Падма-пурана
Величие Мокшада-экадаши6.40.25-37
3735 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 6.40.25-37
Деванагари

तेषां श्रुत्वा ततो वाक्यं राजा वैखानसो महान् । जगाम चाशु तत्रैव चाश्रमं पर्वतस्य च
ब्राह्मणैर्वेष्टितो राजा राजभिश्च समन्वितः । आश्रमं विपुलं तस्य सम्प्राप्तो राजसत्तमः
तत्रर्ग्वेदयजुर्वेदसामाध्ययनकोविदैः । वेष्टितं मुनिभिश्चैव द्वितीयमिव वेधसम्
दृष्ट्वा तं मुनिशार्दूलं राजा वैखानसस्तथा । दण्डवत्प्रणतिं कृत्वा पस्पर्श चरणौ मुनेः
पप्रच्छ कुशलं तस्य सप्तस्वङ्गेष्वसौ मुनिः । राज्ये निष्कण्टकत्वं च राज्ञः सौख्यसमन्वितम्
तव प्रसादाद्भो स्वामिन्कुशलं मेऽङ्गसप्तके । भक्ता ये विष्णुविप्रेषु कथं तेषां च विघ्नता
मया स्वपितरो दृष्टाः स्वप्ने च नरके स्थिताः । कस्य पुण्यस्य सामर्थ्यान्मोक्षं यान्ति द्विजोत्तम
अयं मे संशयः स्वामिन्प्रष्टुं त्वामुपागतः । उपायः कश्चिदेवात्र कर्तव्यो मुनिसत्तम
एतद्वाक्यं ततः श्रुत्वा पर्वतो मुनिसत्तमः । ध्यानस्तिमितनेत्रोऽभूत्तपस्वी ब्रह्मसन्निभः
मुहूर्तमेकं ध्यानस्थो भूपतिं प्रत्युवाच ह । ज्ञातं हि तव राजेन्द्र पितॄणां पूर्वचेष्टितम्
पूर्वजन्मनि तातस्ते क्षत्रियो राज्यगर्वितः । स पत्न्या ऋतुकाले तु राजधर्मप्रवर्तितः
गतो ग्रामे तु तां त्यक्त्वा कार्यार्थी निजयोषितम् । तव पित्रा तु तस्याश्च न दत्तमृतुदानकम्
तेन पापप्रभावेण नरके पितृभिः सह । पतितो राजशार्दूल तव तातः सुदारुणे

Транслитерация (IAST)

teṣāṃ śrutvā tato vākyaṃ rājā vaikhānaso mahān | jagāma cāśu tatraiva cāśramaṃ parvatasya ca
brāhmaṇairveṣṭito rājā rājabhiśca samanvitaḥ | āśramaṃ vipulaṃ tasya samprāpto rājasattamaḥ
tatrargvedayajurvedasāmādhyayanakovidaiḥ | veṣṭitaṃ munibhiścaiva dvitīyamiva vedhasam
dṛṣṭvā taṃ muniśārdūlaṃ rājā vaikhānasastathā | daṇḍavatpraṇatiṃ kṛtvā pasparśa caraṇau muneḥ
papraccha kuśalaṃ tasya saptasvaṅgeṣvasau muniḥ | rājye niṣkaṇṭakatvaṃ ca rājñaḥ saukhyasamanvitam
tava prasādādbho svāminkuśalaṃ me'ṅgasaptake | bhaktā ye viṣṇuvipreṣu kathaṃ teṣāṃ ca vighnatā
mayā svapitaro dṛṣṭāḥ svapne ca narake sthitāḥ | kasya puṇyasya sāmarthyānmokṣaṃ yānti dvijottama
ayaṃ me saṃśayaḥ svāminpraṣṭuṃ tvāmupāgataḥ | upāyaḥ kaścidevātra kartavyo munisattama
etadvākyaṃ tataḥ śrutvā parvato munisattamaḥ | dhyānastimitanetro'bhūttapasvī brahmasannibhaḥ
muhūrtamekaṃ dhyānastho bhūpatiṃ pratyuvāca ha | jñātaṃ hi tava rājendra pitṝṇāṃ pūrvaceṣṭitam
pūrvajanmani tātaste kṣatriyo rājyagarvitaḥ | sa patnyā ṛtukāle tu rājadharmapravartitaḥ
gato grāme tu tāṃ tyaktvā kāryārthī nijayoṣitam | tava pitrā tu tasyāśca na dattamṛtudānakam
tena pāpaprabhāveṇa narake pitṛbhiḥ saha | patito rājaśārdūla tava tātaḥ sudāruṇe

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तेषाम्teṣāmих
श्रुत्वाśrutvāуслышав
ततःtataḥзатем
वाक्यम्vākyamслово
राजाrājāцарь
वैखानसःvaikhānasaḥВайкханаса
महान्mahānвеликий
जगामjagāmaотправился
caи
आशुāśuскоро
तत्रtatraтуда
एवevaименно
आश्रमम्āśramamв обитель
पर्वतस्यparvatasyaПарваты
ब्राह्मणैःbrāhmaṇaiḥбрахманами
वेष्टितःveṣṭitaḥокружённый
राजभिःrājabhiḥцарями
समन्वितःsamanvitaḥсопровождаемый
विपुलम्vipulamобширной
तस्यtasyaего
सम्प्राप्तःsamprāptaḥдостиг
राज-सत्तमःrāja-sattamaḥлучший из царей
तत्रtatraтам
ऋग्-वेद-यजुर्-वेद-साम-अध्ययन-कोविदैःṛg-veda-yajur-veda-sāma-adhyayana-kovidaiḥсведущими в изучении Ригведы, Яджурведы и Самаведы
वेष्टितम्veṣṭitamокружённого
मुनिभिःmunibhiḥмудрецами
चैवcaivaи
द्वितीयम्dvitīyamвторым
इवivaсловно
वेधसम्vedhasamТворцом
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
तम्tamего
मुनि-शार्दूलम्muni-śārdūlamтигра среди мудрецов
तथाtathāтак
दण्ड-वत्daṇḍa-vatкак посох
प्रणतिम्praṇatimпоклон
कृत्वाkṛtvāсовершив
पस्पर्शpasparśaкоснулся
चरणौcaraṇauстоп
मुनेःmuneḥмудреца
पप्रच्छpapracchaспросил
कुशलम्kuśalamо благополучии
सप्त-सुsapta-suв семи
अङ्गेषुaṅgeṣuчленах
असौasauтот
मुनिःmuniḥмудрец
राज्येrājyeв царстве
निष्कण्टकत्वम्niṣkaṇṭakatvamбезмятежность
राज्ञःrājñaḥу царя
सौख्य-समन्वितम्saukhya-samanvitamсопряжённую со счастьем
तवtavaтвоей
प्रसादात्prasādātпо милости
भोbhoо
स्वामिन्svāminвладыка
मेmeу меня
अङ्ग-सप्तकेaṅga-saptakeв семи членах
भक्ताःbhaktāḥпреданные
येyeкоторые
विष्णु-विप्रेषुviṣṇu-vipreṣuВишну и брахманам
कथम्kathamкак
विघ्नताvighnatāпомеха
मयाmayāмною
स्व-पितरःsva-pitaraḥсвои предки
दृष्टाःdṛṣṭāḥувидены
स्वप्नेsvapneво сне
नरकेnarakeв аду
स्थिताःsthitāḥпребывающие
कस्यkasyaкакой
पुण्यस्यpuṇyasyaзаслуги
सामर्थ्यात्sāmarthyātсилою
मोक्षम्mokṣamосвобождения
यान्तिyāntiдостигнут
द्विज-उत्तमdvija-uttamaо лучший из дваждырождённых
अयम्ayamэто
संशयःsaṃśayaḥсомнение
प्रष्टुम्praṣṭumспросить
त्वाम्tvāmк тебе
उपागतःupāgataḥпришёл
उपायःupāyaḥсредство
कश्चित्kaścitкакое-нибудь
अत्रatraздесь
कर्तव्यःkartavyaḥдолжно быть предпринято
मुनि-सत्तमmuni-sattamaо лучший из мудрецов
एतत्-वाक्यम्etat-vākyamэто слово
पर्वतःparvataḥПарвата
ध्यान-स्तिमित-नेत्रःdhyāna-stimita-netraḥс недвижными в сосредоточении очами
अभूत्abhūtстал
तपस्वीtapasvīподвижник
ब्रह्म-सन्निभःbrahma-sannibhaḥподобный Брахме
मुहूर्तम्muhūrtamмухурту
एकम्ekamодну
ध्यान-स्थःdhyāna-sthaḥпребывающий в сосредоточении
भू-पतिम्bhū-patimвладыке земли
प्रत्युवाचpratyuvācaответил
haже
ज्ञातम्jñātamузнано
हिhiведь
राज-इन्द्रrāja-indraо владыка царей
पितॄणाम्pitṝṇāmпредков
पूर्व-चेष्टितम्pūrva-ceṣṭitamпрежнее деяние
पूर्व-जन्मनिpūrva-janmaniв прежнем рождении
तातःtātaḥотец
तेteтвой
क्षत्रियःkṣatriyaḥкшатрий
राज्य-गर्वितःrājya-garvitaḥкичившийся царством
सःsaḥон
पत्न्याpatnyāс женою
ऋतु-कालेṛtu-kāleв положенное время
राज-धर्म-प्रवर्तितःrāja-dharma-pravartitaḥзанятый царским долгом
गतःgataḥушёл
ग्रामेgrāmeв селение
ताम्tāmеё
त्यक्त्वाtyaktvāоставив
कार्य-अर्थीkārya-arthīпо делу
निज-योषितम्nija-yoṣitamсвою супругу
पित्राpitrāотцом
तस्याःtasyāḥей
naне
दत्तम्dattamдано
ऋतु-दानकम्ṛtu-dānakamдолжного в срок
तेनtenaтем
पाप-प्रभावेणpāpa-prabhāveṇaсилою греха
पितृभिःpitṛbhiḥс предками
सहsahaвместе
पतितःpatitaḥпал
राज-शार्दूलrāja-śārdūlaо тигр среди царей
सुदारुणेsudāruṇeв весьма страшный
Литературный перевод

Услышав их слово, великий царь Вайкханаса скоро отправился туда, в обитель Парваты. Окружённый брахманами и сопровождаемый царями, лучший из царей достиг его обширной обители. Там он увидел его, тигра среди мудрецов, окружённого мудрецами, сведущими в изучении Ригведы, Яджурведы и Самаведы, — словно второго Творца; и, поклонившись, как падает посох, коснулся стоп мудреца. Тот мудрец спросил о его благополучии в семи членах царства, о безмятежности в царстве и о счастье царя. «По твоей милости, о владыка, благополучны у меня семь членов; и как быть помехе тем, кто предан Вишну и брахманам? Мною увидены во сне свои предки, пребывающие в аду. Силою какой заслуги достигнут они освобождения, о лучший из дваждырождённых? Вот моё сомнение, и, чтобы спросить о нём, я пришёл к тебе; какое-нибудь средство должно быть здесь предпринято, о лучший из мудрецов». Услышав это слово, Парвата, лучший из мудрецов, подвижник, подобный Брахме, стал с недвижными в сосредоточении очами. Пробыв одну мухурту в сосредоточении, он ответил владыке земли: «Узнано, о владыка царей, прежнее деяние твоих предков. В прежнем рождении отец твой был кшатрий, кичившийся царством. В положенное время, будучи занят царским долгом, он оставил свою супругу и ушёл по делу в селение; и не было дано ей отцом твоим должного в срок. Силою того греха, о тигр среди царей, отец твой вместе с предками пал в весьма страшный ад».

Версия

2384909e46ea · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:54 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами