Махабхарата
Сударшана побеждает Смерть домохозяйской дхармой13.2.51-56
11728 / 15823
Махабхарата · 13.2.51-56
Деванагари

आसनं चैव पाद्यं च तस्मै दत्त्वा द्विजातये ॥
प्रोवाचौघवती विप्रं केनार्थः किं ददामि ते ॥
ताम् अब्रवीत् ततो विप्रो राजपुत्रीं सुदर्शनाम् ॥
त्वया ममार्थः कल्याणि निर्विशङ्के तद् आचर ॥
यदि प्रमाणं धर्मस् ते गृहस्थाश्रमसंमतः ॥
प्रदानेनात्मनो राज्ञि कर्तुम् अर्हसि मे प्रियम् ॥
तथा संछन्द्यमानो ऽन्यैर् ईप्सितैर् नृपकन्यया ॥
नान्यम् आत्मप्रदानात् स तस्या वव्रे वरं द्विजः ॥
सा तु राजसुता स्मृत्वा भर्तुर् वचनम् आदितः ॥
तथेति लज्जमाना सा तम् उवाच द्विजर्षभम् ॥
ततो रहः स विप्रर्षिः सा चैवोपविवेश ह ॥
संस्मृत्य भर्तुर् वचनं गृहस्थाश्रमकाङ्क्षिणः ॥

Транслитерация (IAST)

āsanaṃ caiva pādyaṃ ca tasmai dattvā dvijātaye ||
provācaughavatī vipraṃ kenārthaḥ kiṃ dadāmi te ||
tām abravīt tato vipro rājaputrīṃ sudarśanām ||
tvayā mamārthaḥ kalyāṇi nirviśaṅke tad ācara ||
yadi pramāṇaṃ dharmas te gṛhasthāśramasaṃmataḥ ||
pradānenātmano rājñi kartum arhasi me priyam ||
tathā saṃchandyamāno 'nyair īpsitair nṛpakanyayā ||
nānyam ātmapradānāt sa tasyā vavre varaṃ dvijaḥ ||
sā tu rājasutā smṛtvā bhartur vacanam āditaḥ ||
tatheti lajjamānā sā tam uvāca dvijarṣabham ||
tato rahaḥ sa viprarṣiḥ sā caivopaviveśa ha ||
saṃsmṛtya bhartur vacanaṃ gṛhasthāśramakāṅkṣiṇaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
आसनं च एव पाद्यं चāsanaṃ ca eva pādyaṃ caсиденье и воду для ног
तस्मै दत्त्वा द्विजातयेtasmai dattvā dvijātayeему дав, дваждырождённому
प्रोवाच ओघवती विप्रंprovāca oghavatī vipraṃсказала Огхавати брахману
केन अर्थः किं ददामि तेkena arthaḥ kiṃ dadāmi te«в чём нужда, что дам тебе»
ताम् अब्रवीत् ततः विप्रःtām abravīt tataḥ vipraḥей сказал тогда брахман
राजपुत्रीं सुदर्शनाम्rājaputrīṃ sudarśanāmцаревне прекрасной
त्वया मम अर्थः कल्याणिtvayā mama arthaḥ kalyāṇi«тобою нужда моя, о благая
निर्विशङ्के तत् आचरnirviśaṅke tat ācaraбез колебания то соверши
यदि प्रमाणं धर्मः तेyadi pramāṇaṃ dharmaḥ teесли мерило для тебя дхарма
गृहस्थाश्रमसंमतःgṛhasthāśramasaṃmataḥдомохозяйскому укладу подобающая
प्रदानेन आत्मनः राज्ञिpradānena ātmanaḥ rājñiотдачею себя самой, о царевна
कर्तुम् अर्हसि मे प्रियम्kartum arhasi me priyamсделать должна мне угодное»
तथा संछन्द्यमानः अन्यैःtathā saṃchandyamānaḥ anyaiḥтак упрашиваемый иным
ईप्सितैः नृपकन्ययाīpsitaiḥ nṛpakanyayāжеланным, царевною
न अन्यम् आत्मप्रदानात्na anyam ātmapradānātне иного, кроме отдачи себя
सः तस्या वव्रेsaḥ tasyā vavreон у неё избрал
वरं द्विजःvaraṃ dvijaḥдаром, брахман
सा तु राजसुता स्मृत्वाsā tu rājasutā smṛtvāона же, царевна, вспомнив
भर्तुः वचनम् आदितःbhartuḥ vacanam āditaḥмужа слово изначальное
तथ इति लज्जमाना साtatha iti lajjamānā sā«да будет так», стыдящаяся, она
तम् उवाच द्विजर्षभम्tam uvāca dvijarṣabhamему сказала, быку среди дваждырождённых
ततः रहः सः विप्रर्षिःtataḥ rahaḥ saḥ viprarṣiḥтогда наедине тот мудрец-брахман
सा च एव उपविवेश हsā ca eva upaviveśa haи она расположились
संस्मृत्य भर्तुः वचनंsaṃsmṛtya bhartuḥ vacanaṃпомня мужа слово
गृहस्थाश्रमकाङ्क्षिणःgṛhasthāśramakāṅkṣiṇaḥжаждущего исполнить домохозяйский долг
Литературный перевод

«Сиденье и воду для ног ему дав, дваждырождённому, сказала Огхавати брахману: „В чём нужда, что дам тебе?“ Ей сказал тогда брахман, прекрасной царевне: „Тобою нужда моя, о благая; без колебания то соверши. Если мерило для тебя дхарма, подобающая домохозяйскому укладу, то отдачею себя самой, о царевна, должна ты сделать мне угодное“. Так, хотя царевна и предлагала иное желанное, не иного, кроме отдачи ею себя, избрал он даром, брахман. Она же, царевна, вспомнив изначальное слово мужа, „да будет так“, стыдящаяся, сказала тому быку среди дваждырождённых. Тогда наедине тот мудрец-брахман и она расположились — она, помня слово мужа, жаждущего исполнить домохозяйский долг».

Версия

3c77e82d471e · опубликовано 20 июн. 2026 г., 19:05:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами