Рамаяна
Бхарата даёт обет жить как Рама2.82.9-15
672 / 2464
Рамаяна · 2.82.9-15
Деванагари

अश्रद्धेयम् इदं लोके न सत्यं प्रतिभाति मा । मुह्यते खलु मे भावः स्वप्नो ऽयम् इति मे मतिः ॥
न नूनं दैवतं किं चित् कालेन बलवत्तरम् । यत्र दाशरथी रामो भूमाव् एवं शयीत सः ॥
विदेहराजस्य सुता सीता च प्रियदर्शना । दयिता शयिता भूमौ स्नुषा दशरथस्य च ॥
इयं शय्या मम भ्रातुर् इदं हि परिवर्तितम् । स्थण्डिले कठिने सर्वं गात्रैर् विमृदितं तृणम् ॥
मन्ये साभरणा सुप्ता सीतास्मिञ् शयने तदा । तत्र तत्र हि दृश्यन्ते सक्ताः कनकबिन्दवः ॥
उत्तरीयम् इहासक्तं सुव्यक्तं सीतया तदा । तथा ह्य् एते प्रकाशन्ते सक्ताः कौशेयतन्तवः ॥
मन्ये भर्तुः सुखा शय्या येन बाला तपस्विनी । सुकुमारी सती दुःखं न विजानाति मैथिली ॥

Транслитерация (IAST)

aśraddheyam idaṃ loke na satyaṃ pratibhāti mā | muhyate khalu me bhāvaḥ svapno 'yam iti me matiḥ ||
na nūnaṃ daivataṃ kiṃ cit kālena balavattaram | yatra dāśarathī rāmo bhūmāv evaṃ śayīta saḥ ||
videharājasya sutā sītā ca priyadarśanā | dayitā śayitā bhūmau snuṣā daśarathasya ca ||
iyaṃ śayyā mama bhrātur idaṃ hi parivartitam | sthaṇḍile kaṭhine sarvaṃ gātrair vimṛditaṃ tṛṇam ||
manye sābharaṇā suptā sītāsmiñ śayane tadā | tatra tatra hi dṛśyante saktāḥ kanakabindavaḥ ||
uttarīyam ihāsaktaṃ suvyaktaṃ sītayā tadā | tathā hy ete prakāśante saktāḥ kauśeyatantavaḥ ||
manye bhartuḥ sukhā śayyā yena bālā tapasvinī | sukumārī satī duḥkhaṃ na vijānāti maithilī ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अश्रद्धेयम्aśraddheyamневероятно; трудно поверить
इदम्idamэто; вот это
लोकेlokeв мире; среди людей
naне; нет
सत्यंsatyaṃистинным; правдой
प्रतिभातिpratibhātiкажется; представляется
माмне; для меня
मुह्यतेmuhyateсмущается; теряется
खलुkhaluведь; поистине
मेmeмой; у меня
भावःbhāvaḥум; чувство
स्वप्नःsvapnaḥсон; сновидение
अयम्ayamэто; этот
इतिitiтак; такова
मेmeмоя; у меня
मतिःmatiḥмысль; мнение
naне; нет
नूनंnūnaṃнесомненно; видно
दैवतंdaivataṃсудьба; божественная сила
किं चित्kiṃ citчто-либо; что-то
कालेनkālenaчем время; судьбой-временем
बलवत्तरम्balavattaramболее сильное; могущественнее
यत्रyatraгде; если
दाशरथीdāśarathīсын Дашаратхи; Дашаратхи потомок
रामःrāmaḥРама; царевич Рама
भूमौbhūmauна земле; на земле
एवंevaṃтак; таким образом
शयीतśayītaлежал бы; спал бы
सःsaḥон; тот
विदेह-राजस्यvideha-rājasyaцаря Видехи; владыки Видехи
सुताsutāдочь; дочь
सीता चsītā caи Сита; Сита также
प्रिय-दर्शनाpriya-darśanāпрекрасная обликом; приятная взору
दयिताdayitāлюбимая; дорогая
शयिताśayitāлежала; спала
भूमौbhūmauна земле; на земле
स्नुषाsnuṣāневестка; сноха
दशरथस्य चdaśarathasya caи Дашаратхи; Дашаратхи также
इयंiyaṃэта; вот эта
शय्याśayyāпостель; ложе
ममmamaмоего; у меня
भ्रातुःbhrātuḥбрата; брата
इदम्idamэто; вот это
हिhiведь; поистине
परिवर्तितम्parivartitamповернуто; следы ворочания
स्थण्डिलेsthaṇḍileна голой площадке; на твёрдом месте
कठिनेkaṭhineжёсткой; твёрдой
सर्वंsarvaṃвсё; полностью
गात्रैःgātraiḥчленами тела; телом
विमृदितंvimṛditaṃпримято; истёрто
तृणम्tṛṇamтрава; травяная подстилка
मन्येmanyeя думаю; полагаю
स-आभरणाsa-ābharaṇāс украшениями; украшенная
सुप्ताsuptāспала; лежала
सीताsītāСита; Сита-деви
अस्मिन्asminна этом; в этом
शयनेśayaneложе; постели
तदाtadāтогда; в ту ночь
तत्र तत्रtatra tatraтам и там; повсюду
हिhiведь; поистине
दृश्यन्तेdṛśyanteвидны; обнаруживаются
सक्ताःsaktāḥприлипшие; застрявшие
कनक-बिन्दवःkanaka-bindavaḥзолотые крупицы; капли золота
उत्तरीयम्uttarīyamверхняя одежда; покрывало
इहihaздесь; на этом месте
आसक्तम्āsaktamзацепилось; пристало
सु-व्यक्तम्su-vyaktamсовершенно ясно; очевидно
सीतयाsītayāСитой; Ситой-деви
तदाtadāтогда; в ту ночь
तथा हिtathā hiведь так; ибо так
एतेeteэти; вот эти
प्रकाशन्तेprakāśanteсияют; виднеются
सक्ताःsaktāḥприлипшие; зацепившиеся
कौशेय-तन्तवःkauśeya-tantavaḥшёлковые нити; нити шёлка
मन्येmanyeя думаю; полагаю
भर्तुःbhartuḥмужа; супруга
सुखाsukhāприятная; удобная
शय्याśayyāпостель; ложе
येनyenaпотому что; из-за чего
बालाbālāюная; нежная
तपस्विनीtapasvinīстрадалица; подвижница
सुकुमारीsukumārīнежная; утончённая
सतीsatīдобродетельная; верная
दुःखंduḥkhaṃстрадания; трудности
naне; нет
विजानातिvijānātiзнает; ощущает
मैथिलीmaithilīМайтхили; дочь Митхилы
Литературный перевод

Это невероятно для мира; мне не кажется это правдой. Мой ум смущён, и мне кажется: это сон. Видно, нет силы могущественнее времени, если сам Рама, сын Дашаратхи, мог так лежать на земле. И Сита, прекрасная дочь царя Видехи, любимая невестка Дашаратхи, тоже лежала на земле. Вот ложе моего брата; вот следы, где он ворочался. На жёсткой голой земле вся трава примята его телом. Думаю, Сита тогда спала на этом ложе в украшениях: там и там видны прилипшие золотые крупицы. Здесь, очевидно, зацепилась её верхняя одежда, потому что видны прилипшие шёлковые нити. Думаю, для Майтхили ложе мужа было приятным: юная, нежная, добродетельная страдалица не замечает трудностей рядом с ним.

Версия

a73fb84c9725 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами