Махабхарата
Слуги и министры царя12.116.1-4
10465 / 15823
Махабхарата · 12.116.1-4
Деванагари

युधिष्ठिर उवाच
पितामह महाप्राज्ञ संशयो मे महान् अयम् ॥
स च्छेत्तव्यस् त्वया राजन् भवान् कुलकरो हि नः ॥
पुरुषाणाम् अयं तात दुर्वृत्तानां दुरात्मनाम् ॥
कथितो वाक्यसंचारस् ततो विज्ञापयामि ते ॥
यद् धितं राज्यतन्त्रस्य कुलस्य च सुखोदयम् ॥
आयत्यां च तदात्वे च क्षेमवृद्धिकरं च यत् ॥
पुत्रपौत्राभिरामं च राष्ट्रवृद्धिकरं च यत् ॥
अन्नपाने शरीरे च हितं यत् तद् ब्रवीहि मे ॥

Транслитерация (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
pitāmaha mahāprājña saṃśayo me mahān ayam ||
sa cchettavyas tvayā rājan bhavān kulakaro hi naḥ ||
puruṣāṇām ayaṃ tāta durvṛttānāṃ durātmanām ||
kathito vākyasaṃcāras tato vijñāpayāmi te ||
yad dhitaṃ rājyatantrasya kulasya ca sukhodayam ||
āyatyāṃ ca tadātve ca kṣemavṛddhikaraṃ ca yat ||
putrapautrābhirāmaṃ ca rāṣṭravṛddhikaraṃ ca yat ||
annapāne śarīre ca hitaṃ yat tad bravīhi me ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира спросил
पितामहpitāmahaдед; прародитель
महा प्राज्ञmahā prājñaвеликомудрый; обладающий великим разумом
संशयः मे महान् अयम्saṃśayaḥ me mahān ayamэто моё великое сомнение; большой вопрос
सः छेत्तव्यः त्वयाsaḥ chettavyaḥ tvayāон должен быть рассечён тобой; разрешён
राजन्rājanцарь; о государь
भवान् कुल करः हि नःbhavān kula karaḥ hi naḥты ведь творец блага нашего рода; опора рода
पुरुषाणाम् अयम् तातpuruṣāṇām ayam tātaэто о людях, отец; о таких людях
दुर्वृत्तानाम् दुरात्मनाम्durvṛttānām durātmanāmдурного поведения и дурной души; порочных
कथितः वाक्य संचारःkathitaḥ vākya saṃcāraḥбыло рассказано движение речи; обращение слов
ततः विज्ञापयामि तेtataḥ vijñāpayāmi teпоэтому я прошу тебя разъяснить; сообщаю
यत् हितम् राज्य तन्त्रस्यyat hitam rājya tantrasyaчто полезно устройству царства; механизму правления
कुलस्य च सुख उदयम्kulasya ca sukha udayamи роду, дающее подъём счастья; благополучие
आयत्याम् चāyatyām caи в будущем; в дальнейшем
तदात्वे चtadātve caи в настоящем; сейчас
क्षेम वृद्धि करम् च यत्kṣema vṛddhi karam ca yatи что создаёт безопасность и рост; благополучие
पुत्र पौत्र अभिरामम् चputra pautra abhirāmam caи радостное для сыновей и внуков; привлекательное потомкам
राष्ट्र वृद्धि करम् च यत्rāṣṭra vṛddhi karam ca yatи что создаёт рост царства; усиление страны
अन्न पानेanna pāneв пище и питье; пропитании
शरीरे चśarīre caи для тела; здоровья
हितम् यत्hitam yatчто полезно; благотворно
तत् ब्रवीहि मेtat bravīhi meто скажи мне; расскажи
Литературный перевод

Юдхиштхира сказал: «Великомудрый дед, у меня есть большое сомнение, и ты должен его разрешить, о царь: ведь ты опора нашего рода. Ты уже рассказал о речах и поступках людей дурного поведения и дурной души; поэтому теперь я прошу тебя объяснить, что полезно для устройства царства, что приносит счастье роду, что даёт безопасность и рост в будущем и настоящем, что радует сыновей и внуков, увеличивает страну и полезно для пищи, питья и тела. Расскажи мне это».

Версия

f761c1cd4bb3 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 21:06:03 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами