लिखित उवाच
किं नु नाहं त्वया पूतः पूर्वम् एव महाद्युते ॥
यस्य ते तपसो वीर्यम् ईदृशं द्विजसत्तम ॥
शङ्ख उवाच
एवम् एतन् मया कार्यं नाहं दण्डधरस् तव ॥
स च पूतो नरपतिस् त्वं चापि पितृभिः सह ॥
व्यास उवाच
स राजा पाण्डवश्रेष्ठ श्रेष्ठो वै तेन कर्मणा ॥
प्राप्तवान् परमां सिद्धिं दक्षः प्राचेतसो यथा ॥
एष धर्मः क्षत्रियाणां प्रजानां परिपालनम् ॥
उत्पथे ऽस्मिन् महाराज मा च शोके मनः कृथाः ॥
भ्रातुर् अस्य हितं वाक्यं शृणु धर्मज्ञसत्तम ॥
दण्ड एव हि राजेन्द्र क्षत्रधर्मो न मुण्डनम् ॥
likhita uvāca
kiṃ nu nāhaṃ tvayā pūtaḥ pūrvam eva mahādyute ||
yasya te tapaso vīryam īdṛśaṃ dvijasattama ||
śaṅkha uvāca
evam etan mayā kāryaṃ nāhaṃ daṇḍadharas tava ||
sa ca pūto narapatis tvaṃ cāpi pitṛbhiḥ saha ||
vyāsa uvāca
sa rājā pāṇḍavaśreṣṭha śreṣṭho vai tena karmaṇā ||
prāptavān paramāṃ siddhiṃ dakṣaḥ prācetaso yathā ||
eṣa dharmaḥ kṣatriyāṇāṃ prajānāṃ paripālanam ||
utpathe 'smin mahārāja mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ ||
bhrātur asya hitaṃ vākyaṃ śṛṇu dharmajñasattama ||
daṇḍa eva hi rājendra kṣatradharmo na muṇḍanam ||
Ликхита сказал: «О великосияющий, если сила твоего тапаса такова, о лучший дваждырождённый, почему же ты не очистил меня сам с самого начала?» Шанкха сказал: «Именно так мне следовало поступить. Я не держатель жезла наказания для тебя. Тот царь очищен, и ты также очищен вместе с предками». Вьяса сказал: «О лучший из Пандавов, тот царь благодаря этому деянию достиг высшего совершенства, как Дакша Прачетаса. Такова дхарма кшатриев — защита подданных. О великий царь, не направляй ум к скорби на этом ложном пути. Слушай полезные слова этого твоего брата, о лучший знаток дхармы: именно жезл наказания, о царь царей, является кшатрийской дхармой, а не бритьё головы».
404e54787e67 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 15:52:19 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Смысл рассказа сформулирован прямо: кшатрийская дхарма не в внешнем знаке отречения, а в праведном несении власти. Когда наказание назначено без злобы и принято без уклонения, оно очищает и царя, и нарушителя.