Махабхарата
Посольство Кришны для умиротворения Гандхари9.62.55-60
9750 / 15823
Махабхарата · 9.62.55-60
Деванагари

एवम् उक्त्वा महाराज धृतराष्ट्रं यदूत्तमः ॥
उवाच परमं वाक्यं गान्धारीं शोककर्शिताम् ॥
सौबलेयि निबोध त्वं यत् त्वां वक्ष्यामि सुव्रते ॥
त्वत्समा नास्ति लोके ऽस्मिन्न् अद्य सीमन्तिनी शुभे ॥
जानामि च यथा राज्ञि सभायां मम संनिधौ ॥
धर्मार्थसहितं वाक्यम् उभयोः पक्षयोर् हितम् ॥
उक्तवत्य् असि कल्याणि न च ते तनयैः श्रुतम् ॥
दुर्योधनस् त्वया चोक्तो जयार्थी परुषं वचः ॥
शृणु मूढ वचो मह्यं यतो धर्मस् ततो जयः ॥
तद् इदं समनुप्राप्तं तव वाक्यं नृपात्मजे ॥
एवं विदित्वा कल्याणि मा स्म शोके मनः कृथाः ॥
पाण्डवानां विनाशाय मा ते बुद्धिः कदा चन ॥
शक्ता चासि महाभागे पृथिवीं सचराचराम् ॥
चक्षुषा क्रोधदीप्तेन निर्दग्धुं तपसो बलात् ॥

Транслитерация (IAST)

evam uktvā mahārāja dhṛtarāṣṭraṃ yadūttamaḥ ||
uvāca paramaṃ vākyaṃ gāndhārīṃ śokakarśitām ||
saubaleyi nibodha tvaṃ yat tvāṃ vakṣyāmi suvrate ||
tvatsamā nāsti loke 'sminn adya sīmantinī śubhe ||
jānāmi ca yathā rājñi sabhāyāṃ mama saṃnidhau ||
dharmārthasahitaṃ vākyam ubhayoḥ pakṣayor hitam ||
uktavaty asi kalyāṇi na ca te tanayaiḥ śrutam ||
duryodhanas tvayā cokto jayārthī paruṣaṃ vacaḥ ||
śṛṇu mūḍha vaco mahyaṃ yato dharmas tato jayaḥ ||
tad idaṃ samanuprāptaṃ tava vākyaṃ nṛpātmaje ||
evaṃ viditvā kalyāṇi mā sma śoke manaḥ kṛthāḥ ||
pāṇḍavānāṃ vināśāya mā te buddhiḥ kadā cana ||
śaktā cāsi mahābhāge pṛthivīṃ sacarācarām ||
cakṣuṣā krodhadīptena nirdagdhuṃ tapaso balāt ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एवम् उक्त्वा महाराजevam uktvā mahārājaтак сказав, о великий царь
धृतराष्ट्रं यदूत्तमःdhṛtarāṣṭraṃ yadūttamaḥДхритараштре, лучший из ядавов
उवाच परमं वाक्यंuvāca paramaṃ vākyaṃсказал высшее слово
गान्धारीं शोककर्शिताम्gāndhārīṃ śokakarśitāmГандхари, горем истощённой
सौबलेयि निबोध त्वंsaubaleyi nibodha tvaṃ«о дочь Субалы, внемли ты
यत् त्वां वक्ष्यामि सुव्रतेyat tvāṃ vakṣyāmi suvrateчто тебе скажу, о благообетная
त्वत्समा न अस्ति लोके अस्मिन्tvatsamā na asti loke asminтебе равной нет в мире этом
अद्य सीमन्तिनी शुभेadya sīmantinī śubheныне жены, о благая
जानामि च यथा राज्ञिjānāmi ca yathā rājñiи знаю я, как, о царица
सभायां मम संनिधौsabhāyāṃ mama saṃnidhauв собрании, в моём присутствии
धर्मार्थसहितं वाक्यम्dharmārthasahitaṃ vākyamс дхармой и артхой слово
उभयोः पक्षयोः हितम्ubhayoḥ pakṣayoḥ hitamобеим сторонам благое
दुर्योधनः त्वया च उक्तःduryodhanaḥ tvayā ca uktaḥДурьодхана тобою наставлен
जयार्थी परुषं वचःjayārthī paruṣaṃ vacaḥжаждущему победы, суровое слово
शृणु मूढ वचः मह्यंśṛṇu mūḍha vacaḥ mahyaṃ«слушай, глупец, слово моё
यतः धर्मः ततः जयःyataḥ dharmaḥ tataḥ jayaḥгде дхарма, там победа»
तत् इदं समनुप्राप्तंtat idaṃ samanuprāptaṃто, сие сбылось
तव वाक्यं नृपात्मजेtava vākyaṃ nṛpātmajeтвоё слово, о дочь царя
एवं विदित्वा कल्याणिevaṃ viditvā kalyāṇiтак познав, о благая
मा स्म शोके मनः कृथाःmā sma śoke manaḥ kṛthāḥне предавай ума скорби
शक्ता च असि महाभागेśaktā ca asi mahābhāgeи способна ты, о высокочтимая
पृथिवीं सचराचराम्pṛthivīṃ sacarācarāmземлю, с движущимся и недвижным
चक्षुषा क्रोधदीप्तेनcakṣuṣā krodhadīptenaоком, гневом пылающим
निर्दग्धुं तपसः बलात्nirdagdhuṃ tapasaḥ balātиспепелить, подвига силою
Литературный перевод

«Так сказав, о великий царь, Дхритараштре, лучший из ядавов сказал высшее слово Гандхари, горем истощённой: „О дочь Субалы, внемли ты, что тебе скажу, о благообетная: тебе равной нет в мире этом ныне жены, о благая. И знаю я, как, о царица, в собрании, в моём присутствии, с дхармой и артхой слово, обеим сторонам благое, Дурьодхане ты — жаждущему победы — суровое слово сказала: «Слушай, глупец, слово моё: где дхарма, там победа». То, сие сбылось, твоё слово, о дочь царя. Так познав, о благая, не предавай ума скорби. И способна ты, о высокочтимая, землю, с движущимся и недвижным, оком, гневом пылающим, испепелить, подвига силою“».

Версия

d6ac59cb9e1d · опубликовано 20 июн. 2026 г., 18:05:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами