इन्द्राविष्णू महावीर्यौ सूर्याचन्द्रमसौ तथा ॥
धाता चैव विधाता च तथा चैवानिलानलौ ॥
पूष्णा भगेनार्यम्णा च अंशेन च विवस्वता ॥
रुद्रश् च सहितो धीमान् मित्रेण वरुणेन च ॥
रुद्रैर् वसुभिर् आदित्यैर् अश्विभ्यां च वृतः प्रभुः ॥
विश्वेदेवैर् मरुद्भिश् च साध्यैश् च पितृभिः सह ॥
गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च यक्षराक्षसपन्नगैः ॥
देवर्षिभिर् असंख्येयैस् तथा ब्रह्मर्षिभिर् वरैः ॥
वैखानसैर् वालखिल्यैर् वाय्वाहारैर् मरीचिपैः ॥
भृगुभिश् चाङ्गिरोभिश् च यतिभिश् च महात्मभिः ॥
सर्वैर् विद्याधरैः पुण्यैर् योगसिद्धैस् तथा वृतः ॥
पितामहः पुलस्त्यश् च पुलहश् च महातपाः ॥
अङ्गिराः कश्यपो ऽत्रिश् च मरीचिर् भृगुर् एव च ॥
क्रतुर् हरः प्रचेताश् च मनुर् दक्षस् तथैव च ॥
ऋतवश् च ग्रहाश् चैव ज्योतींषि च विशां पते ॥
मूर्तिमत्यश् च सरितो वेदाश् चैव सनातनाः ॥
समुद्राश् च ह्रदाश् चैव तीर्थानि विविधानि च ॥
पृथिवी द्यौर् दिशश् चैव पादपाश् च जनाधिप ॥
indrāviṣṇū mahāvīryau sūryācandramasau tathā ||
dhātā caiva vidhātā ca tathā caivānilānalau ||
pūṣṇā bhagenāryamṇā ca aṃśena ca vivasvatā ||
rudraś ca sahito dhīmān mitreṇa varuṇena ca ||
rudrair vasubhir ādityair aśvibhyāṃ ca vṛtaḥ prabhuḥ ||
viśvedevair marudbhiś ca sādhyaiś ca pitṛbhiḥ saha ||
gandharvair apsarobhiś ca yakṣarākṣasapannagaiḥ ||
devarṣibhir asaṃkhyeyais tathā brahmarṣibhir varaiḥ ||
vaikhānasair vālakhilyair vāyvāhārair marīcipaiḥ ||
bhṛgubhiś cāṅgirobhiś ca yatibhiś ca mahātmabhiḥ ||
sarvair vidyādharaiḥ puṇyair yogasiddhais tathā vṛtaḥ ||
pitāmahaḥ pulastyaś ca pulahaś ca mahātapāḥ ||
aṅgirāḥ kaśyapo 'triś ca marīcir bhṛgur eva ca ||
kratur haraḥ pracetāś ca manur dakṣas tathaiva ca ||
ṛtavaś ca grahāś caiva jyotīṃṣi ca viśāṃ pate ||
mūrtimatyaś ca sarito vedāś caiva sanātanāḥ ||
samudrāś ca hradāś caiva tīrthāni vividhāni ca ||
pṛthivī dyaur diśaś caiva pādapāś ca janādhipa ||
«...Индра и Вишну, многомощные, Сурья и Чандрамас также, Дхатри и Видхатри, и Анила-Анала (ветер и огонь); с Пушаном, Бхагой, Арьяманом, с Аншей и Вивасватом; и Рудра, мудрый, сопровождаемый Митрой и Варуной; Рудрами, Васу, Адитьями и Ашвинами окружённый владыка; Вишведевами и Марутами, и Садхьями, и Питрами вместе; гандхарвами и апсарами, якшами, ракшасами, змиями; деварши бесчисленными и брахмарши превосходными; вайкханасами, валакхильями, ветром питающимися, лучи-пьющими, Бхригу и Ангирасами, и подвижниками, великими духом. Питамаха, Пуластья и Пулаха, великий подвижник, Ангирас, Кашьяпа, Атри, Маричи и Бхригу; Крату, Хара, Прачетас, Ману, Дакша также; времена года и планеты, и светила, о владыка людей; и воплощённые реки, и Веды вечные, и океаны, и озёра, и броды разнообразные...».
ca2cb426cd06 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 16:35:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Перечень собравшихся объемлет, кажется, всё сущее: главные боги и планеты, прародители и риши, сонмы подвижников и сами Веды, реки, океаны и броды. Так являет себя вселенский размах события: к помазанию вождя стекается весь свет творения, от высочайших владык до олицетворённых стихий. Сказание тем утверждает, что Сканда поставлен не над частью, а над всем мирозданием, признающим его единодушно.