Махабхарата
Бхишма о настоящих друзьях и падении Гаутамы12.162.29-36
10706 / 15823
Махабхарата · 12.162.29-36
Деванагари

ब्राह्मणो मध्यदेशीयः कृष्णाङ्गो ब्रह्मवर्जितः ॥
ग्रामं प्रेक्ष्य जनाकीर्णं प्राविशद् भैक्षकाङ्क्षया ॥
तत्र दस्युर् धनयुतः सर्ववर्णविशेषवित् ॥
ब्रह्मण्यः सत्यसंधश् च दाने च निरतो ऽभवत् ॥
तस्य क्षयम् उपागम्य ततो भिक्षाम् अयाचत ॥
प्रतिश्रयं च वासार्थं भिक्षां चैवाथ वार्षिकीम् ॥
प्रादात् तस्मै स विप्राय वस्त्रं च सदृशं नवम् ॥
नारीं चापि वयोपेतां भर्त्रा विरहितां तदा ॥
एतत् संप्राप्य हृष्टात्मा दस्योः सर्वं द्विजस् तदा ॥
तस्मिन् गृहवरे राजंस् तया रेमे स गौतमः ॥
कुटुम्बार्थेषु दस्योः स साहाय्यं चाप्य् अथाकरोत् ॥
तत्रावसत् सो ऽथ वर्षाः समृद्धे शबरालये ॥
बाणवेध्ये परं यत्नम् अकरोच् चैव गौतमः ॥
वक्राङ्गांस् तु स नित्यं वै सर्वतो बाणगोचरे ॥
जघान गौतमो राजन् यथा दस्युगणस् तथा ॥
हिंसापरो घृणाहीनः सदा प्राणिवधे रतः ॥
गौतमः संनिकर्षेण दस्युभिः समताम् इयात् ॥

Транслитерация (IAST)

brāhmaṇo madhyadeśīyaḥ kṛṣṇāṅgo brahmavarjitaḥ ||
grāmaṃ prekṣya janākīrṇaṃ prāviśad bhaikṣakāṅkṣayā ||
tatra dasyur dhanayutaḥ sarvavarṇaviśeṣavit ||
brahmaṇyaḥ satyasaṃdhaś ca dāne ca nirato 'bhavat ||
tasya kṣayam upāgamya tato bhikṣām ayācata ||
pratiśrayaṃ ca vāsārthaṃ bhikṣāṃ caivātha vārṣikīm ||
prādāt tasmai sa viprāya vastraṃ ca sadṛśaṃ navam ||
nārīṃ cāpi vayopetāṃ bhartrā virahitāṃ tadā ||
etat saṃprāpya hṛṣṭātmā dasyoḥ sarvaṃ dvijas tadā ||
tasmin gṛhavare rājaṃs tayā reme sa gautamaḥ ||
kuṭumbārtheṣu dasyoḥ sa sāhāyyaṃ cāpy athākarot ||
tatrāvasat so 'tha varṣāḥ samṛddhe śabarālaye ||
bāṇavedhye paraṃ yatnam akaroc caiva gautamaḥ ||
vakrāṅgāṃs tu sa nityaṃ vai sarvato bāṇagocare ||
jaghāna gautamo rājan yathā dasyugaṇas tathā ||
hiṃsāparo ghṛṇāhīnaḥ sadā prāṇivadhe rataḥ ||
gautamaḥ saṃnikarṣeṇa dasyubhiḥ samatām iyāt ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ब्राह्मणः मध्यदेशीयःbrāhmaṇaḥ madhyadeśīyaḥбрахман из Срединной страны; Мадхьядеши
कृष्ण अङ्गःkṛṣṇa aṅgaḥс чёрными членами; тёмнотелый
ब्रह्म वर्जितःbrahma varjitaḥлишённый брахманства; ведийской святости
ग्रामम् प्रेक्ष्यgrāmam prekṣyaувидев деревню; поселение
जन आकीर्णम्jana ākīrṇamнаполненную людьми; многолюдную
प्राविशत्prāviśatвошёл; вступил
भैक्ष काङ्क्षयाbhaikṣa kāṅkṣayāиз желания милостыни; ради подаяния
तत्र दस्युःtatra dasyuḥтам разбойник; дасью
धन युतःdhana yutaḥнаделённый богатством; богатый
सर्व वर्ण विशेष वित्sarva varṇa viśeṣa vitзнающий различия всех варн; сословий
ब्रह्मण्यःbrahmaṇyaḥпочитающий брахманов; благочестивый
सत्य संधः चsatya saṃdhaḥ caи верный истине; слову
दाने च निरतः अभवत्dāne ca nirataḥ abhavatи в даре был предан; щедрый
तस्य क्षयम् उपागम्यtasya kṣayam upāgamyaпридя в его дом; жилище
ततः भिक्षाम् अयाचतtataḥ bhikṣām ayācataзатем попросил милостыню; подаяние
प्रतिश्रयम् चpratiśrayam caи прибежище; приют
वास अर्थम्vāsa arthamради проживания; ночлега
भिक्षाम् च एव अथbhikṣām ca eva athaи милостыню также затем; пищу
वार्षिकीम्vārṣikīmна год; годовую
प्रादात् तस्मैprādāt tasmaiдал ему; предоставил
सः विप्रायsaḥ viprāyaтот брахману; дваждырождённому
वस्त्रम् चvastram caи одежду; покров
सदृशम् नवम्sadṛśam navamподходящую новую; достойную
नारीम् च अपिnārīm ca apiи женщину также; жену
वयः उपेताम्vayaḥ upetāmдостигшую возраста; зрелую
भर्त्रा विरहिताम् तदाbhartrā virahitām tadāлишённую мужа тогда; вдову
एतत् संप्राप्यetat saṃprāpyaэто получив; обретя
हृष्ट आत्माhṛṣṭa ātmāрадостный душой; обрадованный
दस्योः सर्वम्dasyoḥ sarvamвсё от разбойника; дасью
द्विजः तदाdvijaḥ tadāбрахман тогда; дваждырождённый
तस्मिन् गृह वरेtasmin gṛha vareв том прекрасном доме; жилище
राजन्rājanо царь; владыка
तया रेमेtayā remeс ней наслаждался; жил
सः गौतमःsaḥ gautamaḥтот Гаутама; брахман
कुटुम्ब अर्थेषुkuṭumba artheṣuв семейных делах; хозяйстве
दस्योः सःdasyoḥ saḥтого разбойника он; дасью
साहाय्यम् च अपि अथ अकरोत्sāhāyyam ca api atha akarotи также затем помогал; содействовал
तत्र अवसत् सः अथtatra avasat saḥ athaтам он затем жил; пребывал
वर्षाःvarṣāḥгоды; много лет
समृद्धे शबर आलयेsamṛddhe śabara ālayeв богатом жилище шабаров; разбойников
बाण वेध्येbāṇa vedhyeв стрельбе из стрел; попадании
परम् यत्नम् अकरोत् च एवparam yatnam akarot ca evaи великое усилие прилагал; старался
गौतमःgautamaḥГаутама; брахман
वक्र अङ्गान् तुvakra aṅgān tuкривокрылых же; птиц
सः नित्यम् वैsaḥ nityam vaiон постоянно воистину; всегда
सर्वतः बाण गोचरेsarvataḥ bāṇa gocareповсюду в пределах стрелы; досягаемости
जघान गौतमःjaghāna gautamaḥубивал Гаутама; поражал
राजन्rājanо царь; владыка
यथा दस्यु गणः तथाyathā dasyu gaṇaḥ tathāкак шайка разбойников, так; подобно им
हिंसा परःhiṃsā paraḥпреданный насилию; жестокости
घृणा हीनःghṛṇā hīnaḥлишённый жалости; сострадания
सदा प्राणि वधे रतःsadā prāṇi vadhe rataḥвсегда радующийся убийству живых; существ
गौतमःgautamaḥГаутама; брахман
संनिकर्षेणsaṃnikarṣeṇaиз-за близости; общения
दस्युभिःdasyubhiḥс разбойниками; дасью
समताम् इयात्samatām iyātдостиг сходства; стал равным
Литературный перевод

Брахман из Срединной страны, темнотелый и лишённый подлинного брахманства, увидев многолюдную деревню, вошёл туда ради милостыни. Там был богатый разбойник, знавший различия всех варн, почитавший брахманов, верный истине и преданный дару. Придя к его дому, брахман попросил милостыню, приют для жизни и годовое содержание. Тот дал брахману новую подходящую одежду и зрелую женщину, тогда лишённую мужа. Получив всё это от разбойника, брахман Гаутама обрадовался и в том прекрасном доме, о царь, наслаждался с ней. Он помогал разбойнику в семейных делах и прожил там годы в богатом жилище шабаров; Гаутама стал усердно упражняться в стрельбе из лука. Как разбойничья шайка, он постоянно убивал птиц везде, куда доставала стрела. Преданный насилию, лишённый жалости, всегда радующийся убийству живых, Гаутама из-за близкого общения с разбойниками стал подобен им».

Версия

ec3d9666ea46 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 06:46:28 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами