व्यास उवाच
एषा पूर्वतरा वृत्तिर् ब्राह्मणस्य विधीयते ॥
ज्ञानवान् एव कर्माणि कुर्वन् सर्वत्र सिध्यति ॥
तत्र चेन् न भवेद् एवं संशयः कर्मनिश्चये ॥
किं नु कर्म स्वभावो ऽयं ज्ञानं कर्मेति वा पुनः ॥
तत्र चेह विवित्सा स्याज् ज्ञानं चेत् पुरुषं प्रति ॥
उपपत्त्युपलब्धिभ्यां वर्णयिष्यामि तच् छृणु ॥
पौरुषं कारणं के चिद् आहुः कर्मसु मानवाः ॥
दैवम् एके प्रशंसन्ति स्वभावं चापरे जनाः ॥
पौरुषं कर्म दैवं च फलवृत्तिस्वभावतः ॥
त्रयम् एतत् पृथग्भूतम् अविवेकं तु के चन ॥
एवम् एतन् न चाप्य् एवम् उभे चापि न चाप्य् उभे ॥
कर्मस्था विषमं ब्रूयुः सत्त्वस्थाः समदर्शिनः ॥
vyāsa uvāca
eṣā pūrvatarā vṛttir brāhmaṇasya vidhīyate ||
jñānavān eva karmāṇi kurvan sarvatra sidhyati ||
tatra cen na bhaved evaṃ saṃśayaḥ karmaniścaye ||
kiṃ nu karma svabhāvo 'yaṃ jñānaṃ karmeti vā punaḥ ||
tatra ceha vivitsā syāj jñānaṃ cet puruṣaṃ prati ||
upapattyupalabdhibhyāṃ varṇayiṣyāmi tac chṛṇu ||
pauruṣaṃ kāraṇaṃ ke cid āhuḥ karmasu mānavāḥ ||
daivam eke praśaṃsanti svabhāvaṃ cāpare janāḥ ||
pauruṣaṃ karma daivaṃ ca phalavṛttisvabhāvataḥ ||
trayam etat pṛthagbhūtam avivekaṃ tu ke cana ||
evam etan na cāpy evam ubhe cāpi na cāpy ubhe ||
karmasthā viṣamaṃ brūyuḥ sattvasthāḥ samadarśinaḥ ||
Вьяса сказал: «Такой более древний образ жизни предписывается брахману: знающий, совершая действия, везде достигает успеха. Если же здесь возникает сомнение в определении действия: что это — действие, природа, знание или снова само действие, то я объясню это доводом и прямым постижением; слушай. Одни люди называют причиной в делах человеческое усилие, другие хвалят судьбу, а третьи — природу. Усилие, действие и судьба различны по тому, как проявляется плод; однако некоторые смешивают их. Это так и не так; это и то и другое, и не то и другое. Стоящие в карме говорят по-разному, а стоящие в саттве видят равно».
6cdd8b8ae933 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 01:54:44 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Вьяса не сводит жизнь к одной причине. Усилие, карма, судьба и природа действуют не как конкурирующие лозунги, а как уровни понимания, которые очищенный разум видит без односторонности.