Махабхарата
Гандхари видит поле побоища11.16.36-44
9913 / 15823
Махабхарата · 11.16.36-44
Деванагари

सुरूपवर्णा बहवः क्रव्यादैर् अवघट्टिताः ॥
ऋषभप्रतिरूपाक्षाः शेरते हरितस्रजः ॥
अपरे पुनर् आलिङ्ग्य गदाः परिघबाहवः ॥
शेरते ऽभिमुखाः शूरा दयिता इव योषितः ॥
बिभ्रतः कवचान्य् अन्ये विमलान्य् आयुधानि च ॥
न धर्षयन्ति क्रव्यादा जीवन्तीति जनार्दन ॥
क्रव्यादैः कृष्यमाणानाम् अपरेषां महात्मनाम् ॥
शातकौम्भ्यः स्रजश् चित्रा विप्रकीर्णाः समन्ततः ॥
एते गोमायवो भीमा निहतानां यशस्विनाम् ॥
कण्ठान्तरगतान् हारान् आक्षिपन्ति सहस्रशः ॥
सर्वेष्व् अपररात्रेषु यान् अनन्दन्त बन्दिनः ॥
स्तुतिभिश् च परार्ध्याभिर् उपचारैश् च शिक्षिताः ॥
तान् इमाः परिदेवन्ति दुःखार्ताः परमाङ्गनाः ॥
कृपणं वृष्णिशार्दूल दुःखशोकार्दिता भृशम् ॥
रक्तोत्पलवनानीव विभान्ति रुचिराणि वै ॥
मुखानि परमस्त्रीणां परिशुष्काणि केशव ॥
रुदितोपरता ह्य् एता ध्यायन्त्यः संपरिप्लुताः ॥
कुरुस्त्रियो ऽभिगच्छन्ति तेन तेनैव दुःखिताः ॥

Транслитерация (IAST)

surūpavarṇā bahavaḥ kravyādair avaghaṭṭitāḥ ||
ṛṣabhapratirūpākṣāḥ śerate haritasrajaḥ ||
apare punar āliṅgya gadāḥ parighabāhavaḥ ||
śerate 'bhimukhāḥ śūrā dayitā iva yoṣitaḥ ||
bibhrataḥ kavacāny anye vimalāny āyudhāni ca ||
na dharṣayanti kravyādā jīvantīti janārdana ||
kravyādaiḥ kṛṣyamāṇānām apareṣāṃ mahātmanām ||
śātakaumbhyaḥ srajaś citrā viprakīrṇāḥ samantataḥ ||
ete gomāyavo bhīmā nihatānāṃ yaśasvinām ||
kaṇṭhāntaragatān hārān ākṣipanti sahasraśaḥ ||
sarveṣv apararātreṣu yān anandanta bandinaḥ ||
stutibhiś ca parārdhyābhir upacāraiś ca śikṣitāḥ ||
tān imāḥ paridevanti duḥkhārtāḥ paramāṅganāḥ ||
kṛpaṇaṃ vṛṣṇiśārdūla duḥkhaśokārditā bhṛśam ||
raktotpalavanānīva vibhānti rucirāṇi vai ||
mukhāni paramastrīṇāṃ pariśuṣkāṇi keśava ||
ruditoparatā hy etā dhyāyantyaḥ saṃpariplutāḥ ||
kurustriyo 'bhigacchanti tena tenaiva duḥkhitāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सुरूप वर्णाः बहवःsurūpa varṇāḥ bahavaḥкрасивого облика многие; многие прекрасные
क्रव्यादैः अवघट्टिताःkravyādaiḥ avaghaṭṭitāḥпадальщиками терзаемые; тронутые хищниками
ऋषभ प्रतिरूप अक्षाःṛṣabha pratirūpa akṣāḥс глазами, подобными быкам; с могучими глазами
शेरते हरित स्रजःśerate harita srajaḥлежат в зелёных гирляндах; покоятся в венках
अपरे पुनः आलिङ्ग्यapare punaḥ āliṅgyaдругие же обняв; иные прижав
गदाः परिघ बाहवःgadāḥ parigha bāhavaḥпалицы, с руками как засовы; булавы своими руками
शेरते अभिमुखाः शूराःśerate abhimukhāḥ śūrāḥлежат лицом вперёд, герои; пали лицом к врагу
दयिताः इव योषितःdayitāḥ iva yoṣitaḥкак любимых женщин; словно возлюбленных
बिभ्रतः कवचानि अन्येbibhrataḥ kavacāni anyeносящие панцири, другие; иные в доспехах
विमलानि आयुधानि चvimalāni āyudhāni caи чистое оружие; сверкающее оружие
न धर्षयन्ति क्रव्यादाःna dharṣayanti kravyādāḥне трогают падальщики; хищники не осмеливаются
जीवन्ति इति जनार्दनjīvanti iti janārdanaдумая: живы, Джанардана; словно они живы
क्रव्यादैः कृष्यमाणानाम्kravyādaiḥ kṛṣyamāṇānāmу влекомых падальщиками; когда хищники тащат
अपरेषाम् महात्मनाम्apareṣām mahātmanāmдругих великих душ; иных героев
शातकौम्भ्यः स्रजः चित्राःśātakaumbhyaḥ srajaḥ citrāḥзолотые пёстрые гирлянды; яркие золотые венки
विप्रकीर्णाः समन्ततःviprakīrṇāḥ samantataḥразбросаны повсюду; рассыпаны кругом
एते गोमायवः भीमाःete gomāyavaḥ bhīmāḥэти страшные шакалы; ужасные шакалы
निहतानाम् यशस्विनाम्nihatānām yaśasvināmубитых славных; павших прославленных
कण्ठ अन्तर गतान् हारान्kaṇṭha antara gatān hārānожерелья, попавшие в горло; застрявшие на шеях
आक्षिपन्ति सहस्रशःākṣipanti sahasraśaḥсрывают тысячами; тащат во множестве
सर्वेषु अपररात्रेषुsarveṣu apararātreṣuво все поздние ночи; каждую предрассветную пору
यान् अनन्दन्त बन्दिनःyān anandanta bandinaḥкоторых радовали певцы; кого прославляли барды
स्तुतिभिः च परार्ध्याभिःstutibhiḥ ca parārdhyābhiḥи превосходными хвалами; лучшими песнями
उपचारैः च शिक्षिताःupacāraiḥ ca śikṣitāḥи искусными почестями; учёными обрядами
तान् इमाः परिदेवन्तिtān imāḥ paridevantiих эти оплакивают; по ним рыдают
दुःख आर्ताः परमाङ्गनाःduḥkha ārtāḥ paramāṅganāḥгорем мучимые лучшие женщины; благородные жёны
कृपणम् वृष्णिशार्दूलkṛpaṇam vṛṣṇiśārdūlaжалко, тигр Вришни; плачевно, о Кришна
दुःख शोक अर्दिताः भृशम्duḥkha śoka arditāḥ bhṛśamстраданием и скорбью сильно мучимые; избитые горем
रक्त उत्पल वनानि इवrakta utpala vanāni ivaкак леса красных лотосов; словно рощи алых лотосов
विभान्ति रुचिराणि वैvibhānti rucirāṇi vaiсияют прекрасные действительно; кажутся прекрасными
मुखानि परम स्त्रीणाम्mukhāni parama strīṇāmлица лучших женщин; лица благородных жён
परिशुष्काणि केशवpariśuṣkāṇi keśavaиссохшие, Кешава; исхудавшие от слёз
रुदित उपरताः हि एताःrudita uparatāḥ hi etāḥэти, переставшие плакать; рыдания иссякли
ध्यायन्त्यः संपरिप्लुताःdhyāyantyaḥ saṃpariplutāḥразмышляющие, переполненные горем; оцепеневшие в скорби
कुरु स्त्रियः अभिगच्छन्तिkuru striyaḥ abhigacchantiженщины Куру подходят; жёны Куру идут
तेन तेन एव दुःखिताःtena tena eva duḥkhitāḥтуда и туда, скорбящие; к каждому месту боли
Литературный перевод

«Многие прекрасные герои, с глазами, подобными быкам, терзаемые падальщиками, лежат в зелёных гирляндах. Другие герои, чьи руки подобны железным засовам, лежат лицом вперёд, обняв палицы, словно любимых женщин. Иных, носящих панцири и сверкающее оружие, падальщики не трогают, о Джанардана, будто считают их живыми. Когда хищники тащат других великих душ, их пёстрые золотые гирлянды рассыпаются повсюду. Эти страшные шакалы тысячами срывают ожерелья с шей убитых славных воинов. Тех, кого в поздние ночи радовали певцы лучшими хвалами и искусными почестями, теперь жалко оплакивают благородные женщины, сильно мучимые страданием и скорбью, о тигр Вришни. Лица этих лучших женщин, иссохшие от слёз, сияют, о Кешава, словно леса красных лотосов. Их рыдания на время иссякли; погружённые в думы и переполненные горем, женщины Куру идут туда и сюда, к каждому месту своей боли».

Версия

1ea6e53a105f · опубликовано 20 июн. 2026 г., 14:03:22 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами