ततस् त्रिलोककृद् देवः पुनर् एव महातपाः ॥
अपः संचिन्तयाम् आस ध्यातास् ताश् चाप्य् अथागमन् ॥
तास् तु सर्वाः समागम्य ब्रह्माणम् अमितौजसम् ॥
इदम् ऊचुर् वचो राजन् प्रणिपत्य पितामहम् ॥
इमाः स्म देव संप्राप्तास् त्वत्सकाशम् अरिंदम ॥
शासनात् तव देवेश समाज्ञापय नो विभो ॥
ब्रह्मोवाच
इयं वृत्राद् अनुप्राप्ता पुरुहूतं महाभया ॥
ब्रह्महत्या चतुर्थांशम् अस्या यूयं प्रतीच्छत ॥
आप ऊचुः
एवं भवतु लोकेश यथा वदसि नः प्रभो ॥
मोक्षं समयतो ऽस्माकं संचिन्तयितुम् अर्हसि ॥
त्वं हि देवेश सर्वस्य जगतः परमो गुरुः ॥
को ऽन्यः प्रसादो हि भवेद् यः कृच्छ्रान् नः समुद्धरेत् ॥
ब्रह्मोवाच
अल्पा इति मतिं कृत्वा यो नरो बुद्धिमोहितः ॥
श्लेष्ममूत्रपुरीषाणि युष्मासु प्रतिमोक्ष्यति ॥
तम् एषा यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति ॥
तथा वो भविता मोक्ष इति सत्यं ब्रवीमि वः ॥
भीष्म उवाच
ततो विमुच्य देवेन्द्रं ब्रह्महत्या युधिष्ठिर ॥
यथानिसृष्टं तं देशम् अगच्छद् देवशासनात् ॥
एवं शक्रेण संप्राप्ता ब्रह्महत्या जनाधिप ॥
पितामहम् अनुज्ञाप्य सो ऽश्वमेधम् अकल्पयत् ॥
श्रूयते हि महाराज संप्राप्ता वासवेन वै ॥
ब्रह्महत्या ततः शुद्धिं हयमेधेन लब्धवान् ॥
समवाप्य श्रियं देवो हत्वारींश् च सहस्रशः ॥
प्रहर्षम् अतुलं लेभे वासवः पृथिवीपते ॥
वृत्रस्य रुधिराच् चैव खुखुण्डाः पार्थ जज्ञिरे ॥
द्विजातिभिर् अभक्ष्यास् ते दीक्षितैश् च तपोधनैः ॥
सर्वावस्थं त्वम् अप्य् एषां द्विजातीनां प्रियं कुरु ॥
इमे हि भूतले देवाः प्रथिताः कुरुनन्दन ॥
एवं शक्रेण कौरव्य बुद्धिसौक्ष्म्यान् महासुरः ॥
उपायपूर्वं निहतो वृत्रो ऽथामिततेजसा ॥
एवं त्वम् अपि कौरव्य पृथिव्याम् अपराजितः ॥
भविष्यसि यथा देवः शतक्रतुर् अमित्रहा ॥
ये तु शक्रकथां दिव्याम् इमां पर्वसु पर्वसु ॥
विप्रमध्ये पठिष्यन्ति न ते प्राप्स्यन्ति किल्बिषम् ॥
इत्य् एतद् वृत्रम् आश्रित्य शक्रस्यात्यद्भुतं महत् ॥
कथितं कर्म ते तात किं भूयः श्रोतुम् इच्छसि ॥
tatas trilokakṛd devaḥ punar eva mahātapāḥ ||
apaḥ saṃcintayām āsa dhyātās tāś cāpy athāgaman ||
tās tu sarvāḥ samāgamya brahmāṇam amitaujasam ||
idam ūcur vaco rājan praṇipatya pitāmaham ||
imāḥ sma deva saṃprāptās tvatsakāśam ariṃdama ||
śāsanāt tava deveśa samājñāpaya no vibho ||
brahmovāca
iyaṃ vṛtrād anuprāptā puruhūtaṃ mahābhayā ||
brahmahatyā caturthāṃśam asyā yūyaṃ pratīcchata ||
āpa ūcuḥ
evaṃ bhavatu lokeśa yathā vadasi naḥ prabho ||
mokṣaṃ samayato 'smākaṃ saṃcintayitum arhasi ||
tvaṃ hi deveśa sarvasya jagataḥ paramo guruḥ ||
ko 'nyaḥ prasādo hi bhaved yaḥ kṛcchrān naḥ samuddharet ||
brahmovāca
alpā iti matiṃ kṛtvā yo naro buddhimohitaḥ ||
śleṣmamūtrapurīṣāṇi yuṣmāsu pratimokṣyati ||
tam eṣā yāsyati kṣipraṃ tatraiva ca nivatsyati ||
tathā vo bhavitā mokṣa iti satyaṃ bravīmi vaḥ ||
bhīṣma uvāca
tato vimucya devendraṃ brahmahatyā yudhiṣṭhira ||
yathānisṛṣṭaṃ taṃ deśam agacchad devaśāsanāt ||
evaṃ śakreṇa saṃprāptā brahmahatyā janādhipa ||
pitāmaham anujñāpya so 'śvamedham akalpayat ||
śrūyate hi mahārāja saṃprāptā vāsavena vai ||
brahmahatyā tataḥ śuddhiṃ hayamedhena labdhavān ||
samavāpya śriyaṃ devo hatvārīṃś ca sahasraśaḥ ||
praharṣam atulaṃ lebhe vāsavaḥ pṛthivīpate ||
vṛtrasya rudhirāc caiva khukhuṇḍāḥ pārtha jajñire ||
dvijātibhir abhakṣyās te dīkṣitaiś ca tapodhanaiḥ ||
sarvāvasthaṃ tvam apy eṣāṃ dvijātīnāṃ priyaṃ kuru ||
ime hi bhūtale devāḥ prathitāḥ kurunandana ||
evaṃ śakreṇa kauravya buddhisaukṣmyān mahāsuraḥ ||
upāyapūrvaṃ nihato vṛtro 'thāmitatejasā ||
evaṃ tvam api kauravya pṛthivyām aparājitaḥ ||
bhaviṣyasi yathā devaḥ śatakratur amitrahā ||
ye tu śakrakathāṃ divyām imāṃ parvasu parvasu ||
vipramadhye paṭhiṣyanti na te prāpsyanti kilbiṣam ||
ity etad vṛtram āśritya śakrasyātyadbhutaṃ mahat ||
kathitaṃ karma te tāta kiṃ bhūyaḥ śrotum icchasi ||
Затем великий подвижник Брахма, творец трёх миров, снова помыслил о водах, и воды явились. Все они пришли к безмерно могучему Брахме, поклонились Питамахе и сказали: «О Владыка, мы пришли к тебе по твоему велению; повели нам». Брахма сказал: «Эта страшная Брахма-хатья пришла от Вритры к Пурухуте. Примите её четвёртую долю». Воды ответили: «Да будет так, Владыка мира, как ты говоришь. Но подумай о нашем освобождении в должное время. Ты высший гуру всего мира; кто иной милостью выведет нас из беды?» Брахма сказал: «Если человек, помрачённый разумом, считая вас незначительными, выпустит в вас слизь, мочу или кал, к нему быстро перейдёт эта Брахма-хатья и там останется. Таково будет ваше освобождение; говорю вам истину». После этого Брахма-хатья освободила царя богов и по божественному велению ушла в назначенное место. Так, о владыка людей, Брахма-хатья, настигшая Шакру, была отведена; получив разрешение Питамахи, он устроил ашвамедху. Слышно, что Васава, настигнутый Брахма-хатьей, обрёл очищение через конскую жертву. Обретя славу и убив тысячи врагов, он получил несравненную радость. Из крови Вритры родились кхукунд̣ы; они несъедобны для дваждырождённых и посвящённых подвижников. Поэтому ты всегда делай приятное дваждырождённым: они прославлены на земле как боги. Так Шакра тонкостью разума и средством убил великого асуру Вритру. Так и ты, о Каурава, будешь непобедим на земле, как Шатакрату, убийца врагов. Те, кто в священные периоды будут читать эту божественную историю Шакры среди брахманов, не обретут греха. Так я рассказал тебе великое и удивительное деяние Шакры, связанное с Вритрой. Что ещё ты хочешь услышать?»
71afaeba2090 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 08:06:25 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Очищение Индры не отменяет грех, а переводит его в систему запретов и ответственности. Почтение к огню, растениям, женской чистоте, воде и брахманам становится частью космического порядка.