शरैः काञ्चनभूषितैः ॥
संछादिता महाराज यतमाना महारथाः ॥
ते पाण्डवेयाः समरे कर्णेन स्म पुनः पुनः ॥
अभज्यन्त महाराज यतमाना महारथाः ॥
मृगसंघान् यथा क्रुद्धः सिंहो द्रावयते वने ॥
कर्णस् तु समरे योधांस् तत्र तत्र महायशाः ॥
कालयाम् आस तत् सैन्यं यथा पशुगणान् वृकः ॥
tataḥ karṇo mahārāja dadāha ripuvāhinīm ||
kakṣam iddho yathā vahnir nidāghe jvalito mahān ||
te vadhyamānāḥ karṇena pāṇḍaveyās tatas tataḥ ||
prādravanta raṇe bhītāḥ karṇaṃ dṛṣṭvā mahābalam ||
tatrākrando mahān āsīt pāñcālānāṃ mahāraṇe ||
vadhyatāṃ sāyakais tīkṣṇaiḥ karṇacāpavaracyutaiḥ ||
tena śabdena vitrastā pāṇḍavānāṃ mahācamūḥ ||
karṇam ekaṃ raṇe yodhaṃ menire tatra śātravāḥ ||
tatrādbhutaṃ paraṃ cakre rādheyaḥ śatrukarśanaḥ ||
yad ekaṃ pāṇḍavāḥ sarve na śekur abhivīkṣitum ||
yathaughaḥ parvataśreṣṭham āsādyābhipradīryate ||
tathā tat pāṇḍavaṃ sainyaṃ karṇam āsādya dīryate ||
karṇo 'pi samare rājan vidhūmo 'gnir iva jvalan ||
dahaṃs tasthau mahābāhuḥ pāṇḍavānāṃ mahācamūm ||
śirāṃsi ca mahārāja karṇāṃś cañcalakuṇḍalān ||
bāhūṃś ca vīro vīrāṇāṃ ciccheda laghu ceṣubhiḥ ||
hastidantān tsarūn khaḍgān dhvajāñ śaktīr hayān gajān ||
rathāṃś ca vividhān rājan patākā vyajanāni ca ||
akṣeṣāyugayoktrāṇi cakrāṇi vividhāni ca ||
ciccheda śatadhā karṇo yodhavratam anuṣṭhitaḥ ||
tatra bhārata karṇena nihatair gajavājibhiḥ ||
agamyarūpā pṛthivī māṃsaśoṇitakardamā ||
viṣamaṃ ca samaṃ caiva hatair aśvapadātibhiḥ ||
rathaiś ca kuñjaraiś caiva na prājñāyata kiṃ cana ||
nāpi sve na pare yodhāḥ prājñāyanta parasparam ||
ghore śarāndhakāre tu karṇāstre ca vijṛmbhite ||
rādheyacāpanirmuktaiḥ śaraiḥ kāñcanabhūṣitaiḥ ||
saṃchāditā mahārāja yatamānā mahārathāḥ ||
te pāṇḍaveyāḥ samare karṇena sma punaḥ punaḥ ||
abhajyanta mahārāja yatamānā mahārathāḥ ||
mṛgasaṃghān yathā kruddhaḥ siṃho drāvayate vane ||
karṇas tu samare yodhāṃs tatra tatra mahāyaśāḥ ||
kālayām āsa tat sainyaṃ yathā paśugaṇān vṛkaḥ ||
Затем Карна, великий царь, стал сжигать вражескую армию, как разгоревшийся в летний зной огонь сжигает сухую чащу. Поражаемые Карной, воины Пандавов повсюду в страхе бежали в бою, увидев могучего Карну. В великой битве поднялся громкий вопль Панчалов, которых убивали острые стрелы, сорвавшиеся с превосходного лука Карны. От этого звука великая армия Пандавов пришла в ужас, и враги решили, будто Карна один был воином всего поля. Там Радхея, мучитель врагов, совершил высшее чудо: все Пандавы не могли даже смотреть на него одного. Как поток, достигнув великой горы, разбивается о неё, так пандавское войско, достигнув Карны, разбивалось о него. Карна же, пылая в бою как бездымный огонь, стоял, сильнорукий, и сжигал великую армию Пандавов. Он быстро срезал стрелами головы, уши с качающимися серьгами, руки героев, слоновьи бивни, рукояти, мечи, знамёна, дротики, коней, слонов, разные колесницы, флаги, опахала, оси, дышла, ярма, ремни и колёса, исполняя воинский обет. Земля, покрытая убитыми Карной слонами и конями, стала непроходимой, илистой от крови и мяса. Из-за павших коней, пеших, колесниц и слонов уже нельзя было различить ни ровного, ни неровного. В страшной мгле стрел, когда оружие Карны развернулось, свои и чужие воины не узнавали друг друга. Махаратхи, продолжавшие сражаться, были покрыты золотыми стрелами, выпущенными из лука Радхеи. Эти Пандавеи в бою снова и снова ломались под ударами Карны, хотя старались устоять. Как разгневанный лев в лесу разгоняет стада зверей, так великославный Карна повсюду теснил воинов в бою; как волк гонит стада скота, так он гнал это войско».
0772ca4537b4 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 07:50:39 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Образ Карны как огня подчёркивает не только его силу, но и разрушительность его пути. Он сияет, но это сияние сжигает поле, где уже невозможно отличить своих от чужих.