श्रीभगवान् उवाच
अवाच्यम् एतद् वक्तव्यम् आत्मगुह्यं सनातनम् ॥
तव भक्तिमतो ब्रह्मन् वक्ष्यामि तु यथातथम् ॥
यत् तत् सूक्ष्मम् अविज्ञेयम् अव्यक्तम् अचलं ध्रुवम् ॥
इन्द्रियैर् इन्द्रियार्थैश् च सर्वभूतैश् च वर्जितम् ॥
स ह्य् अन्तरात्मा भूतानां क्षेत्रज्ञश् चेति कथ्यते ॥
त्रिगुणव्यतिरिक्तो ऽसौ पुरुषश् चेति कल्पितः ॥
तस्माद् अव्यक्तम् उत्पन्नं त्रिगुणं द्विजसत्तम ॥
अव्यक्ता व्यक्तभावस्था या सा प्रकृतिर् अव्यया ॥
तां योनिम् आवयोर् विद्धि यो ऽसौ सदसदात्मकः ॥
आवाभ्यां पूज्यते ऽसौ हि दैवे पित्र्ये च कल्पिते ॥
नास्ति तस्मात् परो ऽन्यो हि पिता देवो ऽथ वा द्विजः ॥
आत्मा हि नौ स विज्ञेयस् ततस् तं पूजयावहे ॥
तेनैषा प्रथिता ब्रह्मन् मर्यादा लोकभाविनी ॥
दैवं पित्र्यं च कर्तव्यम् इति तस्यानुशासनम् ॥
śrībhagavān uvāca
avācyam etad vaktavyam ātmaguhyaṃ sanātanam ||
tava bhaktimato brahman vakṣyāmi tu yathātatham ||
yat tat sūkṣmam avijñeyam avyaktam acalaṃ dhruvam ||
indriyair indriyārthaiś ca sarvabhūtaiś ca varjitam ||
sa hy antarātmā bhūtānāṃ kṣetrajñaś ceti kathyate ||
triguṇavyatirikto 'sau puruṣaś ceti kalpitaḥ ||
tasmād avyaktam utpannaṃ triguṇaṃ dvijasattama ||
avyaktā vyaktabhāvasthā yā sā prakṛtir avyayā ||
tāṃ yonim āvayor viddhi yo 'sau sadasadātmakaḥ ||
āvābhyāṃ pūjyate 'sau hi daive pitrye ca kalpite ||
nāsti tasmāt paro 'nyo hi pitā devo 'tha vā dvijaḥ ||
ātmā hi nau sa vijñeyas tatas taṃ pūjayāvahe ||
tenaiṣā prathitā brahman maryādā lokabhāvinī ||
daivaṃ pitryaṃ ca kartavyam iti tasyānuśāsanam ||
Шри Бхагаван сказал: «Это несказуемое должно быть сказано: вечная тайна атмана. Тебе, преданному, о брахман, я скажу её как она есть. То тонкое, непознаваемое, непроявленное, неподвижное и постоянное, свободное от чувств, предметов чувств и всех существ, называется внутренним атманом существ и кшетраджней. Оно отлично от трёх гун и мыслится как Пуруша. От него возникло непроявленное, трёхгунное, о лучший из дваждырождённых. Та неистощимая пракрити, непроявленная и переходящая в проявленное состояние, знай её как наше лоно; тот же, чья природа — сущее и не-сущее, почитается нами в установленных даива- и питрья-обрядах. Нет никого выше него — ни отца, ни бога, ни дваждырождённого. Он должен быть познан как наш Атман; поэтому мы почитаем его. Им установлена эта поддерживающая миры норма, о брахман: даива- и питрья-обряд должны совершаться. Таково его наставление».
90265cfb82c8 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 06:05:09 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Ответ Нараяны ведёт за пределы видимых богов к внутреннему Атману, Пуруше, кшетраджне. Даже Нараяна в этом рассказе показывает пример почитания высшего принципа, от которого получают смысл все обряды.