Махабхарата
Почитание брахманов13.8.23-28
11780 / 15823
Махабхарата · 13.8.23-28
Деванагари

ऋजून् सतः सत्यशीलान् सर्वभूतहिते रतान् ॥
आशीविषान् इव क्रुद्धान् द्विजान् उपचरेत् सदा ॥
तेजसस् तपसश् चैव नित्यं बिभ्येद् युधिष्ठिर ॥
उभे चैते परित्याज्ये तेजश् चैव तपस् तथा ॥
व्यवसायस् तयोः शीघ्रम् उभयोर् एव विद्यते ॥
हन्युः क्रुद्धा महाराज ब्राह्मणा ये तपस्विनः ॥
भूयः स्याद् उभयं दत्तं ब्राह्मणाद् यद् अकोपनात् ॥
कुर्याद् उभयतःशेषं दत्तशेषं न शेषयेत् ॥
दण्डपाणिर् यथा गोषु पालो नित्यं स्थिरो भवेत् ॥
ब्राह्मणान् ब्रह्म च तथा क्षत्रियः परिपालयेत् ॥
पितेव पुत्रान् रक्षेथा ब्राह्मणान् ब्रह्मतेजसः ॥
गृहे चैषाम् अवेक्षेथाः कच्चिद् अस्तीह जीवनम् ॥

Транслитерация (IAST)

ṛjūn sataḥ satyaśīlān sarvabhūtahite ratān ||
āśīviṣān iva kruddhān dvijān upacaret sadā ||
tejasas tapasaś caiva nityaṃ bibhyed yudhiṣṭhira ||
ubhe caite parityājye tejaś caiva tapas tathā ||
vyavasāyas tayoḥ śīghram ubhayor eva vidyate ||
hanyuḥ kruddhā mahārāja brāhmaṇā ye tapasvinaḥ ||
bhūyaḥ syād ubhayaṃ dattaṃ brāhmaṇād yad akopanāt ||
kuryād ubhayataḥśeṣaṃ dattaśeṣaṃ na śeṣayet ||
daṇḍapāṇir yathā goṣu pālo nityaṃ sthiro bhavet ||
brāhmaṇān brahma ca tathā kṣatriyaḥ paripālayet ||
piteva putrān rakṣethā brāhmaṇān brahmatejasaḥ ||
gṛhe caiṣām avekṣethāḥ kaccid astīha jīvanam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ऋजून् सतः सत्यशीलान्ṛjūn sataḥ satyaśīlānпрямых, благих, правдонравных
सर्वभूतहिते रतान्sarvabhūtahite ratānв благе всех существ радостных
आशीविषान् इव क्रुद्धान्āśīviṣān iva kruddhān(но осторожно,) словно разгневанных гадюк
द्विजान् उपचरेत् सदाdvijān upacaret sadāбрахманов да обхаживает всегда
तेजसः तपसः च एवtejasaḥ tapasaḥ ca evaпыла (теджаса) и подвига
नित्यं बिभ्येत् युधिष्ठिरnityaṃ bibhyet yudhiṣṭhiraвсегда да страшится, Юдхиштхира
उभे च एते परित्याज्येubhe ca ete parityājyeи оба эти грозны
तेजः च एव तपः तथाtejaḥ ca eva tapaḥ tathāпыл и подвиг также
व्यवसायः तयोः शीघ्रम्vyavasāyaḥ tayoḥ śīghramдейственность у них быстрая
उभयोः एव विद्यतेubhayoḥ eva vidyateу обоих есть
हन्युः क्रुद्धाः महाराजhanyuḥ kruddhāḥ mahārājaмогут убить разгневанные, о великий царь
ब्राह्मणाः ये तपस्विनःbrāhmaṇāḥ ye tapasvinaḥбрахманы, что подвижники
भूयः स्यात् उभयं दत्तंbhūyaḥ syāt ubhayaṃ dattaṃвдвойне плодоносно данное
ब्राह्मणात् यत् अकोपनात्brāhmaṇāt yat akopanātот брахмана, что незлобив
कुर्यात् उभयतःशेषंkuryāt ubhayataḥśeṣaṃпусть оставит запас с обеих сторон
दत्तशेषं न शेषयेत्dattaśeṣaṃ na śeṣayetно остатка от данного да не оставит
दण्डपाणिः यथा गोषुdaṇḍapāṇiḥ yathā goṣuкак с посохом в руке при коровах
पालः नित्यं स्थिरः भवेत्pālaḥ nityaṃ sthiraḥ bhavetпастух всегда стойким да будет
ब्राह्मणान् ब्रह्म च तथाbrāhmaṇān brahma ca tathāбрахманов и Брахман так
क्षत्रियः परिपालयेत्kṣatriyaḥ paripālayetкшатрий да охраняет
पिता इव पुत्रान् रक्षेथाःpitā iva putrān rakṣethāḥкак отец сыновей, оберегай
ब्राह्मणान् ब्रह्मतेजसःbrāhmaṇān brahmatejasaḥбрахманов, обладающих силою Брахмана
गृहे च एषाम् अवेक्षेथाःgṛhe ca eṣām avekṣethāḥи в доме их присматривай
कच्चित् अस्ति इह जीवनम्kaccit asti iha jīvanamесть ли у них пропитание
Литературный перевод

«Прямых, благих, правдонравных, радеющих о благе всех существ брахманов да обхаживает царь всегда — но осторожно, словно разгневанных гадюк. Пыла (теджаса) и подвига да страшится всегда, о Юдхиштхира: и то и другое грозно — и теджас, и тапас. Действенность у обоих быстра; могут убить разгневанные, о великий царь, брахманы, что подвижники. Вдвойне плодоносно данное от брахмана незлобивого; в делах с ними оставляй запас с обеих сторон, но из подлежащего даянию не оставляй остатка — давай сполна. Как пастух с посохом при коровах всегда стоек, так брахманов и Брахман да охраняет кшатрий. Как отец сыновей, оберегай брахманов, обладающих силою Брахмана; и в доме их присматривай — есть ли у них пропитание».

Версия

c39b74200cb5 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 19:35:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами