Махабхарата
Пёс, возведённый до облика шарабхи12.117.26-36
10472 / 15823
Махабхарата · 12.117.26-36
Деванагари

ततः कमलषण्डानि शल्लकीगहनानि च ॥
व्यचरत् स मुदा युक्तः पद्मरेणुविभूषितः ॥
कदा चिद् रममाणस्य हस्तिनः सुमुखं तदा ॥
ऋषेस् तस्योटजस्थस्य कालो ऽगच्छन् निशानिशम् ॥
अथाजगाम तं देशं केसरी केसरारुणः ॥
गिरिकन्दरजो भीमः सिंहो नागकुलान्तकः ॥
तं दृष्ट्वा सिंहम् आयान्तं नागः सिंहभयाकुलः ॥
ऋषिं शरणम् आपेदे वेपमानो भयातुरः ॥
ततः स सिंहतां नीतो नागेन्द्रो मुनिना तदा ॥
वन्यं नागणयत् सिंहं तुल्यजातिसमन्वयात् ॥
दृष्ट्वा च सो ऽनशत् सिंहो वन्यो भीसन्नवाग्बलः ॥
स चाश्रमे ऽवसत् सिंहस् तस्मिन्न् एव वने सुखी ॥
न त्व् अन्ये क्षुद्रपशवस् तपोवननिवासिनः ॥
व्यदृश्यन्त भयत्रस्ता जीविताकाङ्क्षिणः सदा ॥
कदा चित् कालयोगेन सर्वप्राणिविहिंसकः ॥
बलवान् क्षतजाहारो नानासत्त्वभयंकरः ॥
अष्टपाद् ऊर्ध्वचरणः शरभो वनगोचरः ॥
तं सिंहं हन्तुम् आगच्छन् मुनेस् तस्य निवेशनम् ॥
तं मुनिः शरभं चक्रे बलोत्कटम् अरिंदम ॥
ततः स शरभो वन्यो मुनेः शरभम् अग्रतः ॥
दृष्ट्वा बलिनम् अत्युग्रं द्रुतं संप्राद्रवद् भयात् ॥
स एवं शरभस्थाने न्यस्तो वै मुनिना तदा ॥
मुनेः पार्श्वगतो नित्यं शारभ्यं सुखम् आप्तवान् ॥

Транслитерация (IAST)

tataḥ kamalaṣaṇḍāni śallakīgahanāni ca ||
vyacarat sa mudā yuktaḥ padmareṇuvibhūṣitaḥ ||
kadā cid ramamāṇasya hastinaḥ sumukhaṃ tadā ||
ṛṣes tasyoṭajasthasya kālo 'gacchan niśāniśam ||
athājagāma taṃ deśaṃ kesarī kesarāruṇaḥ ||
girikandarajo bhīmaḥ siṃho nāgakulāntakaḥ ||
taṃ dṛṣṭvā siṃham āyāntaṃ nāgaḥ siṃhabhayākulaḥ ||
ṛṣiṃ śaraṇam āpede vepamāno bhayāturaḥ ||
tataḥ sa siṃhatāṃ nīto nāgendro muninā tadā ||
vanyaṃ nāgaṇayat siṃhaṃ tulyajātisamanvayāt ||
dṛṣṭvā ca so 'naśat siṃho vanyo bhīsannavāgbalaḥ ||
sa cāśrame 'vasat siṃhas tasminn eva vane sukhī ||
na tv anye kṣudrapaśavas tapovananivāsinaḥ ||
vyadṛśyanta bhayatrastā jīvitākāṅkṣiṇaḥ sadā ||
kadā cit kālayogena sarvaprāṇivihiṃsakaḥ ||
balavān kṣatajāhāro nānāsattvabhayaṃkaraḥ ||
aṣṭapād ūrdhvacaraṇaḥ śarabho vanagocaraḥ ||
taṃ siṃhaṃ hantum āgacchan munes tasya niveśanam ||
taṃ muniḥ śarabhaṃ cakre balotkaṭam ariṃdama ||
tataḥ sa śarabho vanyo muneḥ śarabham agrataḥ ||
dṛṣṭvā balinam atyugraṃ drutaṃ saṃprādravad bhayāt ||
sa evaṃ śarabhasthāne nyasto vai muninā tadā ||
muneḥ pārśvagato nityaṃ śārabhyaṃ sukham āptavān ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततः कमल षण्डानिtataḥ kamala ṣaṇḍāniзатем заросли лотосов; лотосовые рощи
शल्लकी गहनानि चśallakī gahanāni caи густые заросли шалаки; чащи
व्यचरत् सः मुदा युक्तःvyacarat saḥ mudā yuktaḥон бродил, исполненный радости; с удовольствием
पद्म रेणु विभूषितःpadma reṇu vibhūṣitaḥукрашенный пыльцой лотосов; лотосовой пыльцой
कदा चित् रममाणस्यkadā cit ramamāṇasyaоднажды наслаждающегося; резвящегося
हस्तिनः सुमुखम् तदाhastinaḥ sumukham tadāдля слона приятное тогда; счастливое время
ऋषेः तस्य उटज स्थस्यṛṣeḥ tasya uṭaja sthasyaтого риши, живущего в хижине; при хижине
कालः अगच्छत् निशा निशम्kālaḥ agacchat niśā niśamвремя проходило день и ночь; ночь за ночью
अथ आजगाम तम् देशम्atha ājagāma tam deśamзатем пришёл в то место; область
केसरी केसर अरुणःkesarī kesara aruṇaḥгривастый, с рыжеватой гривой; лев
गिरि कन्दर जःgiri kandara jaḥрождённый в горной пещере; пещерный
भीमः सिंहःbhīmaḥ siṃhaḥстрашный лев; ужасный
नाग कुल अन्तकःnāga kula antakaḥгубитель рода слонов; истребитель
तम् दृष्ट्वा सिंहम् आयान्तम्tam dṛṣṭvā siṃham āyāntamувидев того приходящего льва; приближающегося
नागः सिंह भय आकुलःnāgaḥ siṃha bhaya ākulaḥслон, охваченный страхом перед львом; смятённый
ऋषिम् शरणम् आपेदेṛṣim śaraṇam āpedeк риши прибег за защитой; прибежищем
वेपमानः भय आतुरःvepamānaḥ bhaya āturaḥдрожащий, страдающий от страха; испуганный
ततः सः सिंहताम् नीतःtataḥ saḥ siṃhatām nītaḥзатем он был приведён к львиности; стал львом
नाग इन्द्रः मुनिना तदाnāga indraḥ muninā tadāтот владыка слонов муни тогда; мудрецом
वन्यम् न अगणयत् सिंहम्vanyam na agaṇayat siṃhamлесного льва он не счёл; не принял во внимание
तुल्य जाति समन्वयात्tulya jāti samanvayātиз-за обретения одинакового рода; равной природы
दृष्ट्वा च सः अनशत् सिंहःdṛṣṭvā ca saḥ anaśat siṃhaḥи увидев, тот лев исчез; убежал
वन्यःvanyaḥлесной; дикий
भीसन्न वाक् बलःbhīsanna vāk balaḥс устрашённой речью и силой; испуганный
सः च आश्रमे अवसत् सिंहःsaḥ ca āśrame avasat siṃhaḥи тот лев жил в ашраме; обители
तस्मिन् एव वने सुखीtasmin eva vane sukhīв том самом лесу счастливый; спокойный
न तु अन्ये क्षुद्र पशवःna tu anye kṣudra paśavaḥно другие мелкие звери не; малые животные
तपो वन निवासिनःtapo vana nivāsinaḥобитатели леса аскезы; подвижнического леса
व्यदृश्यन्त भय त्रस्ताःvyadṛśyanta bhaya trastāḥпоказывались, страхом охваченные; виднелись
जीवित आकाङ्क्षिणः सदाjīvita ākāṅkṣiṇaḥ sadāвсегда желающие жизни; сохранить жизнь
कदा चित् काल योगेनkadā cit kāla yogenaоднажды по стечению времени; случаю
सर्व प्राणि विहिंसकःsarva prāṇi vihiṃsakaḥмучитель всех живых существ; убийца
बलवान् क्षतज आहारःbalavān kṣataja āhāraḥсильный, питающийся кровью; кровоядный
नाना सत्त्व भयम् करःnānā sattva bhayam karaḥсоздающий страх разным существам; пугающий
अष्ट पाद् ऊर्ध्व चरणःaṣṭa pād ūrdhva caraṇaḥвосьминогий, с поднятыми ногами; сверхзверь
शरभः वन गोचरःśarabhaḥ vana gocaraḥшарабха, лесной обитатель; бродящий в лесу
तम् सिंहम् हन्तुम् आगच्छन्tam siṃham hantum āgacchanидя убить того льва; напасть
मुनेः तस्य निवेशनम्muneḥ tasya niveśanamк жилищу того муни; обители
तम् मुनिः शरभम् चक्रेtam muniḥ śarabham cakreего муни сделал шарабхой; превратил
बल उत्कटम् अरिंदमbala utkaṭam ariṃdamaкрайне сильным, покоритель врагов; могучим
ततः सः शरभः वन्यःtataḥ saḥ śarabhaḥ vanyaḥтогда тот лесной шарабха; дикий
मुनेः शरभम् अग्रतःmuneḥ śarabham agrataḥшарабху муни перед собой; созданного
दृष्ट्वा बलिनम् अति उग्रम्dṛṣṭvā balinam ati ugramувидев сильного, чрезвычайно грозного; ужасного
द्रुतम् संप्राद्रवत् भयात्drutam saṃprādravat bhayātбыстро убежал от страха; спасся
सः एवम् शरभ स्थानेsaḥ evam śarabha sthāneон так в состоянии шарабхи; положении
न्यस्तः वै मुनिना तदाnyastaḥ vai muninā tadāбыл поставлен муни тогда; помещён
मुनेः पार्श्व गतः नित्यम्muneḥ pārśva gataḥ nityamпостоянно находясь у бока муни; рядом
शारभ्यम् सुखम् आप्तवान्śārabhyam sukham āptavānполучил счастье шарабхи; положение
Литературный перевод

«Потом он, исполненный радости и украшенный пыльцой лотосов, бродил по лотосовым зарослям и густым чащам шалаки. Так для слона, наслаждавшегося рядом с хижиной риши, приятно проходило время день за днём. Затем в то место пришёл страшный лев, гривастый, с рыжеватой гривой, рождённый в горной пещере, губитель рода слонов. Увидев приближающегося льва, слон, дрожа и страдая от страха, прибег к риши за защитой. Тогда муни превратил владыку слонов в льва. Обретя одинаковую природу, он уже не счёл лесного льва опасным; увидев это, дикий лев испугался и исчез. Тот лев стал жить счастливо в ашраме в том же лесу, но другие мелкие звери, обитатели леса аскезы, больше не показывались: они всегда боялись за жизнь. Однажды, по стечению времени, к жилищу муни пришёл шарабха, сильный, кровоядный, мучитель всех существ, страшный для разных живых, восьминогий лесной зверь, чтобы убить этого льва. Муни сделал своего льва ещё более могучим шарабхой. Тогда дикий шарабха, увидев перед собой созданного муни сильного и чрезвычайно грозного шарабху, быстро убежал от страха. Так тот был поставлен муни в состояние шарабхи и, постоянно находясь рядом с ним, получил счастье шарабхи».

Версия

ddde5223d183 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 21:09:36 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами