Махабхарата
Пандавы прощаются и возвращаются15.44.36-41
15697 / 15823
Махабхарата · 15.44.36-41
Деванагари

एतच् छ्रुत्वा महाबाहुः सहदेवो युधां पतिः ॥
युधिष्ठिरम् उवाचेदं बाष्पव्याकुललोचनः ॥
नोत्सहे ऽहं परित्यक्तुं मातरं पार्थिवर्षभ ॥
प्रतियातु भवान् क्षिप्रं तपस् तप्स्याम्य् अहं वने ॥
इहैव शोषयिष्यामि तपसाहं कलेवरम् ॥
पादशुश्रूषणे युक्तो राज्ञो मात्रोस् तथानयोः ॥
तम् उवाच ततः कुन्ती परिष्वज्य महाभुजम् ॥
गम्यतां पुत्र मैव त्वं वोचः कुरु वचो मम ॥
आगमा वः शिवाः सन्तु स्वस्था भवत पुत्रकाः ॥
उपरोधो भवेद् एवम् अस्माकं तपसः कृते ॥
त्वत्स्नेहपाशबद्धा च हीयेयं तपसः परात् ॥
तस्मात् पुत्रक गच्छ त्वं शिष्टम् अल्पं हि नः प्रभो ॥

Транслитерация (IAST)

etac chrutvā mahābāhuḥ sahadevo yudhāṃ patiḥ ||
yudhiṣṭhiram uvācedaṃ bāṣpavyākulalocanaḥ ||
notsahe 'haṃ parityaktuṃ mātaraṃ pārthivarṣabha ||
pratiyātu bhavān kṣipraṃ tapas tapsyāmy ahaṃ vane ||
ihaiva śoṣayiṣyāmi tapasāhaṃ kalevaram ||
pādaśuśrūṣaṇe yukto rājño mātros tathānayoḥ ||
tam uvāca tataḥ kuntī pariṣvajya mahābhujam ||
gamyatāṃ putra maiva tvaṃ vocaḥ kuru vaco mama ||
āgamā vaḥ śivāḥ santu svasthā bhavata putrakāḥ ||
uparodho bhaved evam asmākaṃ tapasaḥ kṛte ||
tvatsnehapāśabaddhā ca hīyeyaṃ tapasaḥ parāt ||
tasmāt putraka gaccha tvaṃ śiṣṭam alpaṃ hi naḥ prabho ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एतच् छ्रुत्वा महाबाहुःetac chrutvā mahābāhuḥуслышав это, мощнорукий
सहदेवो युधां पतिःsahadevo yudhāṃ patiḥСахадева, владыка битв
युधिष्ठिरम् उवाचेदम्yudhiṣṭhiram uvācedamЮдхиштхире сказал это
बाष्पव्याकुललोचनःbāṣpavyākulalocanaḥс глазами, замутнёнными слезами
नोत्सहे ऽहं परित्यक्तुम्notsahe 'haṃ parityaktumне смею я покинуть
मातरं पार्थिवर्षभmātaraṃ pārthivarṣabhaмать, о бык среди государей
प्रतियातु भवान् क्षिप्रम्pratiyātu bhavān kṣipramвозвращайся ты скорее
तपस् तप्स्याम्य् अहं वनेtapas tapsyāmy ahaṃ vaneаскезу буду творить я в лесу
इहैव शोषयिष्यामिihaiva śoṣayiṣyāmiздесь же иссушу
तपसाहं कलेवरम्tapasāhaṃ kalevaramаскезою я тело
पादशुश्रूषणे युक्तःpādaśuśrūṣaṇe yuktaḥв служении стопам занятый
राज्ञो मात्रोस् तथानयोःrājño mātros tathānayoḥцаря и обеих этих матерей
तम् उवाच ततः कुन्तीtam uvāca tataḥ kuntīему сказала затем Кунти
परिष्वज्य महाभुजम्pariṣvajya mahābhujamобняв мощнорукого
गम्यतां पुत्र मैव त्वम्gamyatāṃ putra maiva tvamиди, сын, не так ты
वोचः कुरु वचो ममvocaḥ kuru vaco mamaговори, исполни слово моё
आगमा वः शिवाः सन्तुāgamā vaḥ śivāḥ santuпути ваши да будут благи
स्वस्था भवत पुत्रकाःsvasthā bhavata putrakāḥбудьте благополучны, сыночки
उपरोधो भवेद् एवम्uparodho bhaved evamпомеха была бы так
अस्माकं तपसः कृतेasmākaṃ tapasaḥ kṛteнашей аскезе
त्वत्स्नेहपाशबद्धा चtvatsnehapāśabaddhā caсвязанная узами любви к тебе
हीयेयं तपसः परात्hīyeyaṃ tapasaḥ parātотпала бы от высшей аскезы
तस्मात् पुत्रक गच्छ त्वम्tasmāt putraka gaccha tvamпотому, сыночек, иди ты
शिष्टम् अल्पं हि नः प्रभोśiṣṭam alpaṃ hi naḥ prabhoосталось малое у нас, о владыка
Литературный перевод

Услышав это, мощнорукий Сахадева, владыка битв, с глазами, замутнёнными слезами, сказал Юдхиштхире это: «Не смею я покинуть мать, о бык среди государей; возвращайся ты скорее, а аскезу буду творить я в лесу. Здесь же иссушу я аскезою тело, занятый служением стопам царя и обеих этих матерей». Ему сказала затем Кунти, обняв мощнорукого: «Иди, сын, не говори так, исполни слово моё. Пути ваши да будут благи, будьте благополучны, сыночки. Помеха была бы так нашей аскезе: связанная узами любви к тебе, я отпала бы от высшей аскезы. Потому, сыночек, иди ты, — осталось малое у нас, о владыка».

Версия

559618bf1dbf · опубликовано 21 июн. 2026 г., 00:05:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами