ततः स पृथिवीपालो लिखितस्य महात्मनः ॥
करौ प्रच्छेदयाम् आस धृतदण्डो जगाम सः ॥
स गत्वा भ्रातरं शङ्खम् आर्तरूपो ऽब्रवीद् इदम् ॥
धृतदण्डस्य दुर्भुद्धेर् भगवन् क्षन्तुम् अर्हसि ॥
शङ्ख उवाच
न कुप्ये तव धर्मज्ञ न च दूषयसे मम ॥
धर्मस् तु ते व्यतिक्रान्तस् ततस् ते निष्कृतिः कृता ॥
स गत्वा बाहुदां शीघ्रं तर्पयस्व यथाविधि ॥
देवान् पितॄन् ऋषींश् चैव मा चाधर्मे मनः कृथाः ॥
व्यास उवाच
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा शङ्खस्य लिखितस् तदा ॥
अवगाह्यापगां पुण्याम् उदकार्थं प्रचक्रमे ॥
प्रादुरास्तां ततस् तस्य करौ जलजसंनिभौ ॥
ततः स विस्मितो भ्रातुर् दर्शयाम् आस तौ करौ ॥
ततस् तम् अब्रवीच् छङ्खस् तपसेदं कृतं मया ॥
मा च ते ऽत्र विशङ्का भूद् दैवम् एव विधीयते ॥
tataḥ sa pṛthivīpālo likhitasya mahātmanaḥ ||
karau pracchedayām āsa dhṛtadaṇḍo jagāma saḥ ||
sa gatvā bhrātaraṃ śaṅkham ārtarūpo 'bravīd idam ||
dhṛtadaṇḍasya durbhuddher bhagavan kṣantum arhasi ||
śaṅkha uvāca
na kupye tava dharmajña na ca dūṣayase mama ||
dharmas tu te vyatikrāntas tatas te niṣkṛtiḥ kṛtā ||
sa gatvā bāhudāṃ śīghraṃ tarpayasva yathāvidhi ||
devān pitṝn ṛṣīṃś caiva mā cādharme manaḥ kṛthāḥ ||
vyāsa uvāca
tasya tad vacanaṃ śrutvā śaṅkhasya likhitas tadā ||
avagāhyāpagāṃ puṇyām udakārthaṃ pracakrame ||
prādurāstāṃ tatas tasya karau jalajasaṃnibhau ||
tataḥ sa vismito bhrātur darśayām āsa tau karau ||
tatas tam abravīc chaṅkhas tapasedaṃ kṛtaṃ mayā ||
mā ca te 'tra viśaṅkā bhūd daivam eva vidhīyate ||
«Тогда хранитель земли велел отсечь руки великодушному Ликхите. Понеся наказание, тот ушёл. Вернувшись к брату Шанкхе в страдальном виде, он сказал: “Бхагаван, прости наказанного глупца”. Шанкха сказал: “Я не гневаюсь на тебя, о знаток дхармы, и ты не виноват передо мной. Но дхарма была тобой нарушена, поэтому для тебя совершено искупление. Скорее ступай к Бахуде и по правилу удовлетвори богов, предков и риши; не обращай ум к адхарме”. Вьяса сказал: “Услышав слова Шанкхи, Ликхита вошёл в священную реку и приступил к водному обряду. Тогда у него появились две руки, подобные лотосам. Изумлённый, он показал их брату. Шанкха сказал ему: ‘Это сделано мной силой тапаса; не сомневайся в этом. Но совершается именно божественное предопределение’”».
9591b9f3f8d8 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 15:52:19 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Наказание здесь не месть, а граница, после которой возможно очищение. Шанкха мог восстановить руки силой тапаса, но не стал обходить царский порядок: духовная сила не отменяет дхарму правления.