यम उवाच
ततो गरं समादाय प्राणास्त्यक्ता मया द्विज । अथ बद्ध्वा बध्यमानां मां विनिन्युर्यमानुगाः । यमश्च मां तदा दृष्ट्वा चित्रगुप्तमपृच्छत
अनया किं कृतं कर्म चित्रगुप्त विलोकय । प्राप्नोत्वेषा कर्मफलं शुभं वाप्यशुभं च वा
चित्रगुप्तस्ततो वाक्यं भर्त्सयन्मामुवाच ह
अनया तु शुभं कर्म कृतं किंचिन्न विद्यते । मिष्टान्नं भुक्तमनया न भर्तरि तदर्पितम्
अतश्च वल्गुलीयोन्यां स्वविष्ठादावतिष्ठताम् । भर्तुर्दूषकरी त्वेषा नित्यं कलहकारिणी
विष्ठादाशूकरीयोन्यां ततस्तिष्ठत्वियं हरे । पाकभाण्डे सदा भुक्तं नित्यं चैवानया यतः
तस्माद्दोषाद्बिडाली तु स्वजातापत्यभक्षिणी । भर्तारमनयोद्दिश्य ह्यात्मघातः कृतो यतः
tato garaṃ samādāya prāṇāstyaktā mayā dvija | atha baddhvā badhyamānāṃ māṃ vininyuryamānugāḥ | yamaśca māṃ tadā dṛṣṭvā citraguptamapṛcchata
anayā kiṃ kṛtaṃ karma citragupta vilokaya | prāpnotveṣā karmaphalaṃ śubhaṃ vāpyaśubhaṃ ca vā
citraguptastato vākyaṃ bhartsayanmāmuvāca ha
anayā tu śubhaṃ karma kṛtaṃ kiṃcinna vidyate | miṣṭānnaṃ bhuktamanayā na bhartari tadarpitam
ataśca valgulīyonyāṃ svaviṣṭhādāvatiṣṭhatām | bharturdūṣakarī tveṣā nityaṃ kalahakāriṇī
viṣṭhādāśūkarīyonyāṃ tatastiṣṭhatviyaṃ hare | pākabhāṇḍe sadā bhuktaṃ nityaṃ caivānayā yataḥ
tasmāddoṣādbiḍālī tu svajātāpatyabhakṣiṇī | bhartāramanayoddiśya hyātmaghātaḥ kṛto yataḥ
«Затем, взяв яд, я оставила дыхание, о дваждырождённый. И, связав меня и избивая, увели меня слуги Ямы; и Яма, увидев меня тогда, спросил Читрагупту: „Какое дело совершено ею, о Читрагупта? Посмотри: да обретёт она плод дела — благой или неблагой“. И тогда Читрагупта, браня меня, сказал слово: „Благого дела, совершённого ею, не имеется нисколько. Ею съедена была сладкая пища, и не поднесена супругу; потому да пребудет она в лоне летучей мыши, поедающей свой помёт. Она же, порочащая супруга и всегда творящая ссору, — да пребудет затем в лоне свиньи, поедающей помёт, о Хара. И поскольку ею всегда съедалось прямо из стряпного горшка, — за тот изъян да будет кошкою, поедающей своих детёнышей, ибо, означив супруга, ею совершено было самоубийство“».
2af4a84acd51 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:58 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Приговор устроен как зеркало: ела сладкое одна — станешь есть свой помёт; ела прямо из горшка — станешь есть своих детёнышей. Ни одна кара не придумана отдельно от поступка, все они — тот же поступок, доведённый до предела. И «означив супруга» сказано о яде: смерть её была направлена на другого. Существенно и то, чего в списке нет: ей не вменяют ни одного крупного злодейства.