जनमेजय उवाच
किमर्थं भगवाञ् शक्रो ब्रह्महत्याम् अवाप्तवान् ॥
कथम् अस्मिंश् च तीर्थे वै आप्लुत्याकल्मषो ऽभवत् ॥
वैशंपायन उवाच
शृणुष्वैतद् उपाख्यानं यथावृत्तं जनेश्वर ॥
यथा बिभेद समयं नमुचेर् वासवः पुरा ॥
नमुचिर् वासवाद् भीतः सूर्यरश्मिं समाविशत् ॥
तेनेन्द्रः सख्यम् अकरोत् समयं चेदम् अब्रवीत् ॥
नार्द्रेण त्वा न शुष्केण न रात्रौ नापि वाहनि ॥
वधिष्याम्य् असुरश्रेष्ठ सखे सत्येन ते शपे ॥
एवं स कृत्वा समयं सृष्ट्वा नीहारम् ईश्वरः ॥
चिच्छेदास्य शिरो राजन्न् अपां फेनेन वासवः ॥
janamejaya uvāca
kimarthaṃ bhagavāñ śakro brahmahatyām avāptavān ||
katham asmiṃś ca tīrthe vai āplutyākalmaṣo 'bhavat ||
vaiśaṃpāyana uvāca
śṛṇuṣvaitad upākhyānaṃ yathāvṛttaṃ janeśvara ||
yathā bibheda samayaṃ namucer vāsavaḥ purā ||
namucir vāsavād bhītaḥ sūryaraśmiṃ samāviśat ||
tenendraḥ sakhyam akarot samayaṃ cedam abravīt ||
nārdreṇa tvā na śuṣkeṇa na rātrau nāpi vāhani ||
vadhiṣyāmy asuraśreṣṭha sakhe satyena te śape ||
evaṃ sa kṛtvā samayaṃ sṛṣṭvā nīhāram īśvaraḥ ||
cicchedāsya śiro rājann apāṃ phenena vāsavaḥ ||
Джанамеджая сказал: «Отчего владыка Шакра стяжал брахманоубийство? И как на этом броде, омывшись, безгрешным стал?» Вайшампаяна сказал: «Слушай это сказание, как было, о владыка людей, — как нарушил Васава уговор с Намучи встарь. Намучи, устрашённый Васавой, в солнечный луч вошёл; с ним Индра дружбу заключил и уговор этот сказал: „Ни мокрым тебя, ни сухим, ни ночью, и ни днём не убью, о лучший из асуров, о друг, истиною тебе клянусь“. Так он, заключив уговор, создав туман, владыка Васава отсёк его голову пеною воды».
dfc8e4962dcf · опубликовано 20 июн. 2026 г., 16:25:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Индра одолевает Намучи не доблестью, а казуистикой клятвы: поклявшись не убить «ни мокрым, ни сухим, ни днём, ни ночью», он разит в сумерках пеной — что и не вода, и не суша. Хитрое толкование слова обращает клятву в орудие предательства; и хотя враг сражён, на победителе остаётся грех. Стих учит, что верность обету измеряется не буквою, а духом, и лукавое его обхождение есть та же измена.