Махабхарата
Преданный попугай и засохшее дерево13.5.26-31
11759 / 15823
Махабхарата · 13.5.26-31
Деванагари

तस्य वाक्येन सौम्येन हर्षितः पाकशासनः ॥
शुकं प्रोवाच धर्मज्ञम् आनृशंस्येन तोषितः ॥
वरं वृणीष्वेति तदा स च वव्रे वरं शुकः ॥
आनृशंस्यपरो नित्यं तस्य वृक्षस्य संभवम् ॥
विदित्वा च दृढां शक्रस् तां शुके शीलसंपदम् ॥
प्रीतः क्षिप्रम् अथो वृक्षम् अमृतेनावसिक्तवान् ॥
ततः फलानि पत्राणि शाखाश् चापि मनोरमाः ॥
शुकस्य दृढभक्तित्वाच् छ्रीमत्त्वं चाप स द्रुमः ॥
शुकश् च कर्मणा तेन आनृशंस्यकृतेन ह ॥
आयुषो ऽन्ते महाराज प्राप शक्रसलोकताम् ॥
एवम् एव मनुष्येन्द्र भक्तिमन्तं समाश्रितः ॥
सर्वार्थसिद्धिं लभते शुकं प्राप्य यथा द्रुमः ॥

Транслитерация (IAST)

tasya vākyena saumyena harṣitaḥ pākaśāsanaḥ ||
śukaṃ provāca dharmajñam ānṛśaṃsyena toṣitaḥ ||
varaṃ vṛṇīṣveti tadā sa ca vavre varaṃ śukaḥ ||
ānṛśaṃsyaparo nityaṃ tasya vṛkṣasya saṃbhavam ||
viditvā ca dṛḍhāṃ śakras tāṃ śuke śīlasaṃpadam ||
prītaḥ kṣipram atho vṛkṣam amṛtenāvasiktavān ||
tataḥ phalāni patrāṇi śākhāś cāpi manoramāḥ ||
śukasya dṛḍhabhaktitvāc chrīmattvaṃ cāpa sa drumaḥ ||
śukaś ca karmaṇā tena ānṛśaṃsyakṛtena ha ||
āyuṣo 'nte mahārāja prāpa śakrasalokatām ||
evam eva manuṣyendra bhaktimantaṃ samāśritaḥ ||
sarvārthasiddhiṃ labhate śukaṃ prāpya yathā drumaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तस्य वाक्येन सौम्येनtasya vākyena saumyenaего словом кротким
हर्षितः पाकशासनःharṣitaḥ pākaśāsanaḥобрадован Пакашасана
शुकं प्रोवाच धर्मज्ञम्śukaṃ provāca dharmajñamпопугаю сказал, знатоку дхармы
आनृशंस्येन तोषितःānṛśaṃsyena toṣitaḥсостраданием удовлетворённый
वरं वृणीष्व इति तदाvaraṃ vṛṇīṣva iti tadā«дар избери» — тогда
सः च वव्रे वरं शुकःsaḥ ca vavre varaṃ śukaḥи избрал дар попугай
आनृशंस्यपरः नित्यंānṛśaṃsyaparaḥ nityaṃк состраданию преданный всегда
तस्य वृक्षस्य संभवम्tasya vṛkṣasya saṃbhavamтого дерева оживление
विदित्वा च दृढां शक्रःviditvā ca dṛḍhāṃ śakraḥи узнав твёрдое, Шакра
तां शुके शीलसंपदम्tāṃ śuke śīlasaṃpadamто в попугае богатство нрава
प्रीतः क्षिप्रम् अथ वृक्षम्prītaḥ kṣipram atha vṛkṣamдовольный, тотчас дерево
अमृतेन अवसिक्तवान्amṛtena avasiktavānамритою окропил
ततः फलानि पत्राणिtataḥ phalāni patrāṇiтогда плоды, листья
शाखाः च अपि मनोरमाःśākhāḥ ca api manoramāḥи ветви прелестные
शुकस्य दृढभक्तित्वात्śukasya dṛḍhabhaktitvātиз-за твёрдой преданности попугая
श्रीमत्त्वं च आप सः द्रुमःśrīmattvaṃ ca āpa saḥ drumaḥи красоты достигло то дерево
शुकः च कर्मणा तेनśukaḥ ca karmaṇā tenaи попугай тем деянием
आनृशंस्यकृतेन हānṛśaṃsyakṛtena haсостраданием совершённым
आयुषः अन्ते महाराजāyuṣaḥ ante mahārājaв конце жизни, о великий царь
प्राप शक्रसलोकताम्prāpa śakrasalokatāmдостиг общего мира с Шакрою
एवम् एव मनुष्येन्द्रevam eva manuṣyendraтак же, о владыка людей
भक्तिमन्तं समाश्रितःbhaktimantaṃ samāśritaḥк преданному прибегший
सर्वार्थसिद्धिं लभतेsarvārthasiddhiṃ labhateвсех целей достижение обретает
शुकं प्राप्य यथा द्रुमःśukaṃ prāpya yathā drumaḥпопугая обретя, как дерево
Литературный перевод

«Его кротким словом обрадован Пакашасана; попугаю сказал, знатоку дхармы, состраданием его удовлетворённый: „Дар избери“. И избрал дар попугай, к состраданию всегда преданный, — оживление того дерева. И узнав твёрдое в попугае богатство нрава, Шакра, довольный, тотчас дерево амритою окропил. Тогда плоды, листья и прелестные ветви — из-за твёрдой преданности попугая — и красоты достигло то дерево. И попугай тем деянием, состраданием совершённым, в конце жизни, о великий царь, достиг общего мира с Шакрою. Так же, о владыка людей, к преданному прибегший всех целей достижение обретает — попугая обретя, как то дерево».

Версия

8a915b67eacf · опубликовано 20 июн. 2026 г., 19:20:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами