Vasu
क्षेत्रं वाराणसीनाम मुक्तिदं प्राणिनां भुवि ॥ अविमुक्तेश्वरं तत्र जीवन्मुक्तं प्रकीर्तितम्
यत्र तत्र स्थितस्यापि गाणपत्यं विधीयते ॥ प्राणांस्तु तत्र संत्यज्य मुक्तिमात्यंतिकीं व्रजेत्
एतदभ्यंतरे क्षेत्रे प्रथमावरणं स्मृतम् ॥ तथा द्वितीयावरणे प्राच्यां तु मणिकर्णिका
सप्तकोट्यस्तुलिंगानि तत्र स्थाने स्थितानि हि ॥ तेषां दर्शनमात्रेण यज्ञानां फलमाप्नुयात्
एतानि सिद्धलिंगानि कूपाः पुण्यास्तस्था ह्रदाः ॥ वाप्यो नद्योऽथ कुंडानि तथा तेऽपि प्रकीर्तिताः
एतेषु चैव यः स्नानं करिष्यति समाहितः ॥ लिंगानि स्पर्शयित्वा च संसारे न विशेत्पुनः
पृथिव्यां यानि तीर्थानि ह्यंतरिक्षे च यानि तु ॥ तेषां मध्ये तु मुख्यानि कीर्तितानि मया हि ते
तीर्थयात्रा वरारोहे कथिता पापनाशिनी ॥ येन चैषा कृता दृष्टा सोऽपि वै मुक्तिभाग्भवेत्
अविमुक्तं तु सुश्रोणि मध्यमावरणं शुभम् ॥ एतत्तु कंटकं नाम मृत्युकालेऽभृतप्रदम्
kṣetraṃ vārāṇasīnāma muktidaṃ prāṇināṃ bhuvi || avimukteśvaraṃ tatra jīvanmuktaṃ prakīrtitam
yatra tatra sthitasyāpi gāṇapatyaṃ vidhīyate || prāṇāṃstu tatra saṃtyajya muktimātyaṃtikīṃ vrajet
etadabhyaṃtare kṣetre prathamāvaraṇaṃ smṛtam || tathā dvitīyāvaraṇe prācyāṃ tu maṇikarṇikā
saptakoṭyastuliṃgāni tatra sthāne sthitāni hi || teṣāṃ darśanamātreṇa yajñānāṃ phalamāpnuyāt
etāni siddhaliṃgāni kūpāḥ puṇyāstasthā hradāḥ || vāpyo nadyo'tha kuṃḍāni tathā te'pi prakīrtitāḥ
eteṣu caiva yaḥ snānaṃ kariṣyati samāhitaḥ || liṃgāni sparśayitvā ca saṃsāre na viśetpunaḥ
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni hyaṃtarikṣe ca yāni tu || teṣāṃ madhye tu mukhyāni kīrtitāni mayā hi te
tīrthayātrā varārohe kathitā pāpanāśinī || yena caiṣā kṛtā dṛṣṭā so'pi vai muktibhāgbhavet
avimuktaṃ tu suśroṇi madhyamāvaraṇaṃ śubham || etattu kaṃṭakaṃ nāma mṛtyukāle'bhṛtapradam
Поле по имени Варанаси даёт освобождение существам на земле; Авимуктешвара назван там освобождённым при жизни. Где бы там ни пребывал человек, ему определяется сан владыки ганов; оставив же там жизнь, да идёт он к окончательному освобождению. Внутри этого поля почитается первый круг, а во втором круге на востоке — Маникарника. Семь коти лингамов стоят в том месте; одним лишь узрением их да обретёт человек плод жертв. Названы также эти лингамы сиддхов, святые колодцы, озёра, водоёмы, реки и кунды. Кто, сосредоточенный, совершит в них омовение и коснётся лингамов, тот не войдёт снова в круговорот. Какие есть тиртхи на земле и какие в поднебесье, — главные среди них названы мною тебе. Поведано, о прекраснобёдрая, паломничество, уничтожающее грехи; и тот, кем оно совершено или узрено, да будет причастен освобождения. Авимукта же, о прекраснобёдрая, — благой средний круг; он по имени Кантака, в час смерти дающий бессмертие».
iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīvasusaṃvāde kāśīmāhātmye tīrthayātrāvarṇanaṃ nāmaikonapañcāśattamo 'dhyāyaḥ
fcb8b28f1693 · опубликовано 6 сент. 2026 г., 13:50:13 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Город описан кругами: первый, второй, средний. Так строят и мандалу, и храм — паломник, обходя город, повторяет фигуру, известную ему по обряду.
Сказано, что довольно и увидеть паломничество, не только совершить. Тому, кто не дошёл, оставлена доля свидетеля.
Последнее имя — Кантака, «шип». Резкое слово поставлено там, где обещано бессмертие: то, что колет, и то, что спасает, в этом городе названо одним именем.