नारद उवाच
कीदृशं तत्सुरश्रेष्ठ त्रिस्पृशाख्यं महाव्रतम् । मुक्तिदं यद्द्विजातीनां त्वया प्रोक्तं ममाधुना
जाह्नव्यै सा पुरा विप्र त्रिस्पृशा माधवेन तु । प्राचीसरस्वतीतीरे कथिता त्वनुकम्पया
कलिकल्मषकोट्योघैर्ब्रह्महत्यादिकैर्युताः । कलिकाले हृषीकेश स्नानं कुर्वन्ति मज्जले
तेषां पापशतैर्दोषैर्देहो मे कलुषीकृतः । कथं यास्यति मे देव पातकं गरुडध्वज
कथयामि न संदेहः पुत्रि मारोदनं कुरु । श्यामो वटस्तु मे स्थानं प्राचीदेवी ममाग्रतः
वहते ब्रह्मतनया दृष्ट्वाग्रे च सुरेश्वरीम् । स्नानं कुरुष्व नित्यं त्वं तत्र पूता भविष्यसि
यत्र ब्रह्मसुता प्राची तत्राहं नात्र संशयः । तीर्थकोटिशतैर्युक्तः सुरैः सह वसाम्यहम्
पवित्रं मत्प्रियं स्थानं हत्याकोटिविनाशनम् । सन्तुष्टेन मया दत्तं यस्मात्प्राणाधिकासि मे
तीर्थकोटिसहस्राणि नित्यं तिष्ठन्ति जाह्नवि । प्राचीसरस्वतीतोये सर्वदैव ममाज्ञया
ब्रह्मवधात्सुरापानाद्गोवधाद्वृषलीधवात् । ब्रह्मदेवस्वहरणान्मातापित्रोस्त्वपूजनात्
चक्रिणश्च ह्यनुद्रोहादभक्ष्यस्य च भक्षणात् । सर्वपापस्य करणात्प्राची ब्रह्मसुता सुते
व्यपोहयति पापानि सकृत्स्नानेन मेऽग्रतः । कुरु स्नानं सरिच्छ्रेष्ठे विपापा त्वं भविष्यसि
kīdṛśaṃ tatsuraśreṣṭha trispṛśākhyaṃ mahāvratam | muktidaṃ yaddvijātīnāṃ tvayā proktaṃ mamādhunā
jāhnavyai sā purā vipra trispṛśā mādhavena tu | prācīsarasvatītīre kathitā tvanukampayā
kalikalmaṣakoṭyoghairbrahmahatyādikairyutāḥ | kalikāle hṛṣīkeśa snānaṃ kurvanti majjale
teṣāṃ pāpaśatairdoṣairdeho me kaluṣīkṛtaḥ | kathaṃ yāsyati me deva pātakaṃ garuḍadhvaja
kathayāmi na saṃdehaḥ putri mārodanaṃ kuru | śyāmo vaṭastu me sthānaṃ prācīdevī mamāgrataḥ
vahate brahmatanayā dṛṣṭvāgre ca sureśvarīm | snānaṃ kuruṣva nityaṃ tvaṃ tatra pūtā bhaviṣyasi
yatra brahmasutā prācī tatrāhaṃ nātra saṃśayaḥ | tīrthakoṭiśatairyuktaḥ suraiḥ saha vasāmyaham
pavitraṃ matpriyaṃ sthānaṃ hatyākoṭivināśanam | santuṣṭena mayā dattaṃ yasmātprāṇādhikāsi me
tīrthakoṭisahasrāṇi nityaṃ tiṣṭhanti jāhnavi | prācīsarasvatītoye sarvadaiva mamājñayā
brahmavadhātsurāpānādgovadhādvṛṣalīdhavāt | brahmadevasvaharaṇānmātāpitrostvapūjanāt
cakriṇaśca hyanudrohādabhakṣyasya ca bhakṣaṇāt | sarvapāpasya karaṇātprācī brahmasutā sute
vyapohayati pāpāni sakṛtsnānena me'grataḥ | kuru snānaṃ saricchreṣṭhe vipāpā tvaṃ bhaviṣyasi
«Каков же тот великий обет, именуемый триспришей, о лучший из богов, дающий освобождение дваждырождённым, о котором ты ныне мне сказал?» — «Джахнави та трисприша была в древности поведана Мадхавой на берегу Восточной Сарасвати, из сострадания, о брахман. Ибо она сказала: „В век Кали, о Хришикеша, обременённые потоками коти скверн Кали, убийством брахмана и прочим, совершают омовение в моей воде. Их сотнями грехов и пороков замутнено моё тело; как уйдёт с меня этот грех, о бог, носящий Гаруду на знамени?“ — „Скажу, и нет сомнения; о дочь, не плачь. Тёмная смоковница — моё место, и Восточная богиня течёт предо мною. Дочь Брахмы течёт там; увидев впереди владычицу богов, совершай там постоянно омовение, и ты станешь очищенной. Где дочь Брахмы Прачи, там и я, в том нет сомнения; там я живу с богами и с сотнями коти тиртх. Место это очищающее, любезное мне, уничтожающее коти убийств; довольный, я дал его тебе, ибо ты дороже мне жизни. Тысячи коти тиртх всегда пребывают, о Джахнави, в воде Восточной Сарасвати по моему велению. От убийства брахмана, от питья хмельного, от убийства коровы, от сожительства с вришали, от присвоения добра брахманов и богов, от непочитания матери и отца, от вражды к Держащему диск, от вкушения недозволенного в пищу, от совершения всякого греха — дочь Брахмы, о дочь, устраняет грехи одним омовением предо мною. Соверши омовение, о лучшая из рек, и станешь безгрешной“».
83ec36ff6452 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:53 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Ганга здесь жалуется на то, чем её обычно и славят: тело её замутнено грехами, которые в неё смыли. Очищающее само нуждается в очищении — и это не умаляет её, а показывает, чего стоит быть тем, к кому все приходят. Ответ Господа прост: пусть омывается там, где течёт другая река, и рядом стоит он сам. Так выстраивается цепь, в которой никто не очищает сам собою: очищает присутствие. И слова «ты дороже мне жизни», сказанные реке, объясняют, почему разговор вообще состоялся.