Махабхарата
Сахадева против Шакуни; конная битва9.22.16-23
9301 / 15823
Махабхарата · 9.22.16-23
Деванагари

वर्तमाने तथा युद्धे निर्मर्यादे समन्ततः ॥
वध्यमानेषु योधेषु तावकेष्व् इतरेषु च ॥
निनदत्सु च योधेषु शङ्खवर्यैश् च पूरितैः ॥
उत्कृष्टैः सिंहनादैश् च गर्जितेन च धन्विनाम् ॥
अतिप्रवृद्धे युद्धे च छिद्यमानेषु मर्मसु ॥
धावमानेषु योधेषु जयगृद्धिषु मारिष ॥
संहारे सर्वतो जाते पृथिव्यां शोकसंभवे ॥
बह्वीनाम् उत्तमस्त्रीणां सीमन्तोद्धरणे तथा ॥
निर्मर्यादे तथा युद्धे वर्तमाने सुदारुणे ॥
प्रादुरासन् विनाशाय तदोत्पाताः सुदारुणाः ॥
चचाल शब्दं कुर्वाणा सपर्वतवना मही ॥
सदण्डाः सोल्मुका राजञ् शीर्यमाणाः समन्ततः ॥
उल्काः पेतुर् दिवो भूमाव् आहत्य रविमण्डलम् ॥
विष्वग्वाताः प्रादुरासन् नीचैः शर्करवर्षिणः ॥
अश्रूणि मुमुचुर् नागा वेपथुश् चास्पृशद् भृशम् ॥
एतान् घोरान् अनादृत्य समुत्पातान् सुदारुणान् ॥
पुनर् युद्धाय संमन्त्र्य क्षत्रियास् तस्थुर् अव्यथाः ॥
रमणीये कुरुक्षेत्रे पुण्ये स्वर्गं यियासवः ॥

Транслитерация (IAST)

vartamāne tathā yuddhe nirmaryāde samantataḥ ||
vadhyamāneṣu yodheṣu tāvakeṣv itareṣu ca ||
ninadatsu ca yodheṣu śaṅkhavaryaiś ca pūritaiḥ ||
utkṛṣṭaiḥ siṃhanādaiś ca garjitena ca dhanvinām ||
atipravṛddhe yuddhe ca chidyamāneṣu marmasu ||
dhāvamāneṣu yodheṣu jayagṛddhiṣu māriṣa ||
saṃhāre sarvato jāte pṛthivyāṃ śokasaṃbhave ||
bahvīnām uttamastrīṇāṃ sīmantoddharaṇe tathā ||
nirmaryāde tathā yuddhe vartamāne sudāruṇe ||
prādurāsan vināśāya tadotpātāḥ sudāruṇāḥ ||
cacāla śabdaṃ kurvāṇā saparvatavanā mahī ||
sadaṇḍāḥ solmukā rājañ śīryamāṇāḥ samantataḥ ||
ulkāḥ petur divo bhūmāv āhatya ravimaṇḍalam ||
viṣvagvātāḥ prādurāsan nīcaiḥ śarkaravarṣiṇaḥ ||
aśrūṇi mumucur nāgā vepathuś cāspṛśad bhṛśam ||
etān ghorān anādṛtya samutpātān sudāruṇān ||
punar yuddhāya saṃmantrya kṣatriyās tasthur avyathāḥ ||
ramaṇīye kurukṣetre puṇye svargaṃ yiyāsavaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वर्तमाने तथा युद्धेvartamāne tathā yuddheкогда так шла битва
निर्मर्यादे समन्ततःnirmaryāde samantataḥбезудержная, со всех сторон
वध्यमानेषु योधेषुvadhyamāneṣu yodheṣuкогда избивались воины
तावकेषु इतरेषु चtāvakeṣu itareṣu caтвои и другие
निनदत्सु च योधेषुninadatsu ca yodheṣuи когда воины ревели
शङ्खवर्यैः च पूरितैःśaṅkhavaryaiḥ ca pūritaiḥи трубили в лучшие раковины
उत्कृष्टैः सिंहनादैः चutkṛṣṭaiḥ siṃhanādaiḥ caи громкими львиными рыками
गर्जितेन च धन्विनाम्garjitena ca dhanvināmи рёвом лучников
अतिप्रवृद्धे युद्धे चatipravṛddhe yuddhe caкогда битва разрослась
छिद्यमानेषु मर्मसुchidyamāneṣu marmasuкогда рассекались уязвимые места
धावमानेषु योधेषुdhāvamāneṣu yodheṣuкогда воины метались
जयगृद्धिषु मारिषjayagṛddhiṣu māriṣaжаждущие победы, о почтенный
संहारे सर्वतः जातेsaṃhāre sarvataḥ jāteкогда наступило истребление повсюду
पृथिव्यां शोकसंभवेpṛthivyāṃ śokasaṃbhaveрождающее скорбь на земле
बह्वीनाम् उत्तमस्त्रीणांbahvīnām uttamastrīṇāṃу многих знатных женщин
सीमन्तोद्धरणे तथाsīmantoddharaṇe tathāпри срывании пробора (вдовстве)
निर्मर्यादे तथा युद्धेnirmaryāde tathā yuddheкогда безудержная битва
वर्तमाने सुदारुणेvartamāne sudāruṇeшла, прежестокая
प्रादुरासन् विनाशायprādurāsan vināśāyaявились на погибель
तदा उत्पाताः सुदारुणाःtadā utpātāḥ sudāruṇāḥтогда знамения прежестокие
सदण्डाः सोल्मुकाः राजन्sadaṇḍāḥ solmukāḥ rājanс древками и головнями, о царь
शीर्यमाणाः समन्ततःśīryamāṇāḥ samantataḥрассыпаясь повсюду
उल्काः पेतुः दिवः भूमौulkāḥ petuḥ divaḥ bhūmauметеоры пали с неба на землю
आहत्य रविमण्डलम्āhatya ravimaṇḍalamударив по солнечному диску
विष्वग्वाताः प्रादुरासन्viṣvagvātāḥ prādurāsanподнялись ветры со всех сторон
नीचैः शर्करवर्षिणःnīcaiḥ śarkaravarṣiṇaḥнизкие, осыпавшие гравием
अश्रूणि मुमुचुः नागाःaśrūṇi mumucuḥ nāgāḥслёзы роняли слоны
वेपथुः च अस्पृशत् भृशम्vepathuḥ ca aspṛśat bhṛśamи дрожь охватила сильно
एतान् घोरान् अनादृत्यetān ghorān anādṛtyaпренебрегши этими страшными
समुत्पातान् सुदारुणान्samutpātān sudāruṇānзнамениями прежестокими
पुनः युद्धाय संमन्त्र्यpunaḥ yuddhāya saṃmantryaснова сговорившись на битву
क्षत्रियाः तस्थुः अव्यथाःkṣatriyāḥ tasthuḥ avyathāḥкшатрии стояли невозмутимо
Литературный перевод

«Когда так шла безудержная битва со всех сторон, когда избивались воины, твои и другие; когда воины ревели и трубили в лучшие раковины, с громкими львиными рыками и рёвом лучников; когда битва разрослась и рассекались уязвимые места, когда метались воины, жаждущие победы, о почтенный; когда наступило повсюду истребление, рождающее скорбь на земле, и срывался пробор у многих знатных женщин, овдовевших, — когда шла та безудержная, прежестокая битва, явились тогда на погибель прежестокие знамения. С древками и головнями, о царь, рассыпаясь повсюду, метеоры пали с неба на землю, ударив по солнечному диску. Поднялись со всех сторон низкие ветры, осыпавшие гравием; слёзы роняли слоны, и сильная дрожь охватила их. Но, пренебрегши этими страшными, прежестокими знамениями, кшатрии, снова сговорившись на битву, стояли невозмутимо».

Версия

22e0a05f67dc · опубликовано 20 июн. 2026 г., 14:45:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами