Махабхарата
Помазание Ашваттхамана в военачальники; конец парвы9.64.12-15
9766 / 15823
Махабхарата · 9.64.12-15
Деванагари

न नूनं विद्यते ऽसह्यं मानुष्ये किं चिद् एव हि ॥
यत्र त्वं पुरुषव्याघ्र शेषे पांसुषु रूषितः ॥
भूत्वा हि नृपतिः पूर्वं समाज्ञाप्य च मेदिनीम् ॥
कथम् एको ऽद्य राजेन्द्र तिष्ठसे निर्जने वने ॥
दुःशासनं न पश्यामि नापि कर्णं महारथम् ॥
नापि तान् सुहृदः सर्वान् किम् इदं भरतर्षभ ॥
दुःखं नूनं कृतान्तस्य गतिं ज्ञातुं कथं चन ॥
लोकानां च भवान् यत्र शेते पांसुषु रूषितः ॥

Транслитерация (IAST)

na nūnaṃ vidyate 'sahyaṃ mānuṣye kiṃ cid eva hi ||
yatra tvaṃ puruṣavyāghra śeṣe pāṃsuṣu rūṣitaḥ ||
bhūtvā hi nṛpatiḥ pūrvaṃ samājñāpya ca medinīm ||
katham eko 'dya rājendra tiṣṭhase nirjane vane ||
duḥśāsanaṃ na paśyāmi nāpi karṇaṃ mahāratham ||
nāpi tān suhṛdaḥ sarvān kim idaṃ bharatarṣabha ||
duḥkhaṃ nūnaṃ kṛtāntasya gatiṃ jñātuṃ kathaṃ cana ||
lokānāṃ ca bhavān yatra śete pāṃsuṣu rūṣitaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
न नूनं विद्यते असह्यंna nūnaṃ vidyate asahyaṃнет, видно, невыносимого
मानुष्ये किं चित् एव हिmānuṣye kiṃ cit eva hiв человеческой доле ничего
यत्र त्वं पुरुषव्याघ्रyatra tvaṃ puruṣavyāghraколь ты, тигр среди мужей
शेषे पांसुषु रूषितःśeṣe pāṃsuṣu rūṣitaḥлежишь в пыли, ею покрытый
भूत्वा हि नृपतिः पूर्वंbhūtvā hi nṛpatiḥ pūrvaṃбыв ведь царём прежде
समाज्ञाप्य च मेदिनीम्samājñāpya ca medinīmи повелевая землёю
कथम् एकः अद्य राजेन्द्रkatham ekaḥ adya rājendraкак один ныне, о владыка царей
तिष्ठसे निर्जने वनेtiṣṭhase nirjane vaneпребываешь в безлюдном лесу
दुःशासनं न पश्यामिduḥśāsanaṃ na paśyāmiДухшасану не вижу
न अपि कर्णं महारथम्na api karṇaṃ mahārathamни Карну, великого воина
न अपि तान् सुहृदः सर्वान्na api tān suhṛdaḥ sarvānни тех друзей всех
किम् इदं भरतर्षभkim idaṃ bharatarṣabhaчто это, о бык Бхаратов
दुःखं नूनं कृतान्तस्यduḥkhaṃ nūnaṃ kṛtāntasyaтрудно, видно, рока
गतिं ज्ञातुं कथं चनgatiṃ jñātuṃ kathaṃ canaпуть познать как-либо
लोकानां च भवान् यत्रlokānāṃ ca bhavān yatraи миров (владыка), ты коль
शेते पांसुषु रूषितःśete pāṃsuṣu rūṣitaḥлежишь в пыли, ею покрытый
Литературный перевод

Ашваттхаман сказал: «Нет, видно, невыносимого в человеческой доле ничего, коль ты, тигр среди мужей, лежишь в пыли, ею покрытый. Быв ведь царём прежде и повелевая землёю, как один ныне, о владыка царей, пребываешь в безлюдном лесу? Духшасану не вижу, ни Карну, великого воина, ни тех друзей всех — что это, о бык Бхаратов? Трудно, видно, рока путь познать как-либо — и ты, миров владыка, коль лежишь в пыли, ею покрытый».

Версия

5b6948c1695d · опубликовано 20 июн. 2026 г., 18:15:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами