Махабхарата
Истина, счастье и корни страдания12.183.11-12
10803 / 15823
Махабхарата · 12.183.11-12
Деванагари

भृगुर् उवाच
अनृतात् खलु तमः प्रादुर्भूतं तमोग्रस्ता अधर्मम् एवानुवर्तन्ते न धर्मम् ॥
क्रोधलोभमोहमानानृतादिभिर् अवच्छन्ना न खल्व् अस्मिंल् लोके न चामुत्र सुखम् आप्नुवन्ति ॥
विविधव्याधिगणोपतापैर् अवकीर्यन्ते ॥
वधबन्धरोगपरिक्लेशादिभिश् च क्षुत्पिपासाश्रमकृतैर् उपतापैर् उपतप्यन्ते ॥
चण्डवातात्युष्णातिशीतकृतैश् च प्रतिभयैः शारीरैर् दुःखैर् उपतप्यन्ते ॥
बन्धुधनविनाशविप्रयोगकृतैश् च मानसैः शोकैर् अभिभूयन्ते जरामृत्युकृतैश् चान्यैर् इति ॥
यस् त्व् एतैः शारीरैर् मानसैर् दुःखैर् न स्पृश्यते स सुखं वेद ॥
न चैते दोषाः स्वर्गे प्रादुर्भवन्ति ॥
तत्र भवति खलु ॥

Транслитерация (IAST)

bhṛgur uvāca
anṛtāt khalu tamaḥ prādurbhūtaṃ tamograstā adharmam evānuvartante na dharmam ||
krodhalobhamohamānānṛtādibhir avacchannā na khalv asmiṃl loke na cāmutra sukham āpnuvanti ||
vividhavyādhigaṇopatāpair avakīryante ||
vadhabandharogaparikleśādibhiś ca kṣutpipāsāśramakṛtair upatāpair upatapyante ||
caṇḍavātātyuṣṇātiśītakṛtaiś ca pratibhayaiḥ śārīrair duḥkhair upatapyante ||
bandhudhanavināśaviprayogakṛtaiś ca mānasaiḥ śokair abhibhūyante jarāmṛtyukṛtaiś cānyair iti ||
yas tv etaiḥ śārīrair mānasair duḥkhair na spṛśyate sa sukhaṃ veda ||
na caite doṣāḥ svarge prādurbhavanti ||
tatra bhavati khalu ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भृगुः उवाचbhṛguḥ uvācaБхригу сказал; Бхригу ответил
अनृतात् खलु तमः प्रादुर्भूतम्anṛtāt khalu tamaḥ prādurbhūtamиз лжи поистине тьма появилась; возникла
तमः ग्रस्ताःtamaḥ grastāḥохваченные тьмой; поглощённые
अधर्मम् एव अनुवर्तन्तेadharmam eva anuvartanteследуют именно адхарме; неправедности
न धर्मम्na dharmamне дхарме; праведности
क्रोध लोभ मोह मानkrodha lobha moha mānaгневом, жадностью, заблуждением, гордостью; самомнением
अनृत आदिभिः अवच्छन्नाःanṛta ādibhiḥ avacchannāḥложью и прочим покрытые; закрытые
न खलु अस्मिन् लोकेna khalu asmin lokeне поистине в этом мире; здесь
न च अमुत्र सुखम् आप्नुवन्तिna ca amutra sukham āpnuvantiи не там достигают счастья; в ином мире
विविध व्याधि गण उपतापैःvividha vyādhi gaṇa upatāpaiḥразными мучениями сонма болезней; недугов
अवकीर्यन्तेavakīryanteосыпаются; поражаются
वध बन्ध रोग परिक्लेश आदिभिःvadha bandha roga parikleśa ādibhiḥубийством, узами, болезнями, муками и прочим; страданиями
च क्षुत् पिपासा श्रम कृतैःca kṣut pipāsā śrama kṛtaiḥи созданными голодом, жаждой, усталостью; изнеможением
उपतापैः उपतप्यन्तेupatāpaiḥ upatapyanteмучениями мучаются; терзаются
चण्ड वातcaṇḍa vātaсильным ветром; жестоким ветром
अति उष्ण अति शीत कृतैःati uṣṇa ati śīta kṛtaiḥсозданными чрезмерной жарой и холодом; крайностями
च प्रतिभयैःca pratibhayaiḥи страшными; опасными
शारीरैः दुःखैः उपतप्यन्तेśārīraiḥ duḥkhaiḥ upatapyanteтелесными страданиями мучаются; болями
बन्धु धन विनाश विप्रयोग कृतैःbandhu dhana vināśa viprayoga kṛtaiḥутратой родных и богатства, разлукой созданными; потерями
च मानसैः शोकैःca mānasaiḥ śokaiḥи умственными скорбями; душевными
अभिभूयन्तेabhibhūyanteподавляются; побеждаются
जरा मृत्यु कृतैः चjarā mṛtyu kṛtaiḥ caи созданными старостью и смертью; бедами
अन्यैः इतिanyaiḥ itiдругими, так; прочими
यः तु एतैःyaḥ tu etaiḥкто же этими; такими
शारीरैः मानसैः दुःखैःśārīraiḥ mānasaiḥ duḥkhaiḥтелесными и умственными страданиями; болями
न स्पृश्यतेna spṛśyateне затрагивается; не касается
सः सुखम् वेदsaḥ sukham vedaтот знает счастье; понимает
न च एते दोषाःna ca ete doṣāḥи эти пороки не; бедствия
स्वर्गे प्रादुर्भवन्तिsvarge prādurbhavantiна небе появляются; возникают
तत्र भवति खलुtatra bhavati khaluтам бывает поистине; следующее
Литературный перевод

Бхригу ответил: «Из лжи возникает тьма; охваченные тьмой следуют именно адхарме, а не дхарме. Покрытые гневом, жадностью, заблуждением, гордостью, ложью и прочим, они не достигают счастья ни в этом мире, ни в ином. Их поражают разные мучения от множества болезней; они терзаются убийством, узами, недугами, страданиями, голодом, жаждой и усталостью; мучаются телесными бедами от сильного ветра, чрезмерной жары и холода; подавляются душевной скорбью от гибели родных, утраты богатства, разлуки, а также другими бедами от старости и смерти. Но тот, кого не затрагивают эти телесные и умственные страдания, знает счастье. На небе такие бедствия не возникают; там сказано так».

Версия

408b02a94f88 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 23:43:30 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами