Падма-пурана
Обет Ритамбхары5.31.12-22
2803 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 5.31.12-22
Деванагари

त्वादृशाः परदुःखेन दुःखिताः करुणालयाः । प्राणिनां दुःखविच्छेदं कुर्वन्त्येव महामते
एवं वदन्तं शमनं प्रणम्य स दिवं गतः । दिव्येन सुविमानेन अप्सरोगणशोभिना
तस्माद्गावोऽनिशं पूज्या मनसापि न गर्हयेत् । गर्हयन्निरयं याति यावदिन्द्राश्चतुर्दश
तस्मात्त्वं नृपतिश्रेष्ठ गोपूजां वै समाचर । सा तुष्टा दास्यति क्षिप्रं पुत्रं धर्मपरायणम्
तच्छ्रुत्वा धेनुपूजां स पप्रच्छ कथमादरात् । पूजनीया प्रयत्नेन कीदृशं कुरुते नरम्
जाबालिः कथयामास धेनुपूजां यथाविधि । प्रत्यहं विपिनं गच्छेच्चारणार्थं व्रती तु गोः
गवे यवांस्तु सम्भोज्य गोमयस्थान्समाहरेत् । भक्षणीया यवास्ते तु पुत्रकामेन भूपते । सा यदा पिबते तोयं तदा पेयं जलं शुचि । सा उच्चैः स्थाने यदा तिष्ठेत्तदानीं चासनस्थितः
दंशान्निवारयेन्नित्यं यवसं स्वयमाहरेत् । एवं प्रकुर्वतः पुत्रं दास्यते धर्मतत्परम्
इति वाक्यं समाकर्ण्य पुत्रकाम ऋतम्भरः । व्रतं चकार धर्मात्मा धेनुपूजां समाचरन्
प्रत्यहं कुरुते गां वै यवसाद्येन तोषिताम् । दंशान्न्यवारयद्धीमान्यवभक्षकृतादरः
एवं धेनुं पूजयतो गतास्तु दिवसा घनाः । वनमध्ये तृणादींश्च चरन्तीमकुतोभयाम्

Транслитерация (IAST)

tvādṛśāḥ paraduḥkhena duḥkhitāḥ karuṇālayāḥ | prāṇināṃ duḥkhavicchedaṃ kurvantyeva mahāmate
evaṃ vadantaṃ śamanaṃ praṇamya sa divaṃ gataḥ | divyena suvimānena apsarogaṇaśobhinā
tasmādgāvo'niśaṃ pūjyā manasāpi na garhayet | garhayannirayaṃ yāti yāvadindrāścaturdaśa
tasmāttvaṃ nṛpatiśreṣṭha gopūjāṃ vai samācara | sā tuṣṭā dāsyati kṣipraṃ putraṃ dharmaparāyaṇam
tacchrutvā dhenupūjāṃ sa papraccha kathamādarāt | pūjanīyā prayatnena kīdṛśaṃ kurute naram
jābāliḥ kathayāmāsa dhenupūjāṃ yathāvidhi | pratyahaṃ vipinaṃ gaccheccāraṇārthaṃ vratī tu goḥ
gave yavāṃstu sambhojya gomayasthānsamāharet | bhakṣaṇīyā yavāste tu putrakāmena bhūpate | sā yadā pibate toyaṃ tadā peyaṃ jalaṃ śuci | sā uccaiḥ sthāne yadā tiṣṭhettadānīṃ cāsanasthitaḥ
daṃśānnivārayennityaṃ yavasaṃ svayamāharet | evaṃ prakurvataḥ putraṃ dāsyate dharmatatparam
iti vākyaṃ samākarṇya putrakāma ṛtambharaḥ | vrataṃ cakāra dharmātmā dhenupūjāṃ samācaran
pratyahaṃ kurute gāṃ vai yavasādyena toṣitām | daṃśānnyavārayaddhīmānyavabhakṣakṛtādaraḥ
evaṃ dhenuṃ pūjayato gatāstu divasā ghanāḥ | vanamadhye tṛṇādīṃśca carantīmakutobhayām

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
त्वादृशाःtvādṛśāḥподобные тебе
पर-दुःखेनpara-duḥkhenaчужим горем
दुःखिताःduḥkhitāḥсокрушаемые
करुणा-लयाःkaruṇā-layāḥвместилища сострадания
प्राणिनाम्prāṇināmсуществ
दुःख-विच्छेदम्duḥkha-vicchedamпресечение горя
कुर्वन्ति एवkurvanti evaнепременно творят
महा-मतेmahā-mateо мудрый
एवम्evamтак
वदन्तम्vadantamговорящему
शमनम्śamanamУсмирителю
प्रणम्यpraṇamyaпоклонившись
सःsaḥон
दिवम्divamна небо
गतःgataḥушёл
दिव्येनdivyenaбожественным
सु-विमानेनsu-vimānenaпрекрасным кораблём
अप्सरः-गण-शोभिनाapsaraḥ-gaṇa-śobhināукрашенным сонмами апсар
तस्मात्tasmātпотому
गावःgāvaḥкоровы
अनिशम्aniśamнепрестанно
पूज्याःpūjyāḥпочитаемы
मनसा अपिmanasā apiи умом
न गर्हयेत्na garhayetда не хулит
गर्हयन्garhayanхулящий
निरयम्nirayamв ад
यातिyātiидёт
यावत्yāvatпокуда
इन्द्राःindrāḥИндр
चतुर्दशcaturdaśaчетырнадцать
त्वम्tvamты
नृपति-श्रेष्ठnṛpati-śreṣṭhaо лучший из царей
गो-पूजाम्go-pūjāmпочитание коровы
वैvaiже
समाचरsamācaraсоверши
साона
तुष्टाtuṣṭāдовольная
दास्यतिdāsyatiдаст
क्षिप्रम्kṣipramскоро
पुत्रम्putramсына
धर्म-परायणम्dharma-parāyaṇamпреданного дхарме
तत्tatто
श्रुत्वाśrutvāуслышав
धेनु-पूजाम्dhenu-pūjāmо почитании коровы
पप्रच्छpapracchaспросил
कथम्kathamкак
आदरात्ādarātс усердием
पूजनीयाpūjanīyāдолжна быть почитаема
प्रयत्नेनprayatnenaсо тщанием
कीदृशम्kīdṛśamкаким
कुरुतेkuruteделает
नरम्naramчеловека
जाबालिःjābāliḥДжабали
कथयाम् आसkathayām āsaповедал
यथा-विधिyathā-vidhiпо уставу
प्रति-अहम्prati-ahamкаждый день
विपिनम्vipinamв лес
गच्छेत्gacchetда идёт
चारण-अर्थम्cāraṇa-arthamради выпаса
व्रतीvratīсоблюдающий обет
गोःgoḥкоровы
गवेgaveкорове
यवान्yavānячмень
तुtuже
सम्भोज्यsambhojyaскормив
गोमय-स्थान्gomaya-sthānоставшиеся в навозе
समाहरेत्samāharetда соберёт
भक्षणीयाःbhakṣaṇīyāḥдолжны быть съедены
यवाःyavāḥзёрна
तेteте
पुत्र-कामेनputra-kāmenaжелающим сына
भूपतेbhūpateо владыка земли
साона
यदाyadāкогда
पिबतेpibateпьёт
तोयम्toyamводу
तदाtadāтогда
पेयम्peyamда пьётся
जलम्jalamвода
शुचिśuciчистая
उच्चैःuccaiḥна высоком
स्थानेsthāneместе
तिष्ठेत्tiṣṭhetстоит
तदानीम्tadānīmтогда
caи
आसन-स्थितःāsana-sthitaḥпусть сидит
दंशान्daṃśānслепней
निवारयेत्nivārayetда отгоняет
नित्यम्nityamпостоянно
यवसम्yavasamкорм
स्वयम्svayamсам
आहरेत्āharetда приносит
एवम्evamтак
प्रकुर्वतःprakurvataḥу совершающего
दास्यतेdāsyateдаст
धर्म-तत्परम्dharma-tatparamпреданного дхарме
इतिitiтак
वाक्यम्vākyamслово
समाकर्ण्यsamākarṇyaуслышав
पुत्र-कामःputra-kāmaḥжелающий сына
ऋतम्भरःṛtambharaḥРитамбхара
व्रतम्vratamобет
चकारcakāraсотворил
धर्म-आत्माdharma-ātmāправедный душою
धेनु-पूजाम्dhenu-pūjāmпочитание коровы
समाचरन्samācaranсовершающий
कुरुतेkuruteделает
गाम्gāmкорову
यवस-आद्येनyavasa-ādyenaкормом и прочим
तोषिताम्toṣitāmдовольной
न्यवारयत्nyavārayatотгонял
धीमान्dhīmānмудрый
यव-भक्ष-कृत-आदरःyava-bhakṣa-kṛta-ādaraḥусердный в поедании зёрен
Литературный перевод

«„Подобные тебе, сокрушаемые чужим горем, вместилища сострадания, непременно творят пресечение горя существ, о мудрый“. Поклонившись так говорящему Усмирителю, он ушёл на небо на божественном прекрасном корабле, украшенном сонмами апсар. „Потому коровы непрестанно почитаемы; да не хулит [их человек] и умом: хулящий идёт в ад на срок четырнадцати Индр. Соверши же ты, о лучший из царей, почитание коровы; она, довольная, скоро даст сына, преданного дхарме“. Услышав то, он с усердием спросил о почитании коровы: „Как должна она быть со тщанием почитаема и каким делает человека?“ Джабали поведал почитание коровы по уставу: „Каждый день соблюдающий обет да идёт в лес ради выпаса коровы. Скормив корове ячмень, да соберёт он оставшиеся в навозе [зёрна]; те зёрна должны быть съедены желающим сына, о владыка земли. Когда она пьёт воду — тогда да пьётся [им] чистая вода; когда стоит она на высоком месте — тогда пусть и он сидит. Да отгоняет он постоянно слепней и сам да приносит корм. У совершающего так [она] даст сына, преданного дхарме“. Услышав это слово, желающий сына Ритамбхара, праведный душою, сотворил обет, совершая почитание коровы. Каждый день делает он корову довольной кормом и прочим; мудрый отгонял слепней, усердный в поедании зёрен.»

Версия

bdadb5f34e87 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:46 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами