सनत्कुमारो वेदाश् च इतिहासास् तथैव च ॥
मरीचिर् अङ्गिरा अत्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥
मनवः सप्तसोमश् च अथर्वा सबृहस्पतिः ॥
भृगुर् दक्षः कश्यपश् च वसिष्ठः काश्य एव च ॥
छन्दांसि दीक्षा यज्ञाश् च दक्षिणाः पावको हविः ॥
यज्ञोपगानि द्रव्याणि मूर्तिमन्ति युधिष्ठिर ॥
प्रजानां पतयः सर्वे सरितः पन्नगा नगाः ॥
देवानां मातरः सर्वा देवपत्न्यः सकन्यकाः ॥
सहस्राणि मुनीनां च अयुतान्य् अर्बुदानि च ॥
नमस्यन्ति प्रभुं शान्तं पर्वताः सागरा दिशः ॥
गन्धर्वाप्सरसश् चैव गीतवादित्रकोविदाः ॥
दिव्यतानेन गायन्तः स्तुवन्ति भवम् अद्भुतम् ॥
विद्याधरा दानवाश् च गुह्यका राक्षसास् तथा ॥
सर्वाणि चैव भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥
नमस्यन्ति महाराज वाङ्मनःकर्मभिर् विभुम् ॥
पुरस्ताद् विष्ठितः शर्वो ममासीत् त्रिदशेश्वरः ॥
sanatkumāro vedāś ca itihāsās tathaiva ca ||
marīcir aṅgirā atriḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ ||
manavaḥ saptasomaś ca atharvā sabṛhaspatiḥ ||
bhṛgur dakṣaḥ kaśyapaś ca vasiṣṭhaḥ kāśya eva ca ||
chandāṃsi dīkṣā yajñāś ca dakṣiṇāḥ pāvako haviḥ ||
yajñopagāni dravyāṇi mūrtimanti yudhiṣṭhira ||
prajānāṃ patayaḥ sarve saritaḥ pannagā nagāḥ ||
devānāṃ mātaraḥ sarvā devapatnyaḥ sakanyakāḥ ||
sahasrāṇi munīnāṃ ca ayutāny arbudāni ca ||
namasyanti prabhuṃ śāntaṃ parvatāḥ sāgarā diśaḥ ||
gandharvāpsarasaś caiva gītavāditrakovidāḥ ||
divyatānena gāyantaḥ stuvanti bhavam adbhutam ||
vidyādharā dānavāś ca guhyakā rākṣasās tathā ||
sarvāṇi caiva bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca ||
namasyanti mahārāja vāṅmanaḥkarmabhir vibhum ||
purastād viṣṭhitaḥ śarvo mamāsīt tridaśeśvaraḥ ||
«Санаткумара и Веды, итихасы также; Маричи, Ангирас, Атри, Пуластья, Пулаха, Крату; Ману, Саптасома, Атхарван с Брихаспати; Бхригу, Дакша, Кашьяпа, Васиштха и Кашья; метры, дикши, жертвы, дары, Павака (Агни), возлияние, жертве сопутствующие вещи, воплощённые, о Юдхиштхира; владыки тварей все, реки, змии, горы; богов матери все, жёны богов с девами; тысячи мудрецов, мириады и сотни миллионов поклоняются владыке умиротворённому; горы, моря, стороны; гандхарвы и апсары, в пении и игре искусные, дивным напевом поющие, восхваляют Бхаву дивного; и все существа, недвижные и движущиеся, поклоняются, о великий царь, словом, умом и делом владыке».
80da265bd55a · опубликовано 20 июн. 2026 г., 20:10:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Перечень поклоняющихся ширится до всеохватности: великие риши, сами Веды и итихасы, обряд со всеми его принадлежностями (даже жертвенные вещи — «воплощёнными»), реки и горы, матери богов, мириады мудрецов, и наконец «все существа, недвижные и движущиеся». Знаменательно троякое поклонение — «словом, умом и делом»: всецелое, всем существом. Так являет эпос, что Махадева есть средоточие вселенского богопочитания, к Коему обращено всё сущее, от Веды до последней твари.