Махабхарата
Бесценный мудрец и величие коровы (часть 2)13.51.21-26
12183 / 15823
Махабхарата · 13.51.21-26
Деванагари

भीष्म उवाच
नहुषस्य वचः श्रुत्वा गविजातः प्रतापवान् ॥
उवाच हर्षयन् सर्वान् अमात्यान् पार्थिवं च तम् ॥
अनर्घेया महाराज द्विजा वर्णमहत्तमाः ॥
गावश् च पृथिवीपाल गौर् मूल्यं परिकल्प्यताम् ॥
नहुषस् तु ततः श्रुत्वा महर्षेर् वचनं नृप ॥
हर्षेण महता युक्तः सहामात्यपुरोहितः ॥
अभिगम्य भृगोः पुत्रं च्यवनं संशितव्रतम् ॥
इदं प्रोवाच नृपते वाचा संतर्पयन्न् इव ॥
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ विप्रर्षे गवा क्रीतो ऽसि भार्गव ॥
एतन् मूल्यम् अहं मन्ये तव धर्मभृतां वर ॥
च्यवन उवाच
उत्तिष्ठाम्य् एष राजेन्द्र सम्यक् क्रीतो ऽस्मि ते ऽनघ ॥
गोभिस् तुल्यं न पश्यामि धनं किं चिद् इहाच्युत ॥

Транслитерация (IAST)

bhīṣma uvāca
nahuṣasya vacaḥ śrutvā gavijātaḥ pratāpavān ||
uvāca harṣayan sarvān amātyān pārthivaṃ ca tam ||
anargheyā mahārāja dvijā varṇamahattamāḥ ||
gāvaś ca pṛthivīpāla gaur mūlyaṃ parikalpyatām ||
nahuṣas tu tataḥ śrutvā maharṣer vacanaṃ nṛpa ||
harṣeṇa mahatā yuktaḥ sahāmātyapurohitaḥ ||
abhigamya bhṛgoḥ putraṃ cyavanaṃ saṃśitavratam ||
idaṃ provāca nṛpate vācā saṃtarpayann iva ||
uttiṣṭhottiṣṭha viprarṣe gavā krīto 'si bhārgava ||
etan mūlyam ahaṃ manye tava dharmabhṛtāṃ vara ||
cyavana uvāca
uttiṣṭhāmy eṣa rājendra samyak krīto 'smi te 'nagha ||
gobhis tulyaṃ na paśyāmi dhanaṃ kiṃ cid ihācyuta ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
नहुषस्य वचः श्रुत्वाnahuṣasya vacaḥ śrutvāНахуши слово услышав
गविजातः प्रतापवान्gavijātaḥ pratāpavānкоро-рождённый, доблестный
उवाच हर्षयन् सर्वान्uvāca harṣayan sarvānсказал, радуя всех
अमात्यान् पार्थिवं च तम्amātyān pārthivaṃ ca tamминистров и того царя
अनर्घेयाः महाराजanargheyāḥ mahārājaбесценны, о великий царь
द्विजाः वर्णमहत्तमाःdvijāḥ varṇamahattamāḥбрахманы, варн величайшие
गावः च पृथिवीपालgāvaḥ ca pṛthivīpālaи коровы, о хранитель земли
गौः मूल्यं परिकल्प्यताम्gauḥ mūlyaṃ parikalpyatāmкорова ценою да будет назначена
नहुषः तु ततः श्रुत्वाnahuṣaḥ tu tataḥ śrutvāНахуша же, затем услышав
महर्षेः वचनं नृपmaharṣeḥ vacanaṃ nṛpaмахариши слово, о царь
हर्षेण महता युक्तःharṣeṇa mahatā yuktaḥрадостью великой исполненный
सहामात्यपुरोहितःsahāmātyapurohitaḥс министрами и пурохитою
अभिगम्य भृगोः पुत्रंabhigamya bhṛgoḥ putraṃподойдя к Бхригу сыну
च्यवनं संशितव्रतम्cyavanaṃ saṃśitavratamЧьяване, строгому в обете
इदं प्रोवाच नृपतेidaṃ provāca nṛpateэто сказал, о владыка
वाचा संतर्पयन् इवvācā saṃtarpayan ivaречью словно ублажая
उत्तिष्ठ उत्तिष्ठ विप्रर्षेuttiṣṭha uttiṣṭha viprarṣe«встань, встань, брахман-риши
गवा क्रीतः असि भार्गवgavā krītaḥ asi bhārgavaкоровою куплен ты, Бхаргава
एतत् मूल्यम् अहं मन्येetat mūlyam ahaṃ manyeэту цену я мню
तव धर्मभृतां वरtava dharmabhṛtāṃ varaтвою, о лучший из блюстителей дхармы»
उत्तिष्ठामि एषः राजेन्द्रuttiṣṭhāmi eṣaḥ rājendra«встаю вот, о владыка царей
सम्यक् क्रीतः अस्मि ते अनघsamyak krītaḥ asmi te anaghaверно куплен я тобою, о безгрешный»
गोभिः तुल्यं न पश्यामिgobhiḥ tulyaṃ na paśyāmiкоровам равного не вижу
धनं किं चित् इह अच्युतdhanaṃ kiṃ cit iha acyutaбогатства какого здесь, о неколебимый
Литературный перевод

Бхишма сказал: «Нахуши слово услышав, коро-рождённый, доблестный, сказал, радуя всех министров и того царя». Гавиджата сказал: «Бесценны, о великий царь, брахманы, варн величайшие; и коровы, о хранитель земли, — корова ценою да будет назначена». Бхишма сказал: «Нахуша же, затем услышав махариши слово, о царь, радостью великой исполненный, с министрами и пурохитою, подойдя к Бхригу сыну, Чьяване, строгому в обете, это сказал, о владыка, речью словно ублажая: „Встань, встань, брахман-риши, коровою куплен ты, Бхаргава; эту цену я мню твою, о лучший из блюстителей дхармы“». Чьявана сказал: «Встаю вот, о владыка царей, верно куплен я тобою, о безгрешный; коровам равного не вижу богатства какого здесь, о неколебимый».

Версия

ba4f173b9fef · опубликовано 20 июн. 2026 г., 23:10:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами