Падма-пурана
Рассказ соглядатаев5.55.61-76
2926 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 5.55.61-76
Деванагари

एवमुक्त्वा पाशकानां परिवर्तनमाकरोत् । तावज्जयं प्रपेदेऽसौ हर्षितो वाक्यमब्रवीत्
मम प्रोक्तमृतं जातं जिता त्वं नवयौवना । रामस्मारी कदाप्येव न भवेद्रिपुतो भयी
इत्येवं तौ वदन्तौ च परस्परमथोत्सुकौ । परिरभ्य दृढं प्रेम्णा ततश्चारोगतो गृहम्
एवं पञ्च महाचारा राज्ञः संश्रुत्य वै यशः । परस्परं प्रशंसन्तो गेहं स्वं स्वं ययुर्मुदा
एकः षष्ठश्चरः कारुगेहान्यालोक्य तत्र ह । जगाम श्रोतुकामोऽसौ यशो राज्ञो महीपतेः
रजकः क्रोधसंस्पृष्टो भार्यामन्यगृहोषिताम् । पदा सन्ताडयामास धिक्कुर्वञ्छोणनेत्रवान्
गच्छ त्वं मद्गृहात्तस्य गेहं यत्रोषिता दिनम् । नाहं गृह्णामि भवतीं दुष्टां वचनलङ्घिनीम्
तदास्य माता प्रोवाच मा त्यजैनां गृहागताम् । अपराधेन रहितां दुष्टकर्मविवर्जिताम्
मातरं प्रत्युवाचाथ रजकः क्रोधसंयुतः । नाहं राम इव प्रेष्ठां गृह्णाम्यन्यगृहोषिताम्
स राजा यत्करोत्येव तत्सर्वं नीतिमद्भवेत् । अहं गृह्णामि नो भार्यां परवेश्मनि संस्थिताम्
पुनः पुनरुवाचेदं नाहं रामो महीश्वरः । यः परस्य गृहे संस्थां जानकीं वै ररक्ष सः
इति वाक्यं समाश्रुत्य चारः क्रोधपरिप्लुतः । खड्गं गृहीत्वा स्वकरे तं हन्तुं विदधे मनः
स रामोक्तं च सस्मार न वध्यः कोऽपि मे जनः । इति ज्ञात्वा सरोषं तु सञ्जहार महामनाः । तदा श्रुत्वा सुदुःखार्तः पञ्च चारा यतः स्थिताः । ततो गतः प्रकुपितो निःश्वसन्मुहुरुच्छ्वसन्
ते वै परस्परं तत्र मिलितास्तु समब्रुवन् । स्वश्रुतं रामचरितं सर्वलोकैकपूजितम्
ते तद्भाषितमाकर्ण्य परस्परममन्त्रयन् । न वाच्यं रघुनाथायावाच्यं दुष्टजनोदितम्
इति संमन्त्र्य ते गेहं गत्वा सुषुपुरुत्सुकाः । प्रातर्राज्ञे प्रशंसाम इति बुद्ध्या व्यवस्थिताः

Транслитерация (IAST)

evamuktvā pāśakānāṃ parivartanamākarot | tāvajjayaṃ prapede'sau harṣito vākyamabravīt
mama proktamṛtaṃ jātaṃ jitā tvaṃ navayauvanā | rāmasmārī kadāpyeva na bhavedriputo bhayī
ityevaṃ tau vadantau ca parasparamathotsukau | parirabhya dṛḍhaṃ premṇā tataścārogato gṛham
evaṃ pañca mahācārā rājñaḥ saṃśrutya vai yaśaḥ | parasparaṃ praśaṃsanto gehaṃ svaṃ svaṃ yayurmudā
ekaḥ ṣaṣṭhaścaraḥ kārugehānyālokya tatra ha | jagāma śrotukāmo'sau yaśo rājño mahīpateḥ
rajakaḥ krodhasaṃspṛṣṭo bhāryāmanyagṛhoṣitām | padā santāḍayāmāsa dhikkurvañchoṇanetravān
gaccha tvaṃ madgṛhāttasya gehaṃ yatroṣitā dinam | nāhaṃ gṛhṇāmi bhavatīṃ duṣṭāṃ vacanalaṅghinīm
tadāsya mātā provāca mā tyajaināṃ gṛhāgatām | aparādhena rahitāṃ duṣṭakarmavivarjitām
mātaraṃ pratyuvācātha rajakaḥ krodhasaṃyutaḥ | nāhaṃ rāma iva preṣṭhāṃ gṛhṇāmyanyagṛhoṣitām
sa rājā yatkarotyeva tatsarvaṃ nītimadbhavet | ahaṃ gṛhṇāmi no bhāryāṃ paraveśmani saṃsthitām
punaḥ punaruvācedaṃ nāhaṃ rāmo mahīśvaraḥ | yaḥ parasya gṛhe saṃsthāṃ jānakīṃ vai rarakṣa saḥ
iti vākyaṃ samāśrutya cāraḥ krodhapariplutaḥ | khaḍgaṃ gṛhītvā svakare taṃ hantuṃ vidadhe manaḥ
sa rāmoktaṃ ca sasmāra na vadhyaḥ ko'pi me janaḥ | iti jñātvā saroṣaṃ tu sañjahāra mahāmanāḥ | tadā śrutvā suduḥkhārtaḥ pañca cārā yataḥ sthitāḥ | tato gataḥ prakupito niḥśvasanmuhurucchvasan
te vai parasparaṃ tatra militāstu samabruvan | svaśrutaṃ rāmacaritaṃ sarvalokaikapūjitam
te tadbhāṣitamākarṇya parasparamamantrayan | na vācyaṃ raghunāthāyāvācyaṃ duṣṭajanoditam
iti saṃmantrya te gehaṃ gatvā suṣupurutsukāḥ | prātarrājñe praśaṃsāma iti buddhyā vyavasthitāḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
उवाचuvācaсказал
कान्तःkāntaḥвозлюбленный
चारु-अङ्गिcāru-aṅgiо прекрасная телом
जितम् एवjitam evaвыиграно
सु-शोभनेsu-śobhaneо прекрасная
रामम्rāmamРаму
मेmeу меня
स्मरतःsmarataḥпамятующего
नित्यम्nityamпостоянно
न कुत्र अपिna kutra apiнигде
पराजयःparājayaḥпоражения
इदानीम्idānīmныне
त्वाम्tvāmтебя
तुtuже
जेष्यामिjeṣyāmiодолею
स्मृत्वाsmṛtvāвспомнив
मनोहरम्manoharamчарующего
देवाःdevāḥбоги
यथाyathāкак
पुराpurāнекогда
दितिजान्ditijānсыновей Дити
अजयन्ajayanпобедили
क्षणात्kṣaṇātв миг
एवम् उक्त्वाevam uktvāсказав так
पाशकानाम्pāśakānāmкостей
परिवर्तनम्parivartanamбросок
अकरोत्akarotсовершил
तावत्tāvatтотчас
जयम्jayamпобеду
प्रपेदेprapedeобрёл
असौasauон
हर्षितःharṣitaḥобрадованный
वाक्यम्vākyamслово
अब्रवीत्abravītсказал
ममmamaмоё
प्रोक्तम्proktamсказанное
ऋतम्ṛtamистинным
जातम्jātamстало
जिताjitāпобеждена
त्वम्tvamты
नव-यौवनाnava-yauvanāюная
राम-स्मारीrāma-smārīпамятующий Раму
कदा अपि एवkadā api evaникогда
न भवेत्na bhavetне бывает
रिपु-तःripu-taḥперед врагом
भयीbhayīв страхе
इति एवम्iti evamтак
तौtauте двое
वदन्तौvadantauговорящие
caи
परस्परम्parasparamдруг друга
अथathaзатем
उत्सुकौutsukauвзволнованные
परिरभ्यparirabhyaобняв
दृढम्dṛḍhamкрепко
प्रेम्णाpremṇāс любовью
ततःtataḥзатем
चारःcāraḥсоглядатай
गतःgataḥушёл
गृहम्gṛhamдомой
एवम्evamтак
पञ्चpañcaпятеро
महा-चाराःmahā-cārāḥвеликих соглядатаев
राज्ञःrājñaḥцаря
संश्रुत्यsaṃśrutyaуслышав
वैvaiже
यशःyaśaḥславу
परस्परम्parasparamдруг друга
प्रशंसन्तःpraśaṃsantaḥвосхваляющие
गेहम्gehamв дом
स्वम् स्वम्svam svamкаждый в свой
ययुःyayuḥпошли
मुदाmudāс радостью
एकःekaḥодин
षष्ठःṣaṣṭhaḥшестой
चरःcaraḥсоглядатай
कारु-गेहानिkāru-gehāniдома ремесленников
आलोक्यālokyaоглядев
तत्र हtatra haтам
जगामjagāmaпошёл
श्रोतु-कामःśrotu-kāmaḥжелающий слушать
यशःyaśaḥславу
मही-पतेःmahī-pateḥвладыки земли
रजकःrajakaḥпрачка
क्रोध-संस्पृष्टःkrodha-saṃspṛṣṭaḥохваченный гневом
भार्याम्bhāryāmжену
अन्य-गृह-उषिताम्anya-gṛha-uṣitāmночевавшую в чужом доме
पदाpadāногою
सन्ताडयाम् आसsantāḍayām āsaбил
धिक्-कुर्वन्dhik-kurvanпоносящий
शोण-नेत्रवान्śoṇa-netravānс покрасневшими глазами
गच्छgacchaуходи
त्वम्tvamты
मत्-गृहात्mat-gṛhātиз моего дома
तस्यtasyaтого
गेहम्gehamв дом
यत्रyatraгде
उषिताuṣitāночевала
दिनम्dinamдень
न अहम्na ahamне я
गृह्णामिgṛhṇāmiпринимаю
भवतीम्bhavatīmтебя
दुष्टाम्duṣṭāmдурную
वचन-लङ्घिनीम्vacana-laṅghinīmпреступившую слово
तदाtadāтогда
अस्यasyaего
माताmātāмать
प्रोवाचprovācaсказала
मा त्यजmā tyajaне оставляй
एनाम्enāmеё
गृह-आगताम्gṛha-āgatāmпришедшую в дом
अपराधेनaparādhenaпровинности
रहिताम्rahitāmлишённую
दुष्ट-कर्म-विवर्जिताम्duṣṭa-karma-vivarjitāmчуждую дурного дела
मातरम्mātaramматери
प्रत्युवाचpratyuvācaответил
अथathaзатем
क्रोध-संयुतःkrodha-saṃyutaḥисполненный гнева
न अहम्na ahamне я
रामः इवrāmaḥ ivaкак Рама
प्रेष्ठाम्preṣṭhāmлюбимую
गृह्णामिgṛhṇāmiпринимаю
अन्य-गृह-उषिताम्anya-gṛha-uṣitāmночевавшую в чужом доме
सः राजाsaḥ rājāтот царь
यत्yatчто
करोति एवkaroti evaни делает
तत् सर्वम्tat sarvamвсё то
नीति-मत्nīti-matправым
भवेत्bhavetстановится
अहम्ahamя
नोnoне
भार्याम्bhāryāmжену
पर-वेश्मनिpara-veśmaniв чужом доме
संस्थिताम्saṃsthitāmпобывавшую
पुनः पुनःpunaḥ punaḥснова и снова
उवाचuvācaговорил
इदम्idamэто
रामःrāmaḥРама
मही-ईश्वरःmahī-īśvaraḥвладыка земли
यःyaḥкоторый
परस्यparasyaчужом
गृहेgṛheв доме
संस्थाम्saṃsthāmпребывавшую
जानकीम्jānakīmДжанаки
वैvaiже
ररक्षrarakṣaсохранил
सःsaḥон
समाश्रुत्यsamāśrutyaуслышав
चारःcāraḥсоглядатай
क्रोध-परिप्लुतःkrodha-pariplutaḥзалитый гневом
खड्गम्khaḍgamмеч
गृहीत्वाgṛhītvāвзяв
स्व-करेsva-kareв свою руку
तम्tamего
हन्तुम्hantumубить
विदधेvidadheсотворил
मनःmanaḥнамерение
सःsaḥон
राम-उक्तम्rāma-uktamсказанное Рамой
सस्मारsasmāraвспомнил
न वध्यःna vadhyaḥне должен быть убит
कः अपिkaḥ apiникто
मेmeмоими
जनःjanaḥчеловек
इति ज्ञात्वाiti jñātvāтак рассудив
स-रोषम्sa-roṣamярость
सञ्जहारsañjahāraсдержал
महा-मनाःmahā-manāḥвеликий духом
तदाtadāтогда
श्रुत्वाśrutvāуслышав
सु-दुःख-आर्तःsu-duḥkha-ārtaḥвесьма удручённый
पञ्च चाराःpañca cārāḥпятеро соглядатаев
यतःyataḥгде
स्थिताःsthitāḥстояли
ततःtataḥтуда
गतःgataḥпошёл
प्रकुपितःprakupitaḥразъярённый
निःश्वसन्niḥśvasanвздыхающий
मुहुःmuhuḥснова и снова
उच्छ्वसन्ucchvasanтяжело дышащий
तेteони
परस्परम्parasparamдруг с другом
तत्रtatraтам
मिलिताःmilitāḥсошедшиеся
समब्रुवन्samabruvanрассказали
स्व-श्रुतम्sva-śrutamими слышанное
राम-चरितम्rāma-caritamжитие Рамы
सर्व-लोक-एक-पूजितम्sarva-loka-eka-pūjitamединственно чтимое всеми мирами
तत्-भाषितम्tat-bhāṣitamсказанное им
आकर्ण्यākarṇyaуслышав
परस्परम्parasparamдруг с другом
अमन्त्रयन्amantrayanсовещались
न वाच्यम्na vācyamне должно быть сказано
रघु-नाथायraghu-nāthāyaвладыке Рагху
अवाच्यम्avācyamнеподобающее
दुष्ट-जन-उदितम्duṣṭa-jana-uditamсказанное дурным человеком
इतिitiтак
संमन्त्र्यsaṃmantryaусловившись
तेteони
गेहम्gehamдомой
गत्वाgatvāпридя
सुषुपुःsuṣupuḥуснули
उत्सुकाःutsukāḥвзволнованные
प्रातःprātaḥпоутру
राज्ञेrājñeцарю
प्रशंसामःpraśaṃsāmaḥвосхвалим
इतिitiтак
बुद्ध्याbuddhyāс мыслью
व्यवस्थिताःvyavasthitāḥутвердившиеся
Литературный перевод

«Возлюбленный сказал: „Выиграно, о прекрасная телом, о прекрасная; у меня, постоянно памятующего Раму, нигде нет поражения. Ныне же одолею я тебя, вспомнив чарующего [Раму], — как боги некогда, вспомнив [его], в миг победили сыновей Дити“. Сказав так, совершил он бросок костей — и тотчас обрёл победу; обрадованный, сказал он слово: „Сказанное мною стало истинным; побеждена ты, юная. Памятующий Раму никогда не бывает в страхе перед врагом“. Так говорящие друг с другом, взволнованные, крепко обнялись с любовью; затем соглядатай ушёл домой. Так пятеро великих соглядатаев царя, услышав славу, восхваляя друг друга, с радостью пошли каждый в свой дом. Один, шестой соглядатай, оглядев там дома ремесленников, пошёл, желая слушать славу владыки земли. Прачка, охваченный гневом, бил ногою жену, ночевавшую в чужом доме, поносящий её, с покрасневшими глазами: „Уходи ты из моего дома в дом того, где ночевала день; не принимаю я тебя, дурную, преступившую слово“. Тогда мать его сказала: „Не оставляй её, пришедшую в дом, лишённую провинности, чуждую дурного дела“. Матери же ответил прачка, исполненный гнева: „Не я, как Рама, принимаю любимую, ночевавшую в чужом доме. Тот царь — что ни делает, всё то становится правым; я же не [приму] жену, побывавшую в чужом доме“. Снова и снова говорил он это: „Не я — Рама, владыка земли, который сохранил Джанаки, пребывавшую в чужом доме“. Услышав это слово, соглядатай, залитый гневом, взяв меч в свою руку, сотворил намерение убить его. [Но] он вспомнил сказанное Рамой: „Никто из моих людей не должен быть убит“, — и, так рассудив, великий духом сдержал ярость. Тогда, услышав [это], весьма удручённый, разъярённый, вздыхающий, тяжело дышащий, пошёл он туда, где стояли пятеро соглядатаев. Сошедшиеся там друг с другом, они рассказали слышанное ими житие Рамы, единственно чтимое всеми мирами. Услышав сказанное им, совещались они друг с другом: „Не должно быть сказано владыке Рагху неподобающее, сказанное дурным человеком“. Условившись так, они, придя домой, уснули, взволнованные, утвердившись в мысли: „Поутру восхвалим царя“.»

Версия

52125eb336fa · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:47 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами