Махабхарата
Васиштха объясняет ложное отождествление с пракрити12.292.19-26
11377 / 15823
Махабхарата · 12.292.19-26
Деванагари

विविधानि च कृच्छ्राणि सेवते सुखकाङ्क्षया ॥
चान्द्रायणानि विधिवल् लिङ्गानि विविधानि च ॥
चातुराश्रम्यपन्थानम् आश्रयत्य् आश्रमान् अपि ॥
उपासीनश् च पाषण्डान् गुहाः शैलांस् तथैव च ॥
विविक्ताश् च शिलाछायास् तथा प्रस्रवणानि च ॥
विविधानि च जप्यानि विविधानि व्रतानि च ॥
नियमान् सुविचित्रांश् च विविधानि तपांसि च ॥
यज्ञांश् च विविधाकारान् विधींश् च विविधांस् तथा ॥
वणिक्पथं द्विजक्षत्रं वैश्यशूद्रं तथैव च ॥
दानं च विविधाकारं दीनान्धकृपणेष्व् अपि ॥
अभिमन्यत्य् असंबोधात् तथैव त्रिविधान् गुणान् ॥
सत्त्वं रजस् तमश् चैव धर्मार्थौ काम एव च ॥
प्रकृत्यात्मानम् एवात्मा एवं प्रविभजत्य् उत ॥
स्वधाकारवषट्कारौ स्वाहाकारनमस्क्रियाः ॥
याजनाध्यापनं दानं तथैवाहुः प्रतिग्रहम् ॥
यजनाध्ययने चैव यच् चान्यद् अपि किं चन ॥
जन्ममृत्युविवादे च तथा विशसने ऽपि च ॥
शुभाशुभमयं सर्वम् एतद् आहुः क्रियापथम् ॥

Транслитерация (IAST)

vividhāni ca kṛcchrāṇi sevate sukhakāṅkṣayā ||
cāndrāyaṇāni vidhival liṅgāni vividhāni ca ||
cāturāśramyapanthānam āśrayaty āśramān api ||
upāsīnaś ca pāṣaṇḍān guhāḥ śailāṃs tathaiva ca ||
viviktāś ca śilāchāyās tathā prasravaṇāni ca ||
vividhāni ca japyāni vividhāni vratāni ca ||
niyamān suvicitrāṃś ca vividhāni tapāṃsi ca ||
yajñāṃś ca vividhākārān vidhīṃś ca vividhāṃs tathā ||
vaṇikpathaṃ dvijakṣatraṃ vaiśyaśūdraṃ tathaiva ca ||
dānaṃ ca vividhākāraṃ dīnāndhakṛpaṇeṣv api ||
abhimanyaty asaṃbodhāt tathaiva trividhān guṇān ||
sattvaṃ rajas tamaś caiva dharmārthau kāma eva ca ||
prakṛtyātmānam evātmā evaṃ pravibhajaty uta ||
svadhākāravaṣaṭkārau svāhākāranamaskriyāḥ ||
yājanādhyāpanaṃ dānaṃ tathaivāhuḥ pratigraham ||
yajanādhyayane caiva yac cānyad api kiṃ cana ||
janmamṛtyuvivāde ca tathā viśasane 'pi ca ||
śubhāśubhamayaṃ sarvam etad āhuḥ kriyāpatham ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
विविधानि च कृच्छ्राणिvividhāni ca kṛcchrāṇiи различные трудные обеты; кṛччхры
सेवतेsevateпрактикует; исполняет
सुख काङ्क्षयाsukha kāṅkṣayāиз желания счастья; ради удовольствия
चान्द्रायणानि विधि वत्cāndrāyaṇāni vidhi vatчандраяны по правилу; лунные обеты
लिङ्गानि विविधानि चliṅgāni vividhāni caи различные знаки; внешние признаки
चातुराश्रम्य पन्थानम्cāturāśramya panthānamпуть четырёх ашрамов; жизненных укладов
आश्रयतिāśrayatiпринимает; ищет опору
आश्रमान् अपिāśramān apiи ашрамы; обители
उपासीनः चupāsīnaḥ caи почитающий; служащий
पाषण्डान्pāṣaṇḍānпашандов; еретические группы
गुहाः शैलान् तथा एव चguhāḥ śailān tathā eva caпещеры и горы также; уединения
विविक्ताः च शिला छायाःviviktāḥ ca śilā chāyāḥи уединённые каменные тени; скальные навесы
तथा प्रस्रवणानि चtathā prasravaṇāni caи источники также; водопады
विविधानि च जप्यानिvividhāni ca japyāniи различные повторения мантр; джапы
विविधानि व्रतानि चvividhāni vratāni caи разные обеты; враты
नियमान् सुविचित्रान् चniyamān suvicitrān caи весьма разнообразные правила; ограничения
विविधानि तपांसि चvividhāni tapāṃsi caи разные тапасы; аскезы
यज्ञान् च विविधाकारान्yajñān ca vividhākārānи жертвы разных видов; форм
विधीन् च विविधान् तथाvidhīn ca vividhān tathāи различные предписания также; правила
वणिक् पथम्vaṇik pathamпуть торговли; купеческое занятие
द्विज क्षत्रम्dvija kṣatramбрахманов и кшатриев; двидж и царей
वैश्य शूद्रम् तथा एव चvaiśya śūdram tathā eva caвайшьев и шудр также; сословия
दानम् च विविधाकारम्dānam ca vividhākāramи дар разных видов; пожертвование
दीन अन्ध कृपणेषु अपिdīna andha kṛpaṇeṣu apiдаже бедным, слепым, несчастным; жалким
अभिमन्यतिabhimanyatiприсваивает; считает своим
असंबोधात्asaṃbodhātиз-за непонимания; непробуждённости
तथा एवtathā evaтак же именно; подобно
त्रिविधान् गुणान्trividhān guṇānтри вида гун; три качества
सत्त्वम् रजः तमः च एवsattvam rajaḥ tamaḥ ca evaсаттву, раджас и тамас именно; гуны
धर्म अर्थौdharma arthauдхарму и артху; две цели
कामः एव चkāmaḥ eva caи каму именно; желание
प्रकृत्याprakṛtyāпракрити; природой
आत्मानम् एवātmānam evaсамого себя именно; атман
आत्माātmāатман; сам
एवम् प्रविभजति उतevam pravibhajati utaтак расчленяет; разделяет
स्वधा कार वषट् कारौsvadhā kāra vaṣaṭ kārauвозгласы svadhā и vaṣaṭ; жертвенные формулы
स्वाहा कार नमस्क्रियाःsvāhā kāra namaskriyāḥвозглас svāhā и поклоны; почитания
याजन अध्यापनम् दानम्yājana adhyāpanam dānamжертвование за других, обучение, дар; обязанности
तथा एव आहुःtathā eva āhuḥтакже именно называют; говорят
प्रतिग्रहम्pratigrahamпринятие дара; получение
यजन अध्ययने च एवyajana adhyayane ca evaи жертвование для себя, изучение; ведийские действия
यत् च अन्यत् अपिyat ca anyat apiи что другое также; прочее
किम् चनkim canaчто-либо; какое угодно
जन्म मृत्यु विवादे चjanma mṛtyu vivāde caи в споре о рождении и смерти; разногласиях
तथा विशसने अपि चtathā viśasane api caи также в убиении; насилии
शुभ अशुभ मयम्śubha aśubha mayamсостоящее из благого и неблагого; смешанное
सर्वम् एतत्sarvam etatвсё это; целиком
आहुः क्रिया पथम्āhuḥ kriyā pathamназывают путём действия; дорогой кармы
Литературный перевод

Ради желанного счастья он практикует различные трудные обеты, чандраяны по правилу, разные внешние знаки; принимает путь четырёх ашрамов и сами ашрамы; почитает даже отклонённые общины, пещеры, горы, уединённые скальные тени, источники, различные джапы, обеты, правила, тапасы, жертвы разных форм и различные предписания. Он присваивает себе путь торговли, занятия брахманов, кшатриев, вайшьев и шудр, а также разные дары бедным, слепым и несчастным. Из-за непонимания он так же присваивает себе три гуны — саттву, раджас и тамас, дхарму, артху и каму; сам атман таким образом разделяет себя через пракрити. Возгласы svadhā, vaṣaṭ и svāhā, поклоны, совершение жертв за других, обучение, дар, принятие дара, жертвование для себя, изучение и всё прочее, а также споры о рождении и смерти и даже убийство — всё это, смешанное из благого и неблагого, называют путём действия».

Версия

2f1f69c6e4a5 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 06:42:24 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами