Махабхарата
Юдхиштхира видит Дурьодхану на небе18.1.4-10
15803 / 15823
Махабхарата · 18.1.4-10
Деванагари

स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
दुर्योधनं श्रिया जुष्टं ददर्शासीनम् आसने ॥
भ्राजमानम् इवादित्यं वीरलक्ष्म्याभिसंवृतम् ॥
देवैर् भ्राजिष्णुभिः साध्यैः सहितं पुण्यकर्मभिः ॥
ततो युधिष्ठिरो दृष्ट्वा दुर्योधनम् अमर्षितः ॥
सहसा संनिवृत्तो ऽभूच् छ्रियं दृष्ट्वा सुयोधने ॥
ब्रुवन्न् उच्चैर् वचस् तान् वै नाहं दुर्योधनेन वै ॥
सहितः कामये लोकांल् लुब्धेनादीर्घदर्शिना ॥
यत्कृते पृथिवी सर्वा सुहृदो बान्धवास् तथा ॥
हतास्माभिः प्रसह्याजौ क्लिष्टैः पूर्वं महावने ॥
द्रौपदी च सभामध्ये पाञ्चाली धर्मचारिणी ॥
परिक्लिष्टानवद्याङ्गी पत्नी नो गुरुसंनिधौ ॥
स्वस्ति देवा न मे कामः सुयोधनम् उदीक्षितुम् ॥
तत्राहं गन्तुम् इच्छामि यत्र ते भ्रातरो मम ॥

Транслитерация (IAST)

svargaṃ triviṣṭapaṃ prāpya dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||
duryodhanaṃ śriyā juṣṭaṃ dadarśāsīnam āsane ||
bhrājamānam ivādityaṃ vīralakṣmyābhisaṃvṛtam ||
devair bhrājiṣṇubhiḥ sādhyaiḥ sahitaṃ puṇyakarmabhiḥ ||
tato yudhiṣṭhiro dṛṣṭvā duryodhanam amarṣitaḥ ||
sahasā saṃnivṛtto 'bhūc chriyaṃ dṛṣṭvā suyodhane ||
bruvann uccair vacas tān vai nāhaṃ duryodhanena vai ||
sahitaḥ kāmaye lokāṃl lubdhenādīrghadarśinā ||
yatkṛte pṛthivī sarvā suhṛdo bāndhavās tathā ||
hatāsmābhiḥ prasahyājau kliṣṭaiḥ pūrvaṃ mahāvane ||
draupadī ca sabhāmadhye pāñcālī dharmacāriṇī ||
parikliṣṭānavadyāṅgī patnī no gurusaṃnidhau ||
svasti devā na me kāmaḥ suyodhanam udīkṣitum ||
tatrāhaṃ gantum icchāmi yatra te bhrātaro mama ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
स्वर्गंsvargaṃна небо; в небесный мир
त्रिविष्टपंtriviṣṭapaṃнебесный мир; обитель богов
प्राप्यprāpyaполучив; испытав
धर्मराजोdharmarājoДхармараджа; Юдхиштхира
युधिष्ठिरःyudhiṣṭhiraḥЮдхиштхира
दुर्योधनंduryodhanaṃДурьодхану; Суйодхану
श्रियाśriyāславой, красотой
जुष्टंjuṣṭaṃнаделённого; сопровождаемого
ददर्शासीनम्dadarśāsīnamувидел сидящим; созерцал восседающего
आसनेāsaneна сиденье; на месте
भ्राजमानम्bhrājamānamсияющего; блистающего
इवादित्यंivādityaṃАдитьи; солнечные боги
वीरलक्ष्म्याभिसंवृतम्vīralakṣmyābhisaṃvṛtamгерой; доблестный
देवैर्devairбогами; с богами
भ्राजिष्णुभिःbhrājiṣṇubhiḥсияющими; блистательными
साध्यैःsādhyaiḥсадхьи; небесные существа
सहितंsahitaṃвместе с; соединённого с
पुण्यकर्मभिःpuṇyakarmabhiḥкарма; деяние
ततोtatoзатем; после того
युधिष्ठिरोyudhiṣṭhiroЮдхиштхира
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев; заметив
दुर्योधनम्duryodhanamДурьодхану; Суйодхану
अमर्षितःamarṣitaḥвозмущённый; не терпящий
सहसाsahasāвнезапно; силой; стремительно
संनिवृत्तोsaṃnivṛttoотвернувшийся; повернувший назад
ऽभूच्'bhūcстал; возник
छ्रियंchriyaṃславу; величие
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев; заметив
सुयोधनेsuyodhaneк Суйодхане; против Дурьодханы
ब्रुवन्न्bruvannговоря; произнося
उच्चैर्uccairгромко; высоко
वचस्vacasслово; речь
तान्tānих; тех
वैvaiвоистину; же
नाहंnāhaṃне я
दुर्योधनेनduryodhanenaс Дурьодханой; Дурьодханой
वैvaiвоистину; же
सहितःsahitaḥвместе; соединённый
कामयेkāmayeя желаю; хочу
लोकांल्lokāṃlмиры; обители
लुब्धेनादीर्घदर्शिनाlubdhenādīrghadarśināжадным и недальновидным; алчным, не видящим далеко
यत्कृतेyatkṛteради которого; из-за чего
पृथिवीpṛthivīземля
सर्वाsarvāвся, все
सुहृदोsuhṛdoдрузья; доброжелатели
बान्धवास्bāndhavāsродичи; близкие
तथाtathāтак; также
हतास्माभिःhatāsmābhiḥубита нами; погублена нами
प्रसह्याजौprasahyājauсилой в бою; насильно в сражении
क्लिष्टैःkliṣṭaiḥизмученными; страдавшими
पूर्वंpūrvaṃпрежде
महावनेmahāvaneв великом лесу; в большом лесу
द्रौपदीdraupadīДраупади; Панчали
caи; также
सभामध्येsabhāmadhyeпосреди собрания; в зале совета
पाञ्चालीpāñcālīПанчала
धर्मचारिणीdharmacāriṇīследующая дхарме; праведная
परिक्लिष्टानवद्याङ्गीparikliṣṭānavadyāṅgīизмученная, безупречная телом; страдавшая, непорочная телом
पत्नीpatnīжена; супруга
नोnoнам, наш
गुरुसंनिधौgurusaṃnidhauв присутствии старших; при наставниках
स्वस्तिsvastiблагополучие; благо
देवाdevāбоги; небожители
naне; нет
मेmeмне; мой
कामःkāmaḥкама (желание)
सुयोधनम्suyodhanamСуйодхану; Дурьодхану
उदीक्षितुम्udīkṣitumсмотреть; взглянуть
तत्राहंtatrāhaṃтам я; туда я
गन्तुम्gantumдвигаться; уйти; двинуться
इच्छामिicchāmiжелаю; хочу
यत्रyatraгде
तेteони; те
भ्रातरोbhrātaroбратья; родные
ममmamaмне; моему
Литературный перевод

Достигнув неба, Тривиштапы, Дхармараджа Юдхиштхира увидел Дурьодхану, сидящего на сидении, окружённого славой, сияющего как солнце, покрытого доблестной удачей, вместе с блистательными богами, садхьями и существами благих дел. Увидев Дурьодхану и славу Суйодханы, Юдхиштхира, возмущённый, внезапно отвернулся и громко сказал им: «Я не желаю миров вместе с Дурьодханой, жадным и недальновидным. Из-за него вся земля, друзья и родичи были убиты нами силой в бою, после того как прежде мы страдали в великом лесу. И Драупади, Панчали, праведная, безупречная телом, наша жена, была мучима посреди собрания в присутствии старших. Да будет вам благо, боги; у меня нет желания видеть Суйодхану. Я хочу идти туда, где мои братья».

Версия

6226af95412e · опубликовано 21 июн. 2026 г., 15:51:54 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами