Махабхарата
Жена нага учит его оставить гнев12.348.5-8
11669 / 15823
Махабхарата · 12.348.5-8
Деванагари

नागभार्योवाच
आर्जवेनाभिजानामि नासौ देवो ऽनिलाशन ॥
एकं त्व् अस्य विजानामि भक्तिमान् अतिरोषणः ॥
स हि कार्यान्तराकाङ्क्षी जलेप्सुः स्तोकको यथा ॥
वर्षं वर्षप्रियः पक्षी दर्शनं तव काङ्क्षति ॥
न हि त्वा दैवतं किं चिद् विविग्नं प्रतिपालयेत् ॥
तुल्ये ह्य् अभिजने जातो न कश् चित् पर्युपासते ॥
तद् रोषं सहजं त्यक्त्वा त्वम् एनं द्रष्टुम् अर्हसि ॥
आशाछेदेन तस्याद्य नात्मानं दग्धुम् अर्हसि ॥

Транслитерация (IAST)

nāgabhāryovāca
ārjavenābhijānāmi nāsau devo 'nilāśana ||
ekaṃ tv asya vijānāmi bhaktimān atiroṣaṇaḥ ||
sa hi kāryāntarākāṅkṣī jalepsuḥ stokako yathā ||
varṣaṃ varṣapriyaḥ pakṣī darśanaṃ tava kāṅkṣati ||
na hi tvā daivataṃ kiṃ cid vivignaṃ pratipālayet ||
tulye hy abhijane jāto na kaś cit paryupāsate ||
tad roṣaṃ sahajaṃ tyaktvā tvam enaṃ draṣṭum arhasi ||
āśāchedena tasyādya nātmānaṃ dagdhum arhasi ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
नाग भार्या उवाचnāga bhāryā uvācaжена нага сказала; супруга змея произнесла
आर्जवेन अभिजानामिārjavena abhijānāmiпо прямоте я узнаю; честностью
न असौ देवः अनिल अशनna asau devaḥ anila aśanaон не бог, питающийся ветром; о питающийся воздухом
एकम् तु अस्य विजानामिekam tu asya vijānāmiодно же о нём знаю; понимаю
भक्तिमान् अति रोषणःbhaktimān ati roṣaṇaḥпреданный и очень вспыльчивый; ревностный
सः हि कार्य अन्तर आकाङ्क्षीsaḥ hi kārya antara ākāṅkṣīон ведь желает иной цели; другого дела
जल इप्सुः स्तोककः यथाjala ipsuḥ stokakaḥ yathāкак чатак, желающий воды; птица
वर्षम् वर्ष प्रियः पक्षीvarṣam varṣa priyaḥ pakṣīдождя, любящая дождь птица; жаждущая
दर्शनम् तव काङ्क्षतिdarśanam tava kāṅkṣatiтвоего видения желает; встречи
न हि त्वाna hi tvāведь тебя; именно тебя
दैवतम् किम् चित्daivatam kim citкакое-либо божество; никто из богов
विविग्नम् प्रतिपालयेत्vivignam pratipālayetиспуганного ожидало бы; ждало
तुल्ये हि अभिजने जातःtulye hi abhijane jātaḥведь рождённый в равном роду; равного происхождения
न कः चित् पर्युपासतेna kaḥ cit paryupāsateникто не прислуживает; не ждёт
तत् रोषम् सहजम् त्यक्त्वाtat roṣam sahajam tyaktvāпоэтому природный гнев оставив; врождённый
त्वम् एनम् द्रष्टुम् अर्हसिtvam enam draṣṭum arhasiты должен его увидеть; встретить
आशा छेदेन तस्य अद्यāśā chedena tasya adyaразрывом его надежды сегодня; лишив надежды
न आत्मानम् दग्धुम् अर्हसिna ātmānam dagdhum arhasiне должен себя сжечь; погубить
Литературный перевод

Жена нага сказала: «По его прямоте я понимаю, что он не бог, о питающийся ветром. Одно я знаю о нём: он предан, но очень вспыльчив. Он желает иной цели и, словно чатак, жаждущий воды, птица, любящая дождь, желает твоего видения. Никакое божество не стало бы ждать тебя в тревоге; рождённый в равном роду никому не прислуживает так. Поэтому, оставив свой природный гнев, ты должен увидеть его. Не сжигай себя сегодня, обрывая его надежду».

Версия

0e902a67a6b3 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 03:30:17 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами