यश् च पौरजनः कश् चिद् द्रष्टुम् इच्छति पार्थिवम् ॥
अनावृतः सुविहितः स च यातु सुरक्षितः ॥
सूदाः पौरोगवाश् चैव सर्वं चैव महानसम् ॥
विविधं भक्ष्यभोज्यं च शकटैर् उह्यतां मम ॥
प्रयाणं घुष्यतां चैव श्वोभूत इति मा चिरम् ॥
क्रियन्तां पथि चाप्य् अद्य वेश्मानि विविधानि च ॥
एवम् आज्ञाप्य राजा स भ्रातृभिः सह पाण्डवः ॥
श्वोभूते निर्ययौ राजा सस्त्रीबालपुरस्कृतः ॥
स बहिर् दिवसान् एवं जनौघं परिपालयन् ॥
न्यवसन् नृपतिः पञ्च ततो ऽगच्छद् वनं प्रति ॥
yaś ca paurajanaḥ kaś cid draṣṭum icchati pārthivam ||
anāvṛtaḥ suvihitaḥ sa ca yātu surakṣitaḥ ||
sūdāḥ paurogavāś caiva sarvaṃ caiva mahānasam ||
vividhaṃ bhakṣyabhojyaṃ ca śakaṭair uhyatāṃ mama ||
prayāṇaṃ ghuṣyatāṃ caiva śvobhūta iti mā ciram ||
kriyantāṃ pathi cāpy adya veśmāni vividhāni ca ||
evam ājñāpya rājā sa bhrātṛbhiḥ saha pāṇḍavaḥ ||
śvobhūte niryayau rājā sastrībālapuraskṛtaḥ ||
sa bahir divasān evaṃ janaughaṃ paripālayan ||
nyavasan nṛpatiḥ pañca tato 'gacchad vanaṃ prati ||
«И какой бы горожанин ни пожелал видеть государя, да идёт он беспрепятственно, хорошо снаряжённый, под надёжной охраной. Повара и стольники, и вся кухня, и всякая снедь да везутся на моих повозках. И да возгласится выступление: „завтра“, без промедления; и да устроятся на пути ныне же всякие привалы». Так повелев, тот царь Пандава с братьями назавтра выступил, ведя впереди женщин и детей. Так, поджидая вне города толпу народа, царь пробыл пять дней, а затем двинулся к лесу.
411f1ea84bf1 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 22:50:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Царь не оставляет за стенами никого из желающих: всякому горожанину открыт путь увидеть старого государя, и о пропитании, охране и привалах позаботились заранее. Так свидание сыновей с отцом становится паломничеством целого народа к отрекшемуся, в котором любовь к нему по-прежнему жива. Пять дней царь «поджидает толпу» — терпеливое внимание к малым, не желающее оставить позади никого. Стих учит, что подлинная власть заботится обо всех вверенных ей, не отделяя своего пути от пути народа; и что почитание отрекшегося старца, разделённое со всем людом, являет, сколь глубоко добрый правитель остаётся любим даже по сложении власти.