Махабхарата
Смешение варн, и достоинство, познаваемое по делам (часть 1)13.48.35-39
12166 / 15823
Махабхарата · 13.48.35-39
Деванагари

यथोपदेशं परिकीर्तितासु; नरः प्रजायेत विचार्य बुद्धिमान् ॥
विहीनयोनिर् हि सुतो ऽवसादयेत्; तितीर्षमाणं सलिले यथोपलम् ॥
अविद्वांसम् अलं लोके विद्वांसम् अपि वा पुनः ॥
नयन्ते ह्य् उत्पथं नार्यः कामक्रोधवशानुगम् ॥
स्वभावश् चैव नारीणां नराणाम् इह दूषणम् ॥
इत्यर्थं न प्रसज्जन्ते प्रमदासु विपश्चितः ॥
युधिष्ठिर उवाच
वर्णापेतम् अविज्ञातं नरं कलुषयोनिजम् ॥
आर्यरूपम् इवानार्यं कथं विद्यामहे नृप ॥
भीष्म उवाच
योनिसंकलुषे जातं नानाचारसमाहितम् ॥
कर्मभिः सज्जनाचीर्णैर् विज्ञेया योनिशुद्धता ॥

Транслитерация (IAST)

yathopadeśaṃ parikīrtitāsu; naraḥ prajāyeta vicārya buddhimān ||
vihīnayonir hi suto 'vasādayet; titīrṣamāṇaṃ salile yathopalam ||
avidvāṃsam alaṃ loke vidvāṃsam api vā punaḥ ||
nayante hy utpathaṃ nāryaḥ kāmakrodhavaśānugam ||
svabhāvaś caiva nārīṇāṃ narāṇām iha dūṣaṇam ||
ityarthaṃ na prasajjante pramadāsu vipaścitaḥ ||
yudhiṣṭhira uvāca
varṇāpetam avijñātaṃ naraṃ kaluṣayonijam ||
āryarūpam ivānāryaṃ kathaṃ vidyāmahe nṛpa ||
bhīṣma uvāca
yonisaṃkaluṣe jātaṃ nānācārasamāhitam ||
karmabhiḥ sajjanācīrṇair vijñeyā yoniśuddhatā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
यथोपदेशं परिकीर्तितासुyathopadeśaṃ parikīrtitāsuпо наставлению, в перечисленных (лонах)
नरः प्रजायेत विचार्य बुद्धिमान्naraḥ prajāyeta vicārya buddhimānчеловек да рождает (потомство), рассудив, разумный
विहीनयोनिः हि सुतः अवसादयेत्vihīnayoniḥ hi sutaḥ avasādayetнизколонный ведь сын топит
तितीर्षमाणं सलिले यथा उपलम्titīrṣamāṇaṃ salile yathā upalamпереплыть желающего в воде, как камень
अविद्वांसम् अलं लोकेavidvāṃsam alaṃ lokeнеучёного вполне в мире
विद्वांसम् अपि वा पुनःvidvāṃsam api vā punaḥили учёного даже
नयन्ते हि उत्पथं नार्यःnayante hi utpathaṃ nāryaḥуводят ведь с пути жёны
कामक्रोधवशानुगम्kāmakrodhavaśānugamстрасти-гневу покорного
स्वभावः च एव नारीणांsvabhāvaḥ ca eva nārīṇāṃи природа женщин
नराणाम् इह दूषणम्narāṇām iha dūṣaṇamмужчин здесь порча
इति अर्थं न प्रसज्जन्तेiti arthaṃ na prasajjanteпотому не привязываются
प्रमदासु विपश्चितःpramadāsu vipaścitaḥк женщинам мудрые
वर्णापेतम् अविज्ञातंvarṇāpetam avijñātaṃиз варны выпавшего, неведомого
नरं कलुषयोनिजम्naraṃ kaluṣayonijamчеловека, из мутного лона рождённого
आर्यरूपम् इव अनार्यंāryarūpam iva anāryaṃблагородному с виду, но неблагородного
कथं विद्यामहे नृपkathaṃ vidyāmahe nṛpaкак распознаем, о царь?
योनिसंकलुषे जातंyonisaṃkaluṣe jātaṃв мутном лоне рождённого
नानाचारसमाहितम्nānācārasamāhitamразного поведения исполненного
कर्मभिः सज्जनाचीर्णैःkarmabhiḥ sajjanācīrṇaiḥделами, благими творимыми
विज्ञेया योनिशुद्धताvijñeyā yoniśuddhatāраспознаваема чистота рода
Литературный перевод

«По наставлению, в перечисленных лонах человек да рождает потомство, рассудив, разумный; ибо низколонный сын топит переплыть желающего, как камень в воде. Неучёного вполне в мире, или учёного даже, уводят ведь с пути жёны страсти-гневу покорного. И природа женщин — мужчин здесь порча; потому не привязываются к женщинам мудрые». Юдхиштхира сказал: «Из варны выпавшего, неведомого человека, из мутного лона рождённого, благородному с виду, но неблагородного, — как распознаем, о царь?» Бхишма сказал: «В мутном лоне рождённого, разного поведения исполненного, делами, благими творимыми, распознаваема чистота рода».

Версия

3befca018ee1 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 22:55:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами