Махабхарата
Отчего мир коров выше богов; дар Сурабхи (часть 2)13.82.1-6
12391 / 15823
Махабхарата · 13.82.1-6
Деванагари

भीष्म उवाच
ये च गाः संप्रयच्छन्ति हुतशिष्टाशिनश् च ये ॥
तेषां सत्राणि यज्ञाश् च नित्यम् एव युधिष्ठिर ॥
ऋते दधिघृतेनेह न यज्ञः संप्रवर्तते ॥
तेन यज्ञस्य यज्ञत्वम् अतोमूलं च लक्ष्यते ॥
दानानाम् अपि सर्वेषां गवां दानं प्रशस्यते ॥
गावः श्रेष्ठाः पवित्राश् च पावनं ह्य् एतद् उत्तमम् ॥
पुष्ट्यर्थम् एताः सेवेत शान्त्यर्थम् अपि चैव ह ॥
पयो दधि घृतं यासां सर्वपापप्रमोचनम् ॥
गावस् तेजः परं प्रोक्तम् इह लोके परत्र च ॥
न गोभ्यः परमं किं चित् पवित्रं पुरुषर्षभ ॥
अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् ॥
पितामहस्य संवादम् इन्द्रस्य च युधिष्ठिर ॥

Транслитерация (IAST)

bhīṣma uvāca
ye ca gāḥ saṃprayacchanti hutaśiṣṭāśinaś ca ye ||
teṣāṃ satrāṇi yajñāś ca nityam eva yudhiṣṭhira ||
ṛte dadhighṛteneha na yajñaḥ saṃpravartate ||
tena yajñasya yajñatvam atomūlaṃ ca lakṣyate ||
dānānām api sarveṣāṃ gavāṃ dānaṃ praśasyate ||
gāvaḥ śreṣṭhāḥ pavitrāś ca pāvanaṃ hy etad uttamam ||
puṣṭyartham etāḥ seveta śāntyartham api caiva ha ||
payo dadhi ghṛtaṃ yāsāṃ sarvapāpapramocanam ||
gāvas tejaḥ paraṃ proktam iha loke paratra ca ||
na gobhyaḥ paramaṃ kiṃ cit pavitraṃ puruṣarṣabha ||
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam ||
pitāmahasya saṃvādam indrasya ca yudhiṣṭhira ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ये च गाः संप्रयच्छन्तिye ca gāḥ saṃprayacchantiкоторые коров дарят
हुतशिष्टाशिनः च येhutaśiṣṭāśinaḥ ca yeи остатки жертвы едящие
तेषां सत्राणि यज्ञाः चteṣāṃ satrāṇi yajñāḥ caу них сатры и жертвы
नित्यम् एव युधिष्ठिरnityam eva yudhiṣṭhiraвсегда, о Юдхиштхира
ऋते दधिघृतेन इहṛte dadhighṛtena ihaбез простокваши-масла здесь
न यज्ञः संप्रवर्ततेna yajñaḥ saṃpravartateне жертва свершается
तेन यज्ञस्य यज्ञत्वम्tena yajñasya yajñatvamтем жертвы жертвенность
अतोमूलं च लक्ष्यतेatomūlaṃ ca lakṣyateи в этом корень усматривается
दानानाम् अपि सर्वेषांdānānām api sarveṣāṃиз даров же всех
गवां दानं प्रशस्यतेgavāṃ dānaṃ praśasyateкоров даяние хвалимо
गावः श्रेष्ठाः पवित्राः चgāvaḥ śreṣṭhāḥ pavitrāḥ caкоровы лучшие, очистительны
पावनं हि एतत् उत्तमम्pāvanaṃ hi etat uttamamочищение ведь это высшее
पुष्ट्यर्थम् एताः सेवेतpuṣṭyartham etāḥ sevetaради процветания им служи
शान्त्यर्थम् अपि च एव हśāntyartham api ca eva haи ради покоя
पयः दधि घृतं यासांpayaḥ dadhi ghṛtaṃ yāsāṃмолоко, простокваша, масло чьи
सर्वपापप्रमोचनम्sarvapāpapramocanamот всех грехов избавление
गावः तेजः परं प्रोक्तम्gāvaḥ tejaḥ paraṃ proktamкоровы — мощь высшая, сказано
इह लोके परत्र चiha loke paratra caв этом мире и в ином
न गोभ्यः परमं किं चित्na gobhyaḥ paramaṃ kiṃ citнет коров выше ничего
पवित्रं पुरुषर्षभpavitraṃ puruṣarṣabhaочистительного, о бык среди мужей
अत्र अपि उदाहरन्ति इमम्atra api udāharanti imamздесь же приводят это
इतिहासं पुरातनम्itihāsaṃ purātanamсказание древнее
पितामहस्य संवादम्pitāmahasya saṃvādamПитамахи беседу
इन्द्रस्य च युधिष्ठिरindrasya ca yudhiṣṭhiraи Индры, о Юдхиштхира
Литературный перевод

Бхишма сказал: «Которые коров дарят и остатки жертвы едящие — у них сатры и жертвы всегда, о Юдхиштхира. Без простокваши-масла здесь не жертва свершается; тем жертвы жертвенность, и в этом корень усматривается. Из даров же всех коров даяние хвалимо; коровы лучшие, очистительны, очищение ведь это высшее. Ради процветания им служи, и ради покоя; молоко, простокваша, масло чьи — от всех грехов избавление. Коровы — мощь высшая, сказано, в этом мире и в ином; нет коров выше ничего очистительного, о бык среди мужей. Здесь же приводят это древнее сказание — Питамахи беседу и Индры, о Юдхиштхира».

Версия

a7c7afd0ef00 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 01:45:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами