इति सप्त सरस्वत्यो नामतः परिकीर्तिताः ॥
सप्तसारस्वतं चैव तीर्थं पुण्यं तथा स्मृतम् ॥
शृणु मङ्कणकस्यापि कौमारब्रह्मचारिणः ॥
आपगाम् अवगाढस्य राजन् प्रक्रीडितं महत् ॥
दृष्ट्वा यदृच्छया तत्र स्त्रियम् अम्भसि भारत ॥
स्नायन्तीं रुचिरापाङ्गीं दिग्वाससम् अनिन्दिताम् ॥
सरस्वत्यां महाराज चस्कन्दे वीर्यम् अम्भसि ॥
तद् रेतः स तु जग्राह कलशे वै महातपाः ॥
सप्तधा प्रविभागं तु कलशस्थं जगाम ह ॥
तत्रर्षयः सप्त जाता जज्ञिरे मरुतां गणाः ॥
वायुवेगो वायुबलो वायुहा वायुमण्डलः ॥
वायुज्वालो वायुरेता वायुचक्रश् च वीर्यवान् ॥
एवम् एते समुत्पन्ना मरुतां जनयिष्णवः ॥
iti sapta sarasvatyo nāmataḥ parikīrtitāḥ ||
saptasārasvataṃ caiva tīrthaṃ puṇyaṃ tathā smṛtam ||
śṛṇu maṅkaṇakasyāpi kaumārabrahmacāriṇaḥ ||
āpagām avagāḍhasya rājan prakrīḍitaṃ mahat ||
dṛṣṭvā yadṛcchayā tatra striyam ambhasi bhārata ||
snāyantīṃ rucirāpāṅgīṃ digvāsasam aninditām ||
sarasvatyāṃ mahārāja caskande vīryam ambhasi ||
tad retaḥ sa tu jagrāha kalaśe vai mahātapāḥ ||
saptadhā pravibhāgaṃ tu kalaśasthaṃ jagāma ha ||
tatrarṣayaḥ sapta jātā jajñire marutāṃ gaṇāḥ ||
vāyuvego vāyubalo vāyuhā vāyumaṇḍalaḥ ||
vāyujvālo vāyuretā vāyucakraś ca vīryavān ||
evam ete samutpannā marutāṃ janayiṣṇavaḥ ||
«Так семь Сарасвати по именам перечислены, и Саптасарасвата-брод, святой, так помнится. Слушай и о Манканаке, пожизненном с детства брахмачарине, в реку погрузившемся, о царь, великое деяние. Увидев случайно там женщину в воде, о Бхарата, купающуюся, с прелестными уголками глаз, обнажённую, безупречную, — то семя он, великий подвижник, взял в кувшин; и на семь долей разделилось сущее в кувшине: Ваювега, Ваюбала, Ваюха, Ваюмандала, Ваюджвала, Ваюретас и Ваючакра, доблестный».
2f2dd0a15227 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 16:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Даже пожизненный брахмачарин, при виде купающейся жены, не устоял — таково жало вожделения, настигающее и подвижника. Но и невольно изведённое семя, заряженное тапасом, не пропадает втуне: оно становится семью Марутами (по имени Ваю). Предание двойственно: оно и признаёт хрупкость плоти пред страстью, и являет, сколь могуч накопленный подвигом жар, обращающий и оплошность в рождение божеств.