त्वां बुद्ध्वा ब्राह्मणो विद्वान् न प्रमोहं निगच्छति ॥
हृदयं सर्वभूतानां क्षेत्रज्ञस् त्वम् ऋषिष्टुतः ॥
सर्वतःपाणिपादस् त्वं सर्वतोक्षिशिरोमुखः ॥
सर्वतःश्रुतिमांल् लोके सर्वम् आवृत्य तिष्ठसि ॥
फलं त्वम् असि तिग्मांशो निमेषादिषु कर्मसु ॥
त्वं वै प्रभार्चिः पुरुषः सर्वस्य हृदि संस्थितः ॥
अणिमा लघिमा प्राप्तिर् ईशानो ज्योतिर् अव्ययः ॥
त्वयि बुद्धिर् मतिर् लोकाः प्रपन्नाः संश्रिताश् च ये ॥
ध्यानिनो नित्ययोगाश् च सत्यसंधा जितेन्द्रियाः ॥
यस् त्वां ध्रुवं वेदयते गुहाशयं; प्रभुं पुराणं पुरुषं विश्वरूपम् ॥
हिरण्मयं बुद्धिमतां परां गतिं; स बुद्धिमान् बुद्धिम् अतीत्य तिष्ठति ॥
विदित्वा सप्त सूक्ष्माणि षडङ्गं त्वां च मूर्तितः ॥
प्रधानविधियोगस्थस् त्वाम् एव विशते बुधः ॥
tvāṃ buddhvā brāhmaṇo vidvān na pramohaṃ nigacchati ||
hṛdayaṃ sarvabhūtānāṃ kṣetrajñas tvam ṛṣiṣṭutaḥ ||
sarvataḥpāṇipādas tvaṃ sarvatokṣiśiromukhaḥ ||
sarvataḥśrutimāṃl loke sarvam āvṛtya tiṣṭhasi ||
phalaṃ tvam asi tigmāṃśo nimeṣādiṣu karmasu ||
tvaṃ vai prabhārciḥ puruṣaḥ sarvasya hṛdi saṃsthitaḥ ||
aṇimā laghimā prāptir īśāno jyotir avyayaḥ ||
tvayi buddhir matir lokāḥ prapannāḥ saṃśritāś ca ye ||
dhyānino nityayogāś ca satyasaṃdhā jitendriyāḥ ||
yas tvāṃ dhruvaṃ vedayate guhāśayaṃ; prabhuṃ purāṇaṃ puruṣaṃ viśvarūpam ||
hiraṇmayaṃ buddhimatāṃ parāṃ gatiṃ; sa buddhimān buddhim atītya tiṣṭhati ||
viditvā sapta sūkṣmāṇi ṣaḍaṅgaṃ tvāṃ ca mūrtitaḥ ||
pradhānavidhiyogasthas tvām eva viśate budhaḥ ||
«„Тебя познав, брахман учёный в заблуждение не впадает; сердце всех существ, Кшетраджня ты, риши воспетый. Всюду-рукий-и-ногий ты, всюду-окий, -главый, -ликий, всюду-ушастый в мире, всё объяв, пребываешь. Плод ты, о остролучистый, в деяниях, от мига начиная; ты ведь лучезарный Пуруша, в сердце всякого пребывающий. В тебе разум, мысль, миры, и те, кто прибег и прильнул, — созерцатели и постоянно-сосредоточенные, верные истине, обуздавшие чувства. Кто тебя знает как незыблемого, в тайнике сердца сущего, владыку, древнего Пурушу, всеобразного, златого, высшую цель разумных, — тот разумный, разум превзойдя, пребывает. Познав семь тонких начал и тебя, шестичленного, в образе, в методе-йоге прадханы пребывающий, в тебя же входит мудрый“».
723a64815479 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 20:10:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Гимн венчается тайной богопознания и освобождения: «тебя познав, брахман не впадает в заблуждение». Знаменательно дословное созвучие с Гитою — «всюду рукий и ногий, всюду окий» (Бг 13.13): Господь есть Кшетраджня, «в сердце всякого пребывающий» Пуруша. И плод ведения — выход за пределы самого рассудка: «разум превзойдя, пребывает». Так высшее знание не есть лишь умное постижение, но вхождение в Бога; не объять Его мыслью, но войти в Него, оставив мысль позади.