Падма-пурана
Повесть о Мадхаве и Сулочане7.5.1-7
5382 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 7.5.1-7

व्यास उवाच

Деванагари

अस्ति तालध्वजा नाम नगरी त्रिदिवोपमा । सर्वलोकेषु विख्याता प्रकीर्णा गुणिनां गणैः ॥
तत्रासीद्विक्रमो नाम राजा शुद्धकुलोद्भवः । धार्मिकः सत्यवादी च प्रजापालनतत्परः ॥
तस्य हारावती नाम वल्लभा भुवि दुर्लभा । आसीत्स्वकीयवदनप्रभाजितशशिप्रभा ॥
तस्य चैव प्रिया राज्ञः स्त्रीगणेऽपि च तिष्ठति । गङ्गेव सरितां भर्तुस्तिष्ठत्यपि सरिद्गणे ॥
भूदेवदेवकृपया कालेन कियता द्विज । व्यजायत सुतस्तस्याः सर्वलक्षणसंयुतः ॥
शास्त्रोक्तविधिना तस्य स राजा सर्वशास्त्रवित् । माधवेति ततो नाम चक्रवर्ती चकार ह ॥
ततोऽसौ माधवो विप्र कालेन कियता बली । सर्वविद्यासरित्पारं गतः सद्गुणसङ्गतः ॥

Транслитерация (IAST)

asti tāladhvajā nāma nagarī tridivopamā | sarvalokeṣu vikhyātā prakīrṇā guṇināṃ gaṇaiḥ ||
tatrāsīdvikramo nāma rājā śuddhakulodbhavaḥ | dhārmikaḥ satyavādī ca prajāpālanatatparaḥ ||
tasya hārāvatī nāma vallabhā bhuvi durlabhā | āsītsvakīyavadanaprabhājitaśaśiprabhā ||
tasya caiva priyā rājñaḥ strīgaṇe'pi ca tiṣṭhati | gaṅgeva saritāṃ bhartustiṣṭhatyapi saridgaṇe ||
bhūdevadevakṛpayā kālena kiyatā dvija | vyajāyata sutastasyāḥ sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ ||
śāstroktavidhinā tasya sa rājā sarvaśāstravit | mādhaveti tato nāma cakravartī cakāra ha ||
tato'sau mādhavo vipra kālena kiyatā balī | sarvavidyāsaritpāraṃ gataḥ sadguṇasaṅgataḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अस्तिastiесть
तालध्वजाtāladhvajāТаладхваджа
नामnāmaпо имени
नगरीnagarīгород
त्रिदिवोपमाtridivopamāподобный третьему небу
सर्व-लोकेषुsarva-lokeṣuво всех мирах
विख्याताvikhyātāпрославленный
प्रकीर्णाprakīrṇāполный
गुणिनांguṇināṃдостойных
गणैःgaṇaiḥсонмами
तत्रासीद्tatrāsīdтам был
विक्रमोvikramoВикрама
नामnāmaпо имени
राजाrājāцарь
शुद्ध-कुलोद्भवःśuddha-kulodbhavaḥрождённый в чистом роду
धार्मिकःdhārmikaḥправедный
सत्य-वादीsatya-vādīправдоречивый
caи
प्रजा-पालन-तत्परःprajā-pālana-tatparaḥусердный в охранении подданных
तस्यtasyaу него
हारावतीhārāvatīХаравати
नामnāmaпо имени
वल्लभाvallabhāвозлюбленная
भुविbhuviна земле
दुर्लभाdurlabhāредкостная
आसीत्āsītбыла
स्वकीय-वदन-प्रभाजित-शशि-प्रभाsvakīya-vadana-prabhājita-śaśi-prabhāсиянием своего лица победившая сияние месяца
तस्यtasyaу того
चैवcaivaи именно
प्रियाpriyāлюбимая
राज्ञःrājñaḥцаря
स्त्री-गणेऽपिstrī-gaṇe'piи среди сонма жён
caи
तिष्ठतिtiṣṭhatiстоит
गङ्गेवgaṅgevaкак Ганга
सरितांsaritāṃрек
भर्तुस्bhartusу супруга
तिष्ठत्य्tiṣṭhatyстоит
अपिapiже
सरिद्-गणेsarid-gaṇeсреди сонма рек
भूदेव-देव-कृपयाbhūdeva-deva-kṛpayāмилостью земных богов и богов
कालेनkālenaсо временем
कियताkiyatāнекоторым
द्विजdvijaо дваждырождённый
व्यजायतvyajāyataродился
सुतस्sutasсын
तस्याःtasyāḥу неё
सर्व-लक्षण-संयुतःsarva-lakṣaṇa-saṃyutaḥнаделённый всеми признаками
शास्त्रोक्त-विधिनाśāstrokta-vidhināпо уставу, изречённому шастрой
तस्यtasyaему
saтот
राजाrājāцарь
सर्व-शास्त्र-वित्sarva-śāstra-vitзнаток всех шастр
माधवेतिmādhaveti«Мадхава»
ततोtatoзатем
नामnāmaимя
चक्रवर्तीcakravartīвседержец
चकारcakāraсотворил
haже
ततोtatoзатем
असौasauтот
माधवोmādhavoМадхава
विप्रvipraо брахман
कालेनkālenaсо временем
कियताkiyatāнекоторым
बलीbalīсильный
सर्व-विद्या-सरित्-पारंsarva-vidyā-sarit-pāraṃдругого берега реки всех наук
गतःgataḥдостиг
सद्-गुण-सङ्गतःsad-guṇa-saṅgataḥсоединённый с добрыми достоинствами
Литературный перевод

Есть город по имени Таладхваджа, подобный третьему небу, прославленный во всех мирах, полный сонмами достойных. Там был царь по имени Викрама, рождённый в чистом роду, праведный, правдоречивый, усердный в охранении подданных. У него была возлюбленная по имени Харавати, редкостная на земле, сиянием своего лица победившая сияние месяца. И она, любимая того царя, стоит среди сонма жён, как Ганга стоит среди сонма рек у своего супруга. Милостью земных богов и богов со временем, о дваждырождённый, родился у неё сын, наделённый всеми признаками. По уставу, изречённому шастрой, тот царь, знаток всех шастр, вседержец, сотворил ему затем имя «Мадхава». Затем тот Мадхава, о брахман, со временем стал сильным и достиг другого берега реки всех наук, соединённый с добрыми достоинствами.

Версия

d9d3369a8971 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:08 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами