युधिष्ठिर उवाच
ब्राह्मणानां तु ये लोके प्रतिश्रुत्य पितामह ॥
न प्रयच्छन्ति मोहात् ते के भवन्ति महामते ॥
एतन् मे तत्त्वतो ब्रूहि धर्मं धर्मभृतां वर ॥
प्रतिश्रुत्य दुरात्मानो न प्रयच्छन्ति ये नराः ॥
भीष्म उवाच
यो न दद्यात् प्रतिश्रुत्य स्वल्पं वा यदि वा बहु ॥
आशास् तस्य हताः सर्वाः क्लीबस्येव प्रजाफलम् ॥
यां रात्रिं जायते पापो यां च रात्रिं विनश्यति ॥
एतस्मिन्न् अन्तरे यद् यत् सुकृतं तस्य भारत ॥
यच् च तस्य हुतं किं चित् सर्वं तस्योपहन्यते ॥
yudhiṣṭhira uvāca
brāhmaṇānāṃ tu ye loke pratiśrutya pitāmaha ||
na prayacchanti mohāt te ke bhavanti mahāmate ||
etan me tattvato brūhi dharmaṃ dharmabhṛtāṃ vara ||
pratiśrutya durātmāno na prayacchanti ye narāḥ ||
bhīṣma uvāca
yo na dadyāt pratiśrutya svalpaṃ vā yadi vā bahu ||
āśās tasya hatāḥ sarvāḥ klībasyeva prajāphalam ||
yāṃ rātriṃ jāyate pāpo yāṃ ca rātriṃ vinaśyati ||
etasminn antare yad yat sukṛtaṃ tasya bhārata ||
yac ca tasya hutaṃ kiṃ cit sarvaṃ tasyopahanyate ||
Юдхиштхира сказал: «Брахманам кто в мире, пообещав, о дед, не даёт по заблуждению, — те кем становятся, о многомудрый? Это мне доподлинно скажи, дхарму их, о лучший из блюстителей дхармы, — про тех злодушных людей, что, пообещав, не дают». Бхишма сказал: «Кто, пообещав, не даст — малое ли, или многое, — у того все надежды погублены, как у евнуха — плод потомства. В какую ночь рождается такой грешник и в какую ночь гибнет — в этом промежутке какое бы благодеяние ни совершил он, о Бхарата, оно тщетно».
339c951c7691 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 19:40:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Юдхиштхира вопрошает об участи нарушивших обещание брахману. Бхишма отвечает сурово: у такого «все надежды погублены, как у евнуха — плод потомства», и всё благо, накопленное за целую жизнь — «от ночи рождения до ночи смерти», — обращается в ничто. Знаменательна тяжесть кары: не само неподаяние, а нарушенное слово, обманутое доверие сводит на нет все заслуги. Так возвеличивается верность обещанию как основа дхармы даяния.