चण्ड उवाच
गणिका ब्राह्मणी सा च एककाले मृता द्विज । अथ दूताः समायातास्तान्नेतुमतिभीषणाः
धर्मराजस्य देवस्य पाशमुद्गरपाणयः । ते च चण्डादयो दूतास्तान्समादाय जैमिने ॥ ययुर्धर्मपुरं सद्यो दुर्गमेन पथा ततः
आनीतो हरिशर्मा च वेश्या च ब्राह्मणी च सा । तवाज्ञया जीवितेश पश्यैतान्पुरतः स्थितान्
तान्समालोक्य जीवेशः प्रहस्य द्विजसत्तम । चित्रगुप्तमिति प्राह सर्वकार्यविचक्षणम्
एतेषां सर्वकार्याणि शुभदान्यशुभानि च । मूलाद्विचारय प्राज्ञ चित्रगुप्त महामते
यमादेशात्ततस्तेषां चित्रगुप्तो विचक्षणः । सर्वं विचारयामास शुभकर्माशुभं तथा
देवाकर्णय वक्ष्यामि पुण्यं च पातकं तथा । इयं वेश्या ब्राह्मणी च हरिशर्मा चकार यत्
gaṇikā brāhmaṇī sā ca ekakāle mṛtā dvija | atha dūtāḥ samāyātāstānnetumatibhīṣaṇāḥ
dharmarājasya devasya pāśamudgarapāṇayaḥ | te ca caṇḍādayo dūtāstānsamādāya jaimine || yayurdharmapuraṃ sadyo durgamena pathā tataḥ
ānīto hariśarmā ca veśyā ca brāhmaṇī ca sā | tavājñayā jīviteśa paśyaitānpurataḥ sthitān
tānsamālokya jīveśaḥ prahasya dvijasattama | citraguptamiti prāha sarvakāryavicakṣaṇam
eteṣāṃ sarvakāryāṇi śubhadānyaśubhāni ca | mūlādvicāraya prājña citragupta mahāmate
yamādeśāttatasteṣāṃ citragupto vicakṣaṇaḥ | sarvaṃ vicārayāmāsa śubhakarmāśubhaṃ tathā
devākarṇaya vakṣyāmi puṇyaṃ ca pātakaṃ tathā | iyaṃ veśyā brāhmaṇī ca hariśarmā cakāra yat
почитая себя наилучшим, тот радовался, о лучший из дваждырождённых. Однажды пришёл срок, и тот весьма богатый брахман, и куртизанка, и та брахманка умерли в одно время, о дваждырождённый. Тогда явились весьма страшные посланцы бога Дхармараджи, чтобы увести их, держа в руках петлю и палицу. И те посланцы во главе с Чандою, взяв их, тотчас отправились труднопроходимою дорогою в град Дхармы. «Приведены и Харишарма, и блудница, и та брахманка по Твоему приказу, о владыка живущих; взгляни на них, стоящих пред Тобою». Увидев их, владыка живущих улыбнулся, о наилучший, и сказал так Читрагупте, знатоку всякого дела: «Рассмотри, о разумный Читрагупта, великий разумом, все дела этих — благие и неблагие — от самого начала».
397c84f7753a · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:09 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Все трое умирают в один день и предстают вместе. Приём этот позволяет судить не по отдельности, а рядом — и весь суд оказывается сравнением.
Яма улыбается, увидев их. Улыбка эта не насмешка: ему заранее ясно то, что слушателю ещё предстоит узнать.
Читрагупте велено смотреть «от самого начала». Как и в главе о царе Сатьядхарме, решать будет не общий уклад жизни, а конкретные поступки, отысканные в самой глубине.