लव उवाच
भ्रमिराद्या सहस्रेण द्वितीयायुतसङ्ख्यया । तृतीयायुतयुग्मेन तुरीयायुतपञ्चभिः
पञ्चमी लक्षयोधानां षष्ठी योधायुताधिकैः । सप्तमी लक्षयुग्मेन सप्तभिर्भ्रमिभिर्वृतः
मध्ये लवो भ्रमिव्याप्तः सञ्चरन्वह्निवत्तदा । दाहयामास सर्वान्वै सैनिकान्भ्रमिकारकान्
केचित्खड्गैः शरैः केचित्केचित्प्रासैश्च कुन्तकैः । पट्टिशैः परिघैः सर्वा भ्रमिर्भग्ना महात्मना
सप्तभिर्भ्रमिभिर्मुक्तो रराज स कुशानुजः । मेघवृन्दविनिर्मुक्तः शशीव शरदागमे
प्राहरत्सर्वथा योधान्भिन्दन्गजकरान्बहून् । छिन्दञ्छिरांसि वीराणां चक्राणि च महान्ति च
अनेके पतिता वीरा लवबाणप्रपीडिताः । मुमुहुः समरेऽथान्ये नष्टा अन्ये सुकातराः
पलायनपरं सैन्यं लवबाणप्रपीडितम् । वीक्ष्य वीरो रणे योद्धुं प्रायात्पुष्कलसंज्ञकः
तिष्ठ तिष्ठेति च वदन्रोषपूरितलोचनः । रथे सुहयशोभाढ्ये तिष्ठन्प्रायाल्लवं बली
स लवं प्रत्युवाचाथ पुष्कलः परमास्त्रवित् । तिष्ठ दत्ते मया सङ्ख्ये रथे सुहयशोभिते
पदातिना त्वया युद्धं करोमि कथमाहवे । तस्मात्तिष्ठ रथे पश्चाद्युध्येऽहं भवता सह । एतद्वाक्यं निशम्यासौ लवः पुष्कलमब्रवीत्
त्वया दत्ते रथे स्थित्वा युद्धं कुर्यामहं रणे । तदा मे पापमेव स्याज्जयः सन्दिग्ध एव हि
bhramirādyā sahasreṇa dvitīyāyutasaṅkhyayā | tṛtīyāyutayugmena turīyāyutapañcabhiḥ
pañcamī lakṣayodhānāṃ ṣaṣṭhī yodhāyutādhikaiḥ | saptamī lakṣayugmena saptabhirbhramibhirvṛtaḥ
madhye lavo bhramivyāptaḥ sañcaranvahnivattadā | dāhayāmāsa sarvānvai sainikānbhramikārakān
kecitkhaḍgaiḥ śaraiḥ kecitkecitprāsaiśca kuntakaiḥ | paṭṭiśaiḥ parighaiḥ sarvā bhramirbhagnā mahātmanā
saptabhirbhramibhirmukto rarāja sa kuśānujaḥ | meghavṛndavinirmuktaḥ śaśīva śaradāgame
prāharatsarvathā yodhānbhindangajakarānbahūn | chindañchirāṃsi vīrāṇāṃ cakrāṇi ca mahānti ca
aneke patitā vīrā lavabāṇaprapīḍitāḥ | mumuhuḥ samare'thānye naṣṭā anye sukātarāḥ
palāyanaparaṃ sainyaṃ lavabāṇaprapīḍitam | vīkṣya vīro raṇe yoddhuṃ prāyātpuṣkalasaṃjñakaḥ
tiṣṭha tiṣṭheti ca vadanroṣapūritalocanaḥ | rathe suhayaśobhāḍhye tiṣṭhanprāyāllavaṃ balī
sa lavaṃ pratyuvācātha puṣkalaḥ paramāstravit | tiṣṭha datte mayā saṅkhye rathe suhayaśobhite
padātinā tvayā yuddhaṃ karomi kathamāhave | tasmāttiṣṭha rathe paścādyudhye'haṃ bhavatā saha | etadvākyaṃ niśamyāsau lavaḥ puṣkalamabravīt
tvayā datte rathe sthitvā yuddhaṃ kuryāmahaṃ raṇe | tadā me pāpameva syājjayaḥ sandigdha eva hi
«Первое кольцо — из тысячи, второе — числом в десять тысяч, третье — из двух десятков тысяч, четвёртое — из пятидесяти тысяч, пятое — из ста тысяч воинов, шестое — с лишком в десять тысяч воинов, седьмое — из двухсот тысяч; семью кольцами был он окружён. Посередине Лава, охваченный кольцами, движущийся тогда как огонь, спалил всех воинов, образующих кольца: иных мечами, иных стрелами, иных дротиками и копьями, секирами, дубинами, — всё кольцо было сломано великим душою. Освободившись от семи колец, тот младший брат Куши сиял, как месяц, освободившийся от гряды туч с приходом осени. Он разил воинов повсюду, разбивая многие хоботы слонов, отсекая головы героев и огромные колёса. Многие герои пали, истерзанные стрелами Лавы; иные впали в беспамятство в битве, иные погибли, иные весьма оробели. Увидев войско, обратившееся в бегство, выступил сражаться в битве герой по имени Пушкала. Говоря „стой, стой“, с полными ярости глазами, стоя на колеснице, богатой красой добрых коней, двинулся могучий на Лаву. И Пушкала, высший знаток оружия, ответил затем Лаве: „Стань в сражении на колесницу, данную мною, украшенную добрыми конями. Как я поведу бой с тобою, пешим, в схватке? Потому стань на колесницу — затем сражусь я с тобою“. Услышав это слово, тот Лава сказал Пушкале: „Если, став на данную тобою колесницу, поведу я бой в битве, тогда мне будет именно грех, да и победа сомнительна“.»
0273a5a05060 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:48 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Семь колец, от тысячи до двухсот тысяч, — попытка взять числом то, что не берётся. Пушкала предлагает противнику свою колесницу, чтобы бой был равным: это высшая воинская честность. Лава отказывается по причине, которая честнее самого предложения — принятый дар делает победу чужой заслугой и потому сомнительной.